೧೪. ಚುದ್ದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೩೮) ೩. ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯಕಥಾ

೬೯೩. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಯಾ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧಿ, ಸಾವ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಯಾ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧಿ, ಸಾವ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಾವಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಣಿದಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ…. ನನು ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಆವಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಪಣಿದಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ, ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಆವಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಪಣಿದಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

೬೯೪. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ರೂಪನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ರೂಪನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ರೂಪಾರಮ್ಮಣಞ್ಞೇವ ನ ಅಞ್ಞಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ರೂಪಾರಮ್ಮಣಞ್ಞೇವ ನ ಅಞ್ಞಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ನತ್ಥಿ. ‘‘ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ‘‘ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಚಕ್ಖುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರೂಪೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ.

ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಂ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೬೯೫. ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಯಾ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧಿ, ಸಾವ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಯಾ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧಿ, ಸಾವ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಾವಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಣಿದಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಆವಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಪಣಿದಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಆವಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಪಣಿದಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

೬೯೬. ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ರಸನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ರಸನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿಕರೋತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ರಸಾರಮ್ಮಣಞ್ಞೇವ ನ ಅಞ್ಞಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ರಸಾರಮ್ಮಣಞ್ಞೇವ ನ ಅಞ್ಞಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಜಿವ್ಹಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರಸೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಜಿವ್ಹಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರಸೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಜಿವ್ಹಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರಸೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ಜಿವ್ಹಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರಸೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ನತ್ಥಿ. ‘‘ಜಿವ್ಹಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರಸೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ‘‘ಜಿವ್ಹಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರಸೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಜಿವ್ಹಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ ರಸೇ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ.

ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ತಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೬೯೭. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಸಮನನ್ತರಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ನಚ್ಚತಿ ಗಾಯತಿ ವಾದೇತಿ, ರೂಪಞ್ಚ ಪಸ್ಸತಿ, ಸದ್ದಞ್ಚ ಸುಣಾತಿ, ಗನ್ಧಞ್ಚ ಘಾಯತಿ, ರಸಞ್ಚ ಸಾಯತಿ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಞ್ಚ ಫುಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ನಚ್ಚತಿ ಗಾಯತಿ ವಾದೇತಿ, ರೂಪಞ್ಚ ಪಸ್ಸತಿ, ಸದ್ದಞ್ಚ ಸುಣಾತಿ, ಗನ್ಧಞ್ಚ ಘಾಯತಿ, ರಸಞ್ಚ ಸಾಯತಿ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಞ್ಚ ಫುಸತಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಸಮನನ್ತರಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.