(೨೦೩) ೪. ಇದ್ಧಿಕಥಾ

೮೮೩. ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ನಿಚ್ಚಪಣ್ಣಾ ರುಕ್ಖಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ – ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನಿಚ್ಚಪುಪ್ಫಾ ರುಕ್ಖಾ ಹೋನ್ತು…ಪೇ… ನಿಚ್ಚಫಲಿಕಾ ರುಕ್ಖಾ ಹೋನ್ತು… ನಿಚ್ಚಂ ಜುಣ್ಹಂ ಹೋತು… ನಿಚ್ಚಂ ಖೇಮಂ ಹೋತು… ನಿಚ್ಚಂ ಸುಭಿಕ್ಖಂ ಹೋತು… ‘‘ನಿಚ್ಚಂ ಸುವತ್ಥಿ [ಸುವುಟ್ಠಿಕಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಹೋತೂ’’ತಿ – ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಫಸ್ಸೋ ಮಾ ನಿರುಜ್ಝೀ’’ತಿ – ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಉಪ್ಪನ್ನಾ ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ… ಚೇತನಾ… ಚಿತ್ತಂ… ಸದ್ಧಾ… ವೀರಿಯಂ… ಸತಿ… ಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಾ ಮಾ ನಿರುಜ್ಝೀತಿ – ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ರೂಪಂ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋತೂ’’ತಿ – ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ… ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ…ಪೇ… ‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋತೂ’’ತಿ – ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ಜಾತಿಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಜಾಯಿಂಸೂ’’ತಿ ಅತ್ಥಿ…ಪೇ… ‘‘ಜರಾಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಜೀರಿಂಸೂ’’ತಿ…ಪೇ… ‘‘ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಬ್ಯಾಧಿಯಿಂಸೂ’’ತಿ…ಪೇ… ‘‘ಮರಣಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಮೀಯಿಂಸೂ’’ತಿ – ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೮೪. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಾಸಾದಂ ‘‘ಸುವಣ್ಣ’’ನ್ತ್ವೇವ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿ, ಸುವಣ್ಣೋ ಚ ಪನ ಆಸೀತಿ [ಪಾರಾ. ೬೨೧; ಮಹಾವ. ೨೭೧]? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಲಿನ್ದವಚ್ಛೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಾಸಾದಂ ಸುವಣ್ಣನ್ತ್ವೇವ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿ, ಸುವಣ್ಣೋ ಚ ಪನ ಆಸಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಇದ್ಧಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಾ ಸಾವಕಾನಂ ವಾ’’ತಿ.

ಇದ್ಧಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.