೪. ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಂ

೯೯೭. ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಕತಿ ಖನ್ಧಾ…ಪೇ… ಕತಿ ಚಿತ್ತಾನಿ?

ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ, ದ್ವೇ ಆಯತನಾನಿ, ದ್ವೇ ಧಾತುಯೋ, ದ್ವೇ ಸಚ್ಚಾನಿ, ದ್ವಾದಸಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ, ಛ ಹೇತೂ, ತಯೋ ಆಹಾರಾ, ಏಕೋ ಫಸ್ಸೋ, ಏಕಾ ವೇದನಾ, ಏಕಾ ಸಞ್ಞಾ, ಏಕಾ ಚೇತನಾ, ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ.

೯೯೮. ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ? ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೋ, ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ – ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವೇ ಆಯತನಾನಿ? ಮನಾಯತನಂ, ಧಮ್ಮಾಯತನಂ – ಇಮಾನಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವೇ ಆಯತನಾನಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವೇ ಧಾತುಯೋ? ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು, ಧಮ್ಮಧಾತು – ಇಮಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವೇ ಧಾತುಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವೇ ಸಚ್ಚಾನಿ? ಮಗ್ಗಸಚ್ಚಂ, ನಿರೋಧಸಚ್ಚಂ – ಇಮಾನಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವೇ ಸಚ್ಚಾನಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವಾದಸಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ? ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಸೋಮನಸ್ಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಉಪೇಕ್ಖಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಸತಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಅನಞ್ಞಾತಞ್ಞಸ್ಸಾಮೀತಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಅಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಅಞ್ಞಾತಾವಿನ್ದ್ರಿಯಂ – ಇಮಾನಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ದ್ವಾದಸಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಛ ಹೇತೂ? ತಯೋ ಕುಸಲಹೇತೂ, ತಯೋ ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂ.

ತತ್ಥ ಕತಮೇ ತಯೋ ಕುಸಲಹೇತೂ? ಅಲೋಭೋ ಕುಸಲಹೇತು, ಅದೋಸೋ ಕುಸಲಹೇತು, ಅಮೋಹೋ ಕುಸಲಹೇತು – ಇಮೇ ತಯೋ ಕುಸಲಹೇತೂ.

ತತ್ಥ ಕತಮೇ ತಯೋ ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂ? ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕತೋ ಅಲೋಭೋ, ಅದೋಸೋ, ಅಮೋಹೋ – ಇಮೇ ತಯೋ ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂ. ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಛ ಹೇತೂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ತಯೋ ಆಹಾರಾ? ಫಸ್ಸಾಹಾರೋ, ಮನೋಸಞ್ಚೇತನಾಹಾರೋ, ವಿಞ್ಞಾಣಾಹಾರೋ – ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ತಯೋ ಆಹಾರಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಏಕೋ ಫಸ್ಸೋ? ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಏಕೋ ಫಸ್ಸೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಏಕಾ ವೇದನಾ…ಪೇ… ಏಕಾ ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಏಕಾ ಚೇತನಾ…ಪೇ… ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ? ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಏಕಂ ಚಿತ್ತಂ’’.