೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೮೬) ೧. ಕಿಲೇಸಜಹನಕಥಾ

೮೨೮. ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿರುದ್ಧಂ ನಿರೋಧೇತಿ, ವಿಗತಂ ವಿಗಮೇತಿ, ಖೀಣಂ ಖೇಪೇತಿ, ಅತ್ಥಙ್ಗತಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೇತಿ, ಅಬ್ಭತ್ಥಙ್ಗತಂ ಅಬ್ಭತ್ಥಙ್ಗಮೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅತೀತಂ ನಿರುದ್ಧನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅತೀತಂ ನಿರುದ್ಧಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀ’’ತಿ. ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅತೀತಂ ನತ್ಥೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅತೀತಂ ನತ್ಥಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀ’’ತಿ.

೮೨೯. ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಜಾತಂ ಅಜನೇತಿ, ಅಸಞ್ಜಾತಂ ಅಸಞ್ಜನೇತಿ, ಅನಿಬ್ಬತ್ತಂ ಅನಿಬ್ಬತ್ತೇತಿ, ಅಪಾತುಭೂತಂ ಅಪಾತುಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅನಾಗತಂ ಅಜಾತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅನಾಗತಂ ಅಜಾತಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀ’’ತಿ. ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅನಾಗತಂ ನತ್ಥೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅನಾಗತಂ ನತ್ಥಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀ’’ತಿ.

೮೩೦. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರತ್ತೋ ರಾಗಂ ಜಹತಿ, ದುಟ್ಠೋ ದೋಸಂ ಜಹತಿ, ಮೂಳ್ಹೋ ಮೋಹಂ ಜಹತಿ, ಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ರಾಗೇನ ರಾಗಂ ಜಹತಿ, ದೋಸೇನ ದೋಸಂ ಜಹತಿ, ಮೋಹೇನ ಮೋಹಂ ಜಹತಿ, ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ, ಮಗ್ಗೋ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ರಾಗೋ ಅಕುಸಲೋ, ಮಗ್ಗೋ ಕುಸಲೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ಸಾವಜ್ಜಾನವಜ್ಜಾ ಹೀನಪಣೀತಾ ಕಣ್ಹಸುಕ್ಕಸಪ್ಪಟಿಭಾಗಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ಸಾವಜ್ಜಾನವಜ್ಜಾ ಹೀನಪಣೀತಾ ಕಣ್ಹಸುಕ್ಕಸಪ್ಪಟಿಭಾಗಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಚತ್ತಾರಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುವಿದೂರವಿದೂರಾನಿ! ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ? ನಭಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಥವೀ ಚ – ಇದಂ ಪಠಮಂ ಸುವಿದೂರವಿದೂರಂ…ಪೇ… ತಸ್ಮಾ ಸತಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸಬ್ಭಿ ಆರಕಾ’’ತಿ. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ…ಪೇ… ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ.

೮೩೧. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತಿ, ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನತ್ಥಿ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತೇನ ಹಿ ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತಿ, ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತೀತಿ.

ಕಿಲೇಸಜಹನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೮೭) ೨. ಸುಞ್ಞತಾಕಥಾ

೮೩೨. ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಿಮಿತ್ತಂ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಪ್ಪಣಿಹಿತೋ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಿಮಿತ್ತಂ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸುಞ್ಞತಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಣಿಹಿತೋ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸುಞ್ಞತಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೋ ನ ಅನಿಚ್ಚೋ ನ ಸಙ್ಖತೋ ನ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೋ ನ ಖಯಧಮ್ಮೋ ನ ವಯಧಮ್ಮೋ ನ ವಿರಾಗಧಮ್ಮೋ ನ ನಿರೋಧಧಮ್ಮೋ ನ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೋ ಅನಿಚ್ಚೋ ಸಙ್ಖತೋ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೋ ಖಯಧಮ್ಮೋ ವಯಧಮ್ಮೋ ವಿರಾಗಧಮ್ಮೋ ನಿರೋಧಧಮ್ಮೋ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೋ ಅನಿಚ್ಚೋ…ಪೇ… ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ.

೮೩೩. ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ… ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೩೪. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಖಾರಾ ಅತ್ತೇನ ವಾ ಅತ್ತನಿಯೇನ ವಾ’’ತಿ [ಮ. ನಿ. ೩.೬೯ ಆನೇಞ್ಜಸಪ್ಪಾಯೇ]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ.

