(೬೬) ೪. ದಾನಕಥಾ

೪೭೮. ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಾನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲಬ್ಭಾ ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಪರೇಸಂ ದಾತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಲಬ್ಭಾ ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಪರೇಸಂ ದಾತುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲಬ್ಭಾ ಫಸ್ಸೋ ಪರೇಸಂ ದಾತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಲಬ್ಭಾ ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ… ಚೇತನಾ… ಸದ್ಧಾ… ವೀರಿಯಂ… ಸತಿ… ಸಮಾಧಿ… ಪಞ್ಞಾ ಪರೇಸಂ ದಾತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೭೯. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಾನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದಾನಂ ಅನಿಟ್ಠಫಲಂ ಅಕನ್ತಫಲಂ ಅಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಸೇಚನಕಫಲಂ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಂ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಾನ’’ನ್ತಿ.

ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ಚೀವರಂ ದಾನನ್ತಿ [ಉಪರಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾಯ ಪರವಾದೀಪುಚ್ಛಾಯ ಸದಿಸಾ, ಅಟ್ಠಕಥಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ]? ಆಮನ್ತಾ. ಚೀವರಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಸೇನಾಸನಂ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೋ ದಾನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಇಟ್ಠಫಲೋ ಕನ್ತಫಲೋ ಮನುಞ್ಞಫಲೋ ಅಸೇಚನಕಫಲೋ ಸುಖುದ್ರಯೋ ಸುಖವಿಪಾಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೮೦. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಾನ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಸದ್ಧಾ ಹಿರಿಯಂ ಕುಸಲಞ್ಚ ದಾನಂ,

ಧಮ್ಮಾ ಏತೇ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನುಯಾತಾ;

ಏತಞ್ಹಿ ಮಗ್ಗಂ ದಿವಿಯಂ ವದನ್ತಿ,

ಏತೇನ ಹಿ ಗಚ್ಛತಿ ದೇವಲೋಕ’’ನ್ತಿ [ಅ. ನಿ. ೮.೩೨].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಾನನ್ತಿ.

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಾನ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಾನಾನಿ ಮಹಾದಾನಾನಿ ಅಗ್ಗಞ್ಞಾನಿ ರತ್ತಞ್ಞಾನಿ ವಂಸಞ್ಞಾನಿ ಪೋರಾಣಾನಿ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಾನಿ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಪುಬ್ಬಾನಿ, ನ ಸಙ್ಕಿಯನ್ತಿ ನ ಸಙ್ಕಿಯಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠಾನಿ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ! ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಅಪರಿಮಾಣಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಭಯಂ ದೇತಿ ಅವೇರಂ ದೇತಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ [ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ದೇತಿ. ಅಪರಿಮಾಣಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಭಯಂ ದತ್ವಾ ಅವೇರಂ ದತ್ವಾ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ ದತ್ವಾ ಅಪರಿಮಾಣಸ್ಸ ಅಭಯಸ್ಸ ಅವೇರಸ್ಸ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಸ್ಸ ಭಾಗೀ ಹೋತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮಂ ದಾನಂ ಮಹಾದಾನಂ ಅಗ್ಗಞ್ಞಂ ರತ್ತಞ್ಞಂ ವಂಸಞ್ಞಂ ಪೋರಾಣಂ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಂ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಪುಬ್ಬಂ, ನ ಸಙ್ಕಿಯತಿ ನ ಸಙ್ಕಿಯಿಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠಂ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ. ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ…ಪೇ… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ ಪಹಾಯ…ಪೇ… ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ…ಪೇ… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಪಹಾಯ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ. ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಅಪರಿಮಾಣಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಭಯಂ ದೇತಿ ಅವೇರಂ ದೇತಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ ದೇತಿ. ಅಪರಿಮಾಣಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಭಯಂ ದತ್ವಾ ಅವೇರಂ ದತ್ವಾ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಂ ದತ್ವಾ ಅಪರಿಮಾಣಸ್ಸ ಅಭಯಸ್ಸ ಅವೇರಸ್ಸ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಸ್ಸ ಭಾಗೀ ಹೋತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಮಂ ದಾನಂ ಮಹಾದಾನಂ ಅಗ್ಗಞ್ಞಂ ರತ್ತಞ್ಞಂ ವಂಸಞ್ಞಂ ಪೋರಾಣಂ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಂ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಪುಬ್ಬಂ, ನ ಸಙ್ಕಿಯತಿ ನ ಸಙ್ಕಿಯಿಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠಂ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ದಾನಾನಿ ಮಹಾದಾನಾನಿ ಅಗ್ಗಞ್ಞಾನಿ ರತ್ತಞ್ಞಾನಿ ವಂಸಞ್ಞಾನಿ ಪೋರಾಣಾನಿ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಾನಿ ಅಸಙ್ಕಿಣ್ಣಪುಬ್ಬಾನಿ, ನ ಸಙ್ಕಿಯನ್ತಿ ನ ಸಙ್ಕಿಯಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠಾನಿ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ [ಅ. ನಿ. ೮.೩೯]. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಚೇತಸಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಾನನ್ತಿ.

೪೮೧. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ದಾನ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಅನ್ನಂ ದೇತಿ, ಪಾನಂ ದೇತಿ, ವತ್ಥಂ ದೇತಿ, ಯಾನಂ ದೇತಿ, ಮಾಲಂ ದೇತಿ, ಗನ್ಧಂ ದೇತಿ, ವಿಲೇಪನಂ ದೇತಿ, ಸೇಯ್ಯಂ ದೇತಿ, ಆವಸಥಂ ದೇತಿ, ಪದೀಪೇಯ್ಯಂ ದೇತೀ’’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೩.೩೬೨-೩೯೧ ಥೋಕಂ ವಿಸದಿಸಂ]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ದಾನನ್ತಿ.

೪೮೨. ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ದಾನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ಇಟ್ಠಫಲೋ ಕನ್ತಫಲೋ ಮನುಞ್ಞಫಲೋ ಅಸೇಚನಕಫಲೋ ಸುಖುದ್ರಯೋ ಸುಖವಿಪಾಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ಚೀವರಂ ದಾನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚೀವರಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ಕನ್ತಫಲಂ ಮನುಞ್ಞಫಲಂ ಅಸೇಚನಕಫಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಸುಖವಿಪಾಕನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದಾನಂ ಇಟ್ಠಫಲಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ದಾನಂ… ಸೇನಾಸನಂ ದಾನಂ… ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೋ ದಾನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಇಟ್ಠಫಲೋ ಕನ್ತಫಲೋ ಮನುಞ್ಞಫಲೋ ಅಸೇಚನಕಫಲೋ ಸುಖುದ್ರಯೋ ಸುಖವಿಪಾಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ದಾನ’’ನ್ತಿ.

ದಾನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.