೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೩೩) ೧. ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾತಿಕಥಾ

೩೮೭. ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹತೋ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ ಪಹೀನಂ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ ಪಹೀನಂ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕರೋತಿ [ಮ. ನಿ. ೨.೧೮೬]? ನತ್ಥಿ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕರೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕರೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕರೋ’’ತಿ. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವೇಯ್ಯ, ಮೇಥುನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ಪುತ್ತಸಮ್ಬಾಧಸಯನಂ ಅಜ್ಝಾವಸೇಯ್ಯ, ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭವೇಯ್ಯ, ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯ, ಅಜೇಳಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಹತ್ಥಿಗವಸ್ಸವಳವಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ತಿತ್ತಿರವಟ್ಟಕಮೋರಕಪಿಞ್ಜರಂ [… ಕಪಿಞ್ಜಲಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಚಿತ್ತವಣ್ಡವಾಲಮೋಳಿಂ [ಪೀತವಣ್ಟವಾಲಮೋಳಿಕಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಧಾರೇಯ್ಯ, ಓದಾತಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ದೀಘದಸಾನಿ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಯಾವಜೀವಂ ಅಗಾರಿಯಭೂತೋ ಅಸ್ಸಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಯಸೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ, ಉತ್ತಿಯೋ ಗಹಪತಿ, ಸೇತು ಮಾಣವೋ, ಗಿಹಿಬ್ಯಞ್ಜನೇನ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಯಸೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ, ಉತ್ತಿಯೋ ಗಹಪತಿ, ಸೇತು ಮಾಣವೋ, ಗಿಹಿಬ್ಯಞ್ಜನೇನ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಗಿಹಿಸ್ಸ ಅರಹಾತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೩೪) ೨. ಉಪಪತ್ತಿಕಥಾ

೩೮೮. ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅನಾಗಾಮೀ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ನ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ನ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಕದಾಗಾಮೀ ನ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಸಕದಾಗಾಮೀ ನ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅನಾಗಾಮೀ ನ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅನಾಗಾಮೀ ನ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ’’ತಿ.

೩೮೯. ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಥೇರೋ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಥೇರೋ …ಪೇ… ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಥೇರೋ…ಪೇ… ಮಹಾಕಚ್ಚಾನೋ ಥೇರೋ…ಪೇ… ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ ಥೇರೋ…ಪೇ… ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ಥೇರೋ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಥೇರೋ ನ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಥೇರೋ ನ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಥೇರೋ…ಪೇ… ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಥೇರೋ…ಪೇ… ಮಹಾಕಚ್ಚಾನೋ ಥೇರೋ…ಪೇ… ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ ಥೇರೋ…ಪೇ… ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ಥೇರೋ ನ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ಥೇರೋ ನ ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ’’ತಿ.

೩೯೦. ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತಿ ಲೋಕಿಯೇನ ಸಾಸವೇನ…ಪೇ… ಸಂಕಿಲೇಸಿಯೇನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯಂ ಚಿತ್ತಂ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಖಯಗಾಮೀ ಬೋಧಗಾಮೀ ಅಪಚಯಗಾಮೀ ಅನಾಸವಂ…ಪೇ… ಅಸಂಕಿಲೇಸಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನನು ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ನ ಖಯಗಾಮಿ ನ ಬೋಧಗಾಮಿ ನ ಅಪಚಯಗಾಮಿ ಸಾಸವಂ…ಪೇ… ಸಂಕಿಲೇಸಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ನ ಖಯಗಾಮಿ ನ ಬೋಧಗಾಮಿ ನ ಅಪಚಯಗಾಮಿ ಸಾಸವಂ…ಪೇ… ಸಂಕಿಲೇಸಿಯಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾ’’ತಿ.

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯೇನ ಚಿತ್ತೇನ ರಾಗಂ ಪಜಹತಿ, ದೋಸಂ ಪಜಹತಿ, ಮೋಹಂ ಪಜಹತಿ, ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಜಹತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಮಗ್ಗೋ… ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಂ… ಇದ್ಧಿಪಾದೋ… ಇನ್ದ್ರಿಯಂ… ಬಲಂ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯೇನ ಚಿತ್ತೇನ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ಸಮುದಯಂ ಪಜಹತಿ, ನಿರೋಧಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತಿ, ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಸಹ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ ಅರಹಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚುತಿಚಿತ್ತಂ ಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಫಲಚಿತ್ತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಉಪಪತ್ತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೩೫) ೩. ಅನಾಸವಕಥಾ

೩೯೧. ಅರಹತೋ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಾಸವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಫಲಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ, ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ, ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ, ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಅರಹತ್ತಫಲಂ, ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಬಲಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹತೋ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಾಸವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹತೋ ಚಕ್ಖುಂ ಅನಾಸವನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ…. ಅರಹತೋ ಚಕ್ಖುಂ ಅನಾಸವನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಫಲಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹತೋ ಸೋತಂ…ಪೇ… ಅರಹತೋ ಘಾನಂ… ಅರಹತೋ ಜಿವ್ಹಾ… ಅರಹತೋ ಕಾಯೋ ಅನಾಸವೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಅರಹತೋ ಕಾಯೋ ಅನಾಸವೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಫಲಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹತೋ ಕಾಯೋ ಅನಾಸವೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹತೋ ಕಾಯೋ ಪಗ್ಗಹನಿಗ್ಗಹುಪಗೋ ಛೇದನಭೇದನುಪಗೋ ಕಾಕೇಹಿ ಗಿಜ್ಝೇಹಿ ಕುಲಲೇಹಿ ಸಾಧಾರಣೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಸವೋ ಧಮ್ಮೋ ಪಗ್ಗಹನಿಗ್ಗಹುಪಗೋ ಛೇದನಭೇದನುಪಗೋ ಕಾಕೇಹಿ ಗಿಜ್ಝೇಹಿ ಕುಲಲೇಹಿ ಸಾಧಾರಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ….

ಅರಹತೋ ಕಾಯೇ ವಿಸಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಸತ್ಥಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಅಗ್ಗಿ ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಸವೇ ಧಮ್ಮೇ ವಿಸಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಸತ್ಥಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಅಗ್ಗಿ ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲಬ್ಭಾ ಅರಹತೋ ಕಾಯೋ ಅದ್ದುಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ರಜ್ಜುಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ಸಙ್ಖಲಿಕಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ಗಾಮಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ನಿಗಮಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ನಗರಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ಜನಪದಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ಕಣ್ಠಪಞ್ಚಮೇಹಿ ಬನ್ಧನೇಹಿ ಬನ್ಧಿತುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲಬ್ಭಾ ಅನಾಸವೋ ಧಮ್ಮೋ ಅದ್ದುಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ರಜ್ಜುಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ಸಙ್ಖಲಿಕಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ಗಾಮನಿಗಮನಗರಜನಪದಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಂ, ಕಣ್ಠಪಞ್ಚಮೇಹಿ ಬನ್ಧನೇಹಿ ಬನ್ಧಿತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೯೨. ಯದಿ ಅರಹಾ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದೇತಿ, ಅನಾಸವಂ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಸವಂ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವಂ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಅನಾಸವಂ ತಂ ಸಾಸವನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತಞ್ಞೇವ ಅನಾಸವಂ ತಂ ಸಾಸವನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಅನಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಫಲಂ… ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ… ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಂ… ಇದ್ಧಿಪಾದೋ… ಇನ್ದ್ರಿಯಂ… ಬಲಂ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಅನಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯದಿ ಅರಹಾ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದೇತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ದೇತಿ, ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದೇತಿ, ಅನಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಅನಾಸವಂ ತಂ ಸಾಸವನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತಞ್ಞೇವ ಅನಾಸವಂ ತಂ ಸಾಸವನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಅನಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಫಲಂ… ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ… ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಂ… ಇದ್ಧಿಪಾದೋ… ಇನ್ದ್ರಿಯಂ… ಬಲಂ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಅನಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯದಿ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಹತೋ ಚೀವರಂ ದೇತಿ, ಸಾಸವಂ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಾಸವಂ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವಂ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಸಾಸವಂ ತಂ ಅನಾಸವನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತಞ್ಞೇವ ಸಾಸವಂ ತಂ ಅನಾಸವನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರಾಗೋ ಸಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದೋಸೋ…ಪೇ… ಮೋಹೋ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಸಾಸವಂ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯದಿ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಹತೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದೇತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ದೇತಿ, ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದೇತಿ, ಸಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಸಾಸವಂ ತಂ ಅನಾಸವನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತಞ್ಞೇವ ಸಾಸವಂ ತಂ ಅನಾಸವನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರಾಗೋ ಸಾಸವೋ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದೋಸೋ…ಪೇ… ಮೋಹೋ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಸಾಸವಂ ಹುತ್ವಾ ಅನಾಸವಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅರಹತೋ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಾಸವಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹಾ ಅನಾಸವೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಅನಾಸವೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅರಹತೋ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಾಸವಾ’’ತಿ.

ಅನಾಸವಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೩೬) ೪. ಸಮನ್ನಾಗತಕಥಾ

೩೯೩. ಅರಹಾ ಚತೂಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಚತೂಹಿ ಫಸ್ಸೇಹಿ ಚತೂಹಿ ವೇದನಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಸಞ್ಞಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಚೇತನಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಚಿತ್ತೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಸದ್ಧಾಹಿ ಚತೂಹಿ ವೀರಿಯೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಸತೀಹಿ ಚತೂಹಿ ಸಮಾಧೀಹಿ ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಞಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗಾಮೀ ತೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮೀ ತೀಹಿ ಫಸ್ಸೇಹಿ…ಪೇ… ತೀಹಿ ಪಞ್ಞಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಕದಾಗಾಮೀ ದ್ವೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಕದಾಗಾಮೀ ದ್ವೀಹಿ ಫಸ್ಸೇಹಿ…ಪೇ… ದ್ವೀಹಿ ಪಞ್ಞಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ, ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ, ಏಕಬೀಜೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮೀ, ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ, ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ, ಏಕಬೀಜೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ, ಕೋಲಙ್ಕೋಲೋ, ಏಕಬೀಜೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೯೪. ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ‘‘ಸೋತಾಪನ್ನೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸ್ವೇವ ಅರಹಾ, ಸೋ ಸೋತಾಪನ್ನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ‘‘ಸಕದಾಗಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸ್ವೇವ ಅರಹಾ, ಸೋ ಸಕದಾಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ‘‘ಅನಾಗಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸ್ವೇವ ಅರಹಾ, ಸೋ ಅನಾಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ‘‘ಸೋತಾಪನ್ನೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸ್ವೇವ ಅನಾಗಾಮೀ, ಸೋ ಸೋತಾಪನ್ನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ‘‘ಸಕದಾಗಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸ್ವೇವ ಅನಾಗಾಮೀ, ಸೋ ಸಕದಾಗಾಮೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ‘‘ಸೋತಾಪನ್ನೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸ್ವೇವ ಸಕದಾಗಾಮೀ, ಸೋ ಸೋತಾಪನ್ನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೯೫. ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸಂ, ಅಪಾಯಗಮನೀಯಂ ರಾಗಂ, ಅಪಾಯಗಮನೀಯಂ ದೋಸಂ, ಅಪಾಯಗಮನೀಯಂ ಮೋಹಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ಓಳಾರಿಕಂ ಕಾಮರಾಗಂ, ಓಳಾರಿಕಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ಅಣುಸಹಗತಂ ಕಾಮರಾಗಂ, ಅಣುಸಹಗತಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಂ…ಪೇ… ಅಪಾಯಗಮನೀಯಂ ಮೋಹಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮೀ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ಓಳಾರಿಕಂ ಕಾಮರಾಗಂ, ಓಳಾರಿಕಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಕದಾಗಾಮೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ವೀತಿವತ್ತೋ, ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಂ…ಪೇ… ಅಪಾಯಗಮನೀಯಂ ಮೋಹಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೯೬. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅರಹಾ ಚತೂಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹತಾ ಚತ್ತಾರಿ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ, ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತಾ ಚತ್ತಾರಿ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅರಹಾ ಚತೂಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅನಾಗಾಮೀ ತೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅನಾಗಾಮಿನಾ ತೀಣಿ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ, ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅನಾಗಾಮಿನಾ ತೀಣಿ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನಾಗಾಮೀ ತೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಕದಾಗಾಮೀ ದ್ವೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಸಕದಾಗಾಮಿನಾ ದ್ವೇ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ, ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಕದಾಗಾಮಿನಾ ದ್ವೇ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಕದಾಗಾಮೀ ದ್ವೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

ಅರಹತಾ ಚತ್ತಾರಿ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ, ಅರಹಾ ಚತೂಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಮಗ್ಗಾ ಪಟಿಲದ್ಧಾ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ, ಅರಹಾ ಚತೂಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗಾಮಿನಾ ತೀಣಿ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ, ಅನಾಗಾಮೀ ತೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗಾಮಿನಾ ತಯೋ ಮಗ್ಗಾ ಪಟಿಲದ್ಧಾ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ, ಅನಾಗಾಮೀ ತೀಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಕದಾಗಾಮಿನಾ ದ್ವೇ ಫಲಾನಿ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಿ ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ, ಸಕದಾಗಾಮೀ ದ್ವೀಹಿ ಫಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಕದಾಗಾಮಿನಾ ದ್ವೇ ಮಗ್ಗಾ ಪಟಿಲದ್ಧಾ, ತೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಹೀನೋತಿ, ಸಕದಾಗಾಮೀ ದ್ವೀಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮನ್ನಾಗತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೩೭) ೫. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮನ್ನಾಗತಕಥಾ

೩೯೭. ಅರಹಾ ಛಹಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಛಹಿ ಫಸ್ಸೇಹಿ, ಛಹಿ ವೇದನಾಹಿ, ಛಹಿ ಸಞ್ಞಾಹಿ…ಪೇ… ಛಹಿ ಪಞ್ಞಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹಾ ಛಹಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ, ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯತಿ, ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯತಿ, ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸತಿ, ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನನ್ತೋ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ, ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯತಿ, ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯತಿ, ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅರಹಾ ಛಹಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸತತಂ ಸಮಿತಂ ಅಬ್ಬೋಕಿಣ್ಣಂ ಛಹಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಮೋಹಿತೋ [ಸಮಾಹಿತೋ (ಸ್ಯಾ.)], ಛ ಉಪೇಕ್ಖಾಯೋ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅರಹಾ ಛಹಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹಾ ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅರಹಾ ಛಹಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ…ಪೇ….

ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮನ್ನಾಗತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೩೮) ೬. ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿಕಥಾ

೩೯೮. ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಬೋಧಿಯಾ ನಿರುದ್ಧಾಯ ವಿಗತಾಯ ಪಟಿಪಸ್ಸದ್ಧಾಯ ಅಬುದ್ಧೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತೀತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತೀತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ಸಮುದಯಂ ಪಜಹತಿ, ನಿರೋಧಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತಿ, ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತೀತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ಸಮುದಯಂ ಪಜಹತಿ, ನಿರೋಧಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತಿ, ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತೀತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬೋಧಿಕರಣೀಯಂ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ನ ಚ ತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೯೯. ಅತೀತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ಅನಾಗತಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೀಹಿ ಬೋಧೀಹಿ ಬುದ್ಧೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ತೀಹಿ ಬೋಧೀಹಿ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸತತಂ ಸಮಿತಂ ಅಬ್ಬೋಕಿಣ್ಣಂ ತೀಹಿ ಬೋಧೀಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಮೋಹಿತೋ, ತಿಸ್ಸೋ ಬೋಧಿಯೋ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಬೋಧಿಪಟಿಲಾಭಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಬೋಧಿಪಟಿಲಾಭಾ ಬುದ್ಧೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ.

ಬೋಧಿಪಟಿಲಾಭಾ ಬುದ್ಧೋತಿ, ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಬೋಧಿಪಟಿಲಾಭಾ ಬೋಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಯಾ ಬುದ್ಧೋತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೩೯) ೭. ಲಕ್ಖಣಕಥಾ

೪೦೦. ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪದೇಸಲಕ್ಖಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪದೇಸಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಿಭಾಗಲಕ್ಖಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ತಿಭಾಗಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಉಪಡ್ಢಲಕ್ಖಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಡ್ಢಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತೋ ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತೋ ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಯಾದಿಸೋ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಯೋಗೋ ಪುಬ್ಬಚರಿಯಾ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ, ತಾದಿಸೋ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಯೋಗೋ ಪುಬ್ಬಚರಿಯಾ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೦೧. ಯಥಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ದೇವಾ ಪಠಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಪಚ್ಛಾ ಮನುಸ್ಸಾ [ದೀ. ನಿ. ೨.೨೭; ಮ. ನಿ. ೩.೨೦೫ ವುತ್ತಂ ದಿಸ್ಸಾಯ ಪುಚ್ಛತಿ], ಏವಮೇವಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ದೇವಾ ಪಠಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಪಚ್ಛಾ ಮನುಸ್ಸಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ನಂ ದೇವಪುತ್ತಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಮಾತು ಪುರತೋ ಠಪೇನ್ತಿ – ‘‘ಅತ್ತಮನಾ, ದೇವಿ, ಹೋಹಿ! ಮಹೇಸಕ್ಖೋ ತೇ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ’’ತಿ, ಏವಮೇವಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ನಂ ದೇವಪುತ್ತಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಮಾತು ಪುರತೋ ಠಪೇನ್ತಿ – ‘‘ಅತ್ತಮನಾ, ದೇವಿ, ಹೋಹಿ! ಮಹೇಸಕ್ಖೋ ತೇ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ದ್ವೇ ಉದಕಸ್ಸ ಧಾರಾ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಾ ಪಾತುಭವನ್ತಿ – ಏಕಾ ಸೀತಸ್ಸ, ಏಕಾ ಉಣ್ಹಸ್ಸ – ಯೇನ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಉದಕಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ ಮಾತು ಚ, ಏವಮೇವಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ದ್ವೇ ಉದಕಸ್ಸ ಧಾರಾ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಾ ಪಾತುಭವನ್ತಿ – ಏಕಾ ಸೀತಸ್ಸ, ಏಕಾ ಉಣ್ಹಸ್ಸ – ಯೇನ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಉದಕಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ ಮಾತು ಚಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾ ಸಮ್ಪತಿಜಾತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಸಮೇಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಪತಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಉತ್ತರೇನ ಅಭಿಮುಖೋ ಸತ್ತಪದವೀತಿಹಾರೇನ ಗಚ್ಛತಿ ಸೇತಮ್ಹಿ ಛತ್ತೇ ಅನುಧಾರಿಯಮಾನೇ, ಸಬ್ಬಾ ಚ ದಿಸಾ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಆಸಭಿಞ್ಚ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘‘ಅಗ್ಗೋಹಮಸ್ಮಿ ಲೋಕಸ್ಸ, ಜೇಟ್ಠೋಹಮಸ್ಮಿ ಲೋಕಸ್ಸ, ಸೇಟ್ಠೋಹಮಸ್ಮಿ ಲೋಕಸ್ಸ, ಅಯಮನ್ತಿಮಾ ಜಾತಿ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ, ಏವಮೇವಂ ಸಮ್ಪತಿಜಾತೋ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತೋ ಸಮೇಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಪತಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಉತ್ತರೇನ ಅಭಿಮುಖೋ ಸತ್ತಪದವೀತಿಹಾರೇನ ಗಚ್ಛತಿ ಸೇತಮ್ಹಿ ಛತ್ತೇ ಅನುಧಾರಿಯಮಾನೇ, ಸಬ್ಬಾ ಚ ದಿಸಾ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಆಸಭಿಞ್ಚ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘‘ಅಗ್ಗೋಹಮಸ್ಮಿ ಲೋಕಸ್ಸ, ಜೇಟ್ಠೋಹಮಸ್ಮಿ ಲೋಕಸ್ಸ, ಸೇಟ್ಠೋಹಮಸ್ಮಿ ಲೋಕಸ್ಸ, ಅಯಮನ್ತಿಮಾ ಜಾತಿ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ಮಹತೋ ಆಲೋಕಸ್ಸ ಮಹತೋ ಓಭಾಸಸ್ಸ ಮಹತೋ ಭೂಮಿಚಾಲಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವೋ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಜಾಯಮಾನಸ್ಸ ಮಹತೋ ಆಲೋಕಸ್ಸ ಮಹತೋ ಓಭಾಸಸ್ಸ ಮಹತೋ ಭೂಮಿಚಾಲಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪಕತಿಕಾಯೋ ಸಮನ್ತಾ ಬ್ಯಾಮಂ ಓಭಾಸತಿ, ಏವಮೇವಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪಕತಿಕಾಯೋ ಸಮನ್ತಾ ಬ್ಯಾಮಂ ಓಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಮಹಾಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಏವಮೇವಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತೋ ಮಹಾಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೦೨. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ದ್ವತ್ತಿಂಸಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಪುರಿಸಸ್ಸ ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಾನಿ, ಯೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಮಹಾಪುರಿಸಸ್ಸ ದ್ವೇವ ಗತಿಯೋ ಭವನ್ತಿ ಅನಞ್ಞಾ [ನ ಅಞ್ಞಾ (ಕ.)]! ಸಚೇ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ, ರಾಜಾ ಹೋತಿ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಧಮ್ಮಿಕೋ ಧಮ್ಮರಾಜಾ ಚಾತುರನ್ತೋ ವಿಜಿತಾವೀ ಜನಪದತ್ಥಾವರಿಯಪ್ಪತ್ತೋ ಸತ್ತರತನಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತಸ್ಸಿಮಾನಿ ಸತ್ತ ರತನಾನಿ ಭವನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಚಕ್ಕರತನಂ, ಹತ್ಥಿರತನಂ, ಅಸ್ಸರತನಂ, ಮಣಿರತನಂ, ಇತ್ಥಿರತನಂ, ಗಹಪತಿರತನಂ, ಪರಿಣಾಯಕರತನಮೇವ ಸತ್ತಮಂ. ಪರೋಸಹಸ್ಸಂ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ಪುತ್ತಾ ಭವನ್ತಿ ಸೂರಾ ವೀರಙ್ಗರೂಪಾ ಪರಸೇನಪ್ಪಮದ್ದನಾ. ಸೋ ಇಮಂ ಪಥವಿಂ ಸಾಗರಪರಿಯನ್ತಂ ಅದಣ್ಡೇನ ಅಸತ್ಥೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಅಭಿವಿಜಿಯ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ. ಸಚೇ ಖೋ ಪನ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜತಿ, ಅರಹಂ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಲೋಕೇ ವಿವಟ್ಟಚ್ಛದೋ’’ತಿ [ದೀ. ನಿ. ೩.೨೦೦]. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋತಿ.

ಲಕ್ಖಣಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚತುತ್ಥವಗ್ಗೋ

(೪೦) ೮. ನಿಯಾಮೋಕ್ಕನ್ತಿಕಥಾ

೪೦೩. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋತಿ [ಮ. ನಿ. ೨.೨೮೨ ಘಟಿಕಾರಸುತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪುಚ್ಛತಿ]? ಆಮನ್ತಾ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಾವಕೋ ಹುತ್ವಾ ಬುದ್ಧೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಾವಕೋ ಹುತ್ವಾ ಬುದ್ಧೋ ಹೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನುಸ್ಸವಿಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನುಸ್ಸವಿಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಭಗವಾ ಸಯಮ್ಭೂತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಭಗವಾ ಸಯಮ್ಭೂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನುಸ್ಸವಿಯೋ’’ತಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಭಗವತಾ ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲೇ ತೀಣೇವ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಾನೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನನು ಭಗವತಾ ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲೇ ಚತ್ತಾರಿ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಭಗವತಾ ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲೇ ಚತ್ತಾರಿ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಾನಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ’’ತಿ.

೪೦೪. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಯಂ ಅಕಾಸೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಯಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಅಪರನ್ತಪಂ [ಅಮರಂ ತಪಂ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೩೭)] ಅಕಾಸಿ, ಅಞ್ಞಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉದ್ದಿಸೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಞ್ಞಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ನ ಚ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ನ ಚ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ನ ಚ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ನ ಚ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ, ನ ಚ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಾವಕೋ ಜಾತಿಂ ವೀತಿವತ್ತೋ ಅಸಾವಕೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೦೫. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಕಸ್ಸಪೇ ಅಹಂ, ಆನನ್ದ, ಭಗವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಚರಿಂ ಆಯತಿಂ ಸಮ್ಬೋಧಾಯಾ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ’’ತಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಸಬ್ಬಾಭಿಭೂ ಸಬ್ಬವಿದೂಹಮಸ್ಮಿ,

ಸಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪಲಿತ್ತೋ;

ಸಬ್ಬಞ್ಜಹೋ ತಣ್ಹಕ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ,

ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಕಮುದ್ದಿಸೇಯ್ಯಂ.

‘‘ನ ಮೇ ಆಚರಿಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸದಿಸೋ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;

ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ.

‘‘ಅಹಞ್ಹಿ ಅರಹಾ ಲೋಕೇ, ಅಹಂ ಸತ್ಥಾ ಅನುತ್ತರೋ;

ಏಕೋಮ್ಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಸೀತಿಭೂತೋಸ್ಮಿ ನಿಬ್ಬುತೋ.

‘‘ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇತುಂ, ಗಚ್ಛಾಮಿ ಕಾಸಿನಂ ಪುರಂ;

ಅನ್ಧೀಭೂತಸ್ಮಿಂ [ಅನ್ಧಭೂತಸ್ಮಿಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಆಹಞ್ಛಂ [ಆಹಞ್ಞಿಂ (ಕ.)] ಅಮತದುನ್ದುಭಿ’’ನ್ತಿ [ದುದ್ರಭಿನ್ತಿ (ಕ.)].

‘‘ಯಥಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಪಟಿಜಾನಾಸಿ, ಅರಹಸಿ ಅನನ್ತಜಿನೋ’’ತಿ?

‘‘ಮಾದಿಸಾ ವೇ ಜಿನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಯೇ ಪತ್ತಾ ಆಸವಕ್ಖಯಂ;

ಜಿತಾ ಮೇ ಪಾಪಕಾ ಧಮ್ಮಾ, ತಸ್ಮಾಹಂ ಉಪಕ ಜಿನೋ’’ತಿ [ಮಹಾವ. ೧೧; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೫; ೨.೩೪೧].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ’’ತಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘‘ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ, ಞಾಣಂ ಉದಪಾದಿ, ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ, ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದಿ, ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ. ‘ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಪರಿಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ. ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ‘ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ [ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಪಹಾತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಪಹೀನನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ [ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಅರಿಯಸಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ‘ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ಅರಿಯಸಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ‘ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಭಾವೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಭಾವಿತನ್ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ, ಞಾಣಂ ಉದಪಾದಿ, ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ, ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದಿ, ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀ’’ತಿ [ಮಹಾವ. ೧೫; ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೦೮೧; ಪಟಿ. ಮ. ೨.೩೦]. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾವಚನೇ ಓಕ್ಕನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚರಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ’’ತಿ.