ಸುಞ್ಞತಾಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೮೮) ೩ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಕಥಾ

೮೩೫. ಸಾಮಞ್ಞಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ ತಾಣಂ ಲೇಣಂ ಸರಣಂ ಪರಾಯಣಂ ಅಚ್ಚುತಂ ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಾಮಞ್ಞಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತಂ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೩೬. ಸಾಮಞ್ಞಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಾಮಞ್ಞಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಸಾಮಞ್ಞಂ ಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಾಮಞ್ಞಫಲಂ ಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ…ಪೇ… ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತಂ, ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ…ಪೇ… ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ …ಪೇ… ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತಂ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಞ್ಚ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಞ್ಚ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಞ್ಚ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಾಮಞ್ಞಫಲಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೮೯) ೪. ಪತ್ತಿಕಥಾ

೮೩೭. ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ ತಾಣಂ ಲೇಣಂ ಸರಣಂ ಪರಾಯಣಂ ಅಚ್ಚುತಂ ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೩೮. ಚೀವರಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಚೀವರಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಿಣ್ಡಪಾತಸ್ಸ…ಪೇ… ಸೇನಾಸನಸ್ಸ…ಪೇ… ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಅಚ್ಚುತಂ ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಚೀವರಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ…ಪೇ… ಪಿಣ್ಡಪಾತಸ್ಸ…ಪೇ… ಸೇನಾಸನಸ್ಸ…ಪೇ… ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಞ್ಚ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಞ್ಚ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಞ್ಚ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೩೯. ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ (ಏವಂ ಸಬ್ಬಂ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಂ) ದುತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ… ತತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ… ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸ್ಸ… ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸ್ಸ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸ್ಸ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸ್ಸ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸ್ಸ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸ್ಸ… ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ… ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಸ್ಸ… ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ… ಅನಾಗಾಮಿಫಲಸ್ಸ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ… ಅರಹತ್ತಫಲಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಅಚ್ಚುತಂ ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಫಲಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ… ಅರಹತ್ತಫಲಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ… ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನವ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನವ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನವ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೪೦. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪತ್ತಿ ರೂಪಂ … ವೇದನಾ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ.

ಪತ್ತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೯೦) ೫. ತಥತಾಕಥಾ

೮೪೧. ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ತಥತಾ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ತಥತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೪೨. ರೂಪಸ್ಸ ರೂಪತಾ, ನನು ರೂಪತಾ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ರೂಪಸ್ಸ ರೂಪತಾ, ನನು ರೂಪತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ವೇದನಾಯ ವೇದನತಾ, ನನು ವೇದನತಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾಯ ಸಞ್ಞತಾ, ನನು ಸಞ್ಞತಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಸಙ್ಖಾರತಾ, ನನು ಸಙ್ಖಾರತಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣತಾ, ನನು ವಿಞ್ಞಾಣತಾ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ…ಪೇ… ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ….

ರೂಪಸ್ಸ ರೂಪತಾ, ನನು ರೂಪತಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣತಾ, ನನು ವಿಞ್ಞಾಣತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಛ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಛ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಛ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೪೩. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ತಥತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ತಥತಾ ರೂಪಂ… ವೇದನಾ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ತಥತಾ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ.

ತಥತಾಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೯೧) ೬. ಕುಸಲಕಥಾ

೮೪೪. ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಾರಮ್ಮಣಾ, ಅತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಅನಾರಮ್ಮಣಾ, ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅನಾರಮ್ಮಣಾ, ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ’’ತಿ.

೮೪೫. ಅಲೋಭೋ ಕುಸಲೋ ಸಾರಮ್ಮಣೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ ಸಾರಮ್ಮಣಾ, ಅತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಅದೋಸೋ ಕುಸಲೋ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಕುಸಲೋ…ಪೇ… ಸದ್ಧಾ… ವೀರಿಯಂ… ಸತಿ… ಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಾ ಕುಸಲಾ ಸಾರಮ್ಮಣಾ, ಅತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ ಸಾರಮ್ಮಣಾ, ಅತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ ಅನಾರಮ್ಮಣಾ, ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಲೋಭೋ ಕುಸಲೋ ಅನಾರಮ್ಮಣೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ ಅನಾರಮ್ಮಣಾ, ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅದೋಸೋ ಕುಸಲೋ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಕುಸಲೋ…ಪೇ… ಸದ್ಧಾ… ವೀರಿಯಂ… ಸತಿ… ಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಾ ಕುಸಲಾ ಅನಾರಮ್ಮಣಾ, ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೪೬. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಅನವಜ್ಜಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಅನವಜ್ಜಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ’’ತಿ.

ಕುಸಲಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೯೨) ೭. ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮಕಥಾ

೮೪೭. ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಾತುಘಾತಕೋ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯತೋ, ಪಿತುಘಾತಕೋ…ಪೇ… ಅರಹನ್ತಘಾತಕೋ…ಪೇ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕೋ …ಪೇ… ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೪೮. ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾ’’ತಿ.

ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಹೀನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಹೀನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ …ಪೇ… ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕತಮೇನ ಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ಅಕುಸಲೇನ ಮಗ್ಗೇನಾತಿ. ಅಕುಸಲೋ ಮಗ್ಗೋ ನಿಯ್ಯಾನಿಕೋ ಖಯಗಾಮೀ ಬೋಧಗಾಮೀ ಅನಾಸವೋ…ಪೇ… ಅಸಂಕಿಲೇಸಿಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಅಕುಸಲೋ ಮಗ್ಗೋ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕೋ…ಪೇ… ಸಂಕಿಲೇಸಿಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅಕುಸಲೋ ಮಗ್ಗೋ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕೋ…ಪೇ… ಸಂಕಿಲೇಸಿಕೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಅಕುಸಲೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಪಹೀನಾ’’ತಿ.

