೯. ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೨. ಛನ್ನನ್ತಿ ಇಟ್ಠಕಾಛದನಾದೀಹಿ ಛಾದಿತಂ, ಆವಸಥನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೀಮನ್ತರಿಕರುಕ್ಖೋತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ರಾಜೂನಂ ರಜ್ಜಸೀಮಾಯ ಠಿತರುಕ್ಖೋ. ತತ್ಥ ಹಿ ತೇಸಂ ರಾಜೂನಂ ಬಲಕಾಯೋ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಯುದ್ಧಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಚೋರಾಪಿ ಪಾರಿಪನ್ಥಿಕಾ ಸಮೋಸರನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸುಖೇನ ನಿಸೀದಿತುಂ ನ ದೇನ್ತಿ. ಚೇತಿಯರುಕ್ಖೋ ‘‘ದೇವತಾಧಿಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಸಮ್ಮತರುಕ್ಖೋ ಪೂಜೇತುಂ ಉಪಗತೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಅವಿವಿತ್ತೋ ಹೋತಿ. ನಿಯ್ಯಾಸರುಕ್ಖೋ ಸಜ್ಜರುಕ್ಖಾದಿ. ವಗ್ಗುಲಿರುಕ್ಖೋ ವಗ್ಗುಲಿನಿಸೇವಿತೋ. ಸೀಮನ್ತರಿಕರುಕ್ಖಾದಯೋ ಸಪರಿಸ್ಸಯಾ, ದುಲ್ಲಭವಿವೇಕಾ ಚಾತಿ ಆಹ ‘‘ಇಮೇ ರುಕ್ಖೇ ವಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ’’ತಿ. ಪಣ್ಣಸಟನ್ತಿ ರುಕ್ಖತೋ ಪತಿತಪಣ್ಣಂ. ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಠಾನೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಭಾವಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನತ್ಥಂ. ಛನ್ನೇ ವಾಸಕಪ್ಪನಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾದೀನಮತ್ಥಾಯಪಿ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಜಾನಿತ್ವಾ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಾಪಿತಮತ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಅಭಿಣ್ಹಂ ತರುಪಣ್ಣವಿಕಾರದಸ್ಸನೇನಾತಿ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ತರೂಸು, ತರೂನಂ ವಾ ಪಣ್ಣೇಸು ವಿಕಾರಸ್ಸ ಖಣಭಙ್ಗಸ್ಸ ದಸ್ಸನೇನ. ಸೇನಾಸನಮಚ್ಛೇರಕಮ್ಮಾರಾಮತಾನನ್ತಿ ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯನವಕಮ್ಮರತಭಾವಾನಂ. ದೇವತಾಹೀತಿ ರುಕ್ಖದೇವತಾಹಿ. ತಾಪಿ ಹಿ ರುಕ್ಖಟ್ಠವಿಮಾನೇಸು ವಸನ್ತಿಯೋ ರುಕ್ಖೇಸು ವಸನ್ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ರುಕ್