೬. ಛಟ್ಠವಗ್ಗೋ

(೫೪) ೨. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕಥಾ

೪೪೮. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿಬ್ಬಾನಂ ತಾಣಂ ಲೇಣಂ ಸರಣಂ ಪರಾಯನಂ ಅಚ್ಚುತಂ ಅಮತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ ದ್ವೇ ಲೇಣಾನಿ ದ್ವೇ ಸರಣಾನಿ ದ್ವೇ ಪರಾಯನಾನಿ ದ್ವೇ ಅಚ್ಚುತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಮತಾನಿ ದ್ವೇ ನಿಬ್ಬಾನಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ನಿಬ್ಬಾನಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ನಿಬ್ಬಾನಾನಂ ಉಚ್ಚನೀಚತಾ ಹೀನಪಣೀತತಾ ಉಕ್ಕಂಸಾವಕಂಸೋ ಸೀಮಾ ವಾ ಭೇದೋ ವಾ ರಾಜಿ ವಾ ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೪೯. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅವಿಜ್ಜಾ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅವಿಜ್ಜಾ ಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಸಙ್ಖತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ಸಙ್ಖತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಸಙ್ಖತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಸಙ್ಖತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ವಿಞ್ಞಾಣಪಚ್ಚಯಾ ನಾಮರೂಪಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಪಚ್ಚಯಾ ನಾಮರೂಪಂ ಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಸಙ್ಖತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣಂ ಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಸಙ್ಖತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೫೦. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜರಾಮರಣಂ. ಉಪ್ಪಾದಾ ವಾ ತಥಾಗತಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾ ವಾ ತಥಾಗತಾನಂ ಠಿತಾವ ಸಾ ಧಾತು ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾ. ತಂ ತಥಾಗತೋ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝತಿ ಅಭಿಸಮೇತಿ. ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಮೇತ್ವಾ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಾಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನಿಂ ಕರೋತಿ. ‘ಪಸ್ಸಥಾ’ತಿ ಚಾಹ – ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜರಾಮರಣಂ. ಭವಪಚ್ಚಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾತಿ…ಪೇ… ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಖಾರಾ. ಉಪ್ಪಾದಾ ವಾ ತಥಾಗತಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾ ವಾ ತಥಾಗತಾನಂ ಠಿತಾವ ಸಾ ಧಾತು…ಪೇ… ‘ಪಸ್ಸಥಾ’ತಿ ಚಾಹ – ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಖಾರಾ. ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ತತ್ರ ತಥತಾ ಅವಿತಥತಾ ಅನಞ್ಞಥತಾ ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ’’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೦]. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿ.

೪೫೧. ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾತಿ ಯಾ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವೇ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾತಿ ಯಾ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಯಾ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೀಣಿ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ…. ತೀಣಿ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೀಣಿ ತಾಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾತಿ ಯಾ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಯಾ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ…ಪೇ… ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣನ್ತಿ ಯಾ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಾದಸ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದ್ವಾದಸ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಾದಸ ತಾಣಾನಿ ದ್ವಾದಸ ಲೇಣಾನಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಿಕಾ ವಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.