೮೪೯. ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾ’’ತಿ.

ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಹೀನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಹೀನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ…ಪೇ… ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕತಮೇನ ಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ಅಕುಸಲೇನ ಮಗ್ಗೇನ. ಅಕುಸಲೋ ಮಗ್ಗೋ…ಪೇ… ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ ಅಕುಸಲೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಪಹೀನಾ’’ತಿ.

೮೫೦. ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾ’’ತಿ.

ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಹೀನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಹೀನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ…ಪೇ… ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕತಮೇನ ಮಗ್ಗೇನಾತಿ? ಅಕುಸಲೇನ ಮಗ್ಗೇನಾತಿ. ಅಕುಸಲೋ ಮಗ್ಗೋ…ಪೇ… ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ಅಕುಸಲೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಪಹೀನಾ’’ತಿ.

೮೫೧. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಏಕನ್ತಕಾಳಕೇಹಿ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ಸೋ [ಏವಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪುಗ್ಗಲೋ (ಅ. ನಿ. ೭.೧೫)] ಸಕಿಂ ನಿಮುಗ್ಗೋ ನಿಮುಗ್ಗೋವ ಹೋತೀ’’ತಿ [ಅ. ನಿ. ೭.೧೫]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾತಿ.

೮೫೨. ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಏಕನ್ತಕಾಳಕೇಹಿ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ಸೋ ಸಕಿಂ ನಿಮುಗ್ಗೋ ನಿಮುಗ್ಗೋವ ಹೋತೀ’’ತಿ ಕತ್ವಾ ತೇನ ಚ ಕಾರಣೇನ ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿಮುಜ್ಜತೀ’’ತಿ [ಅ. ನಿ. ೭.೧೫]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿಮುಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಏಕನ್ತಕಾಳಕೇಹಿ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ಸೋ ಸಕಿಂ ನಿಮುಗ್ಗೋ ನಿಮುಗ್ಗೋವ ಹೋತೀ’’ತಿ – ಕತ್ವಾ ತೇನ ಚ ಕಾರಣೇನ ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಠಿತೋ ಹೋತಿ, ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸತಿ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪತರತಿ, ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪತಿಗಾಧಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ [ಅ. ನಿ. ೭.೧೫]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪತಿಗಾಧಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೯. ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ

(೧೯೩) ೮. ಇನ್ದ್ರಿಯಕಥಾ

೮೫೩. ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ…ಪೇ… ಸತಿನ್ದ್ರಿಯಂ…ಪೇ… ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಪಞ್ಞಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ವೀರಿಯಂ…ಪೇ… ಸತಿ…ಪೇ… ಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯೋ ಮನೋ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯೋ ಮನೋ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಪಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸೋಮನಸ್ಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಂ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಂ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಪಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೫೪. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯೋ ಮನೋ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಪಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯೋ ಮನೋ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸೋಮನಸ್ಸಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಂ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಪಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯೋ ಮನೋ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಂ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೫೫. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಸದ್ಧಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಂ ವೀರಿಯಂ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಪಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಪಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಸದ್ಧಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಸದ್ಧಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ವೀರಿಯಂ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾ ಪಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಪಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೮೫೬. ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾನಿ ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಅದ್ದಸಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬುದ್ಧಚಕ್ಖುನಾ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ಸತ್ತೇ ಅಪ್ಪರಜಕ್ಖೇ ಮಹಾರಜಕ್ಖೇ, ತಿಕ್ಖಿನ್ದ್ರಿಯೇ ಮುದಿನ್ದ್ರಿಯೇ, ಸ್ವಾಕಾರೇ, ಸುವಿಞ್ಞಾಪಯೇ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಪರಲೋಕವಜ್ಜಭಯದಸ್ಸಾವಿನೋ ವಿಹರನ್ತೇ’’ತಿ [ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೩ ತತ್ಥ ‘‘ದ್ವಾಕಾರೇ ದುವಿಞ್ಞಾಪಯೇ’’ ಇಚ್ಚಾದೀನಿಪಿ ಪದಾನಿ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಅತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾನಿ ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನೀತಿ.

ಇನ್ದ್ರಿಯಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಏಕೂನವೀಸತಿಮವಗ್ಗೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಅತೀತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತಿ ಅನಾಗತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹತಿ, ಸುಞ್ಞತಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನಾ, ಸಾಮಞ್ಞಫಲಂ ಅಸಙ್ಖತಂ, ಪತ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ತಥತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಕುಸಲಾ, ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮತಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕಿಯಾನಿ ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನೀತಿ.