೧೭. ಸತ್ತರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೬೯) ೪. ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಕಥಾ

೭೮೬. ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ದುಕ್ಖನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ಅನಿಚ್ಚಂ ಸಙ್ಖತಂ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ ಖಯಧಮ್ಮಂ ವಯಧಮ್ಮಂ ವಿರಾಗಧಮ್ಮಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ಸಙ್ಖತಂ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ ಖಯಧಮ್ಮಂ ವಯಧಮ್ಮಂ ವಿರಾಗಧಮ್ಮಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ಸಙ್ಖತಂ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ ಖಯಧಮ್ಮಂ ವಯಧಮ್ಮಂ ವಿರಾಗಧಮ್ಮಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ.

ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ಸಙ್ಖತಂ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ತಞ್ಚ ನ ದುಕ್ಖನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ಸಙ್ಖತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ತಞ್ಚ ನ ದುಕ್ಖನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ಸಙ್ಖತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ತಞ್ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ [ಇದಂ-ಪುಚ್ಛಾದ್ವಯೇನ ಪುರಿಮಪುಚ್ಛಾದ್ವಯಸ್ಸ ಪುರತೋ ಭವಿತಬ್ಬಂ]? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ಸಙ್ಖತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ತಞ್ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ [ಇದಂ-ಪುಚ್ಛಾದ್ವಯೇನ ಪುರಿಮಪುಚ್ಛಾದ್ವಯಸ್ಸ ಪುರತೋ ಭವಿತಬ್ಬಂ]? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೮೭. ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ದುಕ್ಖನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖಂ [ಸಂ. ನಿ. ೩.೧೫] ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖಂ [ಸಂ. ನಿ. ೩.೧೫] ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ.

೭೮೮. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಯಥಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಾಯ ಭಗವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ, ಏವಮೇವಂ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಾಯ ಭಗವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಯಥಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ ನ ಪುನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಏವಮೇವಂ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಂ ನ ಪುನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ದುಕ್ಖನ್ತಿ.

ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.