(೧೯೬) ೩. ನಿರಯಪಾಲಕಥಾ

೮೬೬. ನತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ಕಮ್ಮಕಾರಣಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ಕಮ್ಮಕಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ, ಅತ್ಥಿ ಚ ಕಾರಣಿಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ, ಅತ್ಥಿ ಚ ಕಾರಣಿಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ, ನತ್ಥಿ ಚ ಕಾರಣಿಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ, ನತ್ಥಿ ಚ ಕಾರಣಿಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೬೭. ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ನ ವೇಸ್ಸಭೂ ನೋಪಿ ಚ ಪೇತ್ತಿರಾಜಾ,

ಸೋಮೋ ಯಮೋ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಚ ರಾಜಾ;

ಸಕಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಹನನ್ತಿ ತತ್ಥ, ಇತೋ ಪಣುನ್ನಂ [ಪಣುಣ್ಣಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.), ಪನುನ್ನಂ (ಸೀ.)] ಪರಲೋಕಪತ್ತ’’ನ್ತಿ.

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ.

೮೬೮. ನತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಪಾಲಾ ಪಞ್ಚವಿಧಬನ್ಧನಂ ನಾಮ ಕಾರಣಂ ಕಾರೇನ್ತಿ [ಕರೋನ್ತಿ (ಮ. ನಿ. ೩.೨೫೦; ಅ. ನಿ. ೩.೩೬)] – ತತ್ತಂ ಅಯೋಖೀಲಂ ಹತ್ಥೇ ಗಮೇನ್ತಿ, ತತ್ತಂ ಅಯೋಖೀಲಂ ದುತಿಯೇ ಹತ್ಥೇ ಗಮೇನ್ತಿ, ತತ್ತಂ ಅಯೋಖೀಲಂ ಪಾದೇ ಗಮೇನ್ತಿ, ತತ್ತಂ ಅಯೋಖೀಲಂ ದುತಿಯೇ ಪಾದೇ ಗಮೇನ್ತಿ, ತತ್ತಂ ಅಯೋಖೀಲಂ ಮಜ್ಝೇಉರಸ್ಮಿಂ ಗಮೇನ್ತಿ; ಸೋ ತತ್ಥ ದುಕ್ಖಾ ತಿಬ್ಬಾ ಕಟುಕಾ ವೇದನಾ ವೇದೇತಿ; ನ ಚ ತಾವ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ ಯಾವ ನ ತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಬ್ಯನ್ತೀಹೋತೀ’’ತಿ [ಮ. ನಿ. ೩.೨೫೦; ಅ. ನಿ. ೩.೩೬]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ.

ನತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಪಾಲಾ ಸಂವೇಸೇತ್ವಾ ಕುಠಾರೀಹಿ [ಕುಧಾರೀಹಿ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)] ತಚ್ಛನ್ತಿ…ಪೇ… ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಪಾಲಾ ಉದ್ಧಮ್ಪಾದಂ ಅಧೋಸಿರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಾಸೀಹಿ ತಚ್ಛನ್ತಿ…ಪೇ… ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಪಾಲಾ ರಥೇ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಆದಿತ್ತಾಯ ಪಥವಿಯಾ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಾಯ ಸಜೋತಿಭೂತಾಯ [ಸಞ್ಜೋತಿಭೂತಾಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಸಾರೇನ್ತಿಪಿ ಪಚ್ಚಾಸಾರೇನ್ತಿಪಿ…ಪೇ… ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಪಾಲಾ ಮಹನ್ತಂ ಅಙ್ಗಾರಪಬ್ಬತಂ ಆದಿತ್ತಂ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಂ ಸಜೋತಿಭೂತಂ ಆರೋಪೇನ್ತಿಪಿ ಓರೋಪೇನ್ತಿಪಿ…ಪೇ… ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಪಾಲಾ ಉದ್ಧಮ್ಪಾದಂ ಅಧೋಸಿರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತತ್ತಾಯ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಾ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ ಆದಿತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಾಯ ಸಜೋತಿಭೂತಾಯ. ಸೋ ತತ್ಥ ಫೇಣುದ್ದೇಹಕಂ ಪಚ್ಚತಿ, ಸೋ ತತ್ಥ ಫೇಣುದ್ದೇಹಕಂ ಪಚ್ಚಮಾನೋ ಸಕಿಮ್ಪಿ ಉದ್ಧಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಕಿಮ್ಪಿ ಅಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಕಿಮ್ಪಿ ತಿರಿಯಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ದುಕ್ಖಾ ತಿಬ್ಬಾ ಕಟುಕಾ ವೇದನಾ ವೇದಯತಿ, ನ ಚ ತಾವ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ ಯಾವ ನ ತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಬ್ಯನ್ತೀಹೋತಿ. ತಮೇನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಪಾಲಾ ಮಹಾನಿರಯೇ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ! ಸೋ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾನಿರಯೋ –

‘‘ಚತುಕ್ಕಣ್ಣೋ ಚತುದ್ವಾರೋ, ವಿಭತ್ತೋ ಭಾಗಸೋ ಮಿತೋ;

ಅಯೋಪಾಕಾರಪರಿಯನ್ತೋ, ಅಯಸಾ ಪಟಿಕುಜ್ಜಿತೋ.

‘‘ತಸ್ಸ ಅಯೋಮಯಾ ಭೂಮಿ, ಜಲಿತಾ ತೇಜಸಾ ಯುತಾ;

ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಸತಂ, ಫರಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ ಸಬ್ಬದಾ’’ತಿ [ಮ. ನಿ. ೩.೨೫೦; ಅ. ನಿ. ೩.೩೬; ಪೇ. ವ. ೭೧].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು ನಿರಯಪಾಲಾತಿ.

ನಿರಯಪಾಲಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.