೧೧. ಏಕಾದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೧೨) ೭. ಇದ್ಧಿಬಲಕಥಾ

೬೨೧. ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಇದ್ಧಿಮಯಿಕೋ ಸೋ ಆಯು, ಇದ್ಧಿಮಯಿಕಾ ಸಾ ಗತಿ, ಇದ್ಧಿಮಯಿಕೋ ಸೋ ಅತ್ತಭಾವಪ್ಪಟಿಲಾಭೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತೀತಂ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಅನಾಗತಂ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ತಯೋ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಚತ್ತಾರೋ ಕಪ್ಪೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸತಿ ಜೀವಿತೇ ಜೀವಿತಾವಸೇಸೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಅಸತಿ ಜೀವಿತೇ ಜೀವಿತಾವಸೇಸೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಸತಿ ಜೀವಿತೇ ಜೀವಿತಾವಸೇಸೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ. ಹಞ್ಚಿ ಸತಿ ಜೀವಿತೇ ಜೀವಿತಾವಸೇಸೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಅಸತಿ ಜೀವಿತೇ ಜೀವಿತಾವಸೇಸೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ, ಮತೋ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಕಾಲಙ್ಕತೋ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೬೨೨. ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಫಸ್ಸೋ ಮಾ ನಿರುಜ್ಝೀತಿ ಲಬ್ಭಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಗ್ಗಹೇತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಾ ವೇದನಾ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸಞ್ಞಾ …ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಚೇತನಾ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಚಿತ್ತಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸದ್ಧಾ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ವೀರಿಯಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸತಿ… ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಸಮಾಧಿ …ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಪಞ್ಞಾ ಮಾ ನಿರುಜ್ಝೀತಿ ಲಬ್ಭಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಗ್ಗಹೇತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪಂ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋತೂತಿ ಲಬ್ಭಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಗ್ಗಹೇತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನಿಚ್ಚಂ ಹೋತೂತಿ ಲಬ್ಭಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಗ್ಗಹೇತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಜಾತಿಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಜಾಯಿಂಸೂತಿ ಲಬ್ಭಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಗ್ಗಹೇತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಜರಾಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಜೀರಿಂಸೂತಿ…ಪೇ… ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಬ್ಯಾಧಿಯಿಂಸೂತಿ…ಪೇ… ಮರಣಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಮೀಯಿಂಸೂತಿ ಲಬ್ಭಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಪಗ್ಗಹೇತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೬೨೩. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಆನನ್ದ, ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಯಾನೀಕತಾ ವತ್ಥುಕತಾ ಅನುಟ್ಠಿತಾ ಪರಿಚಿತಾ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ, ಸೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಕಪ್ಪಂ ವಾ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ ಕಪ್ಪಾವಸೇಸಂ ವಾ’’ತಿ [ದೀ. ನಿ. ೨.೧೬೬; ಸಂ. ನಿ. ೫.೮೨೨; ಉದಾ. ೫೧]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ.

೬೨೪. ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಚತುನ್ನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಪಾಟಿಭೋಗೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ದೇವೋ ವಾ ಮಾರೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾ ಕೋಚಿ ವಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ! ಕತಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ? ಜರಾಧಮ್ಮೋ ‘‘ಮಾ ಜೀರೀ’’ತಿ ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಪಾಟಿಭೋಗೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ದೇವೋ ವಾ ಮಾರೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾ ಕೋಚಿ ವಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮೋ ‘‘ಮಾ ಬ್ಯಾಧಿಯೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಮರಣಧಮ್ಮೋ ‘‘ಮಾ ಮೀಯೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಾನಿ ಪಾಪಕಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಸಂಕಿಲೇಸಿಕಾನಿ ಪೋನೋಬ್ಭವಿಕಾನಿ [ಪೋನೋಭವಿಕಾನಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸದರಾನಿ [ನಿಸ್ಸಾರಾನಿ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.), ದುಕ್ಖುದ್ರಯಾನಿ (ಸ್ಯಾ.)] ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಾನಿ ಆಯತಿಂ ಜಾತಿಜರಾಮರಣಿಯಾನಿ ತೇಸಂ ವಿಪಾಕೋ ‘‘ಮಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೀ’’ತಿ ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಪಾಟಿಭೋಗೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ದೇವೋ ವಾ ಮಾರೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾ ಕೋಚಿ ವಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತುನ್ನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಪಾಟಿಭೋಗೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ದೇವೋ ವಾ ಮಾರೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾ ಕೋಚಿ ವಾ ಲೋಕಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ [ಅ. ನಿ. ೪.೧೮೨]. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಇದ್ಧಿಬಲಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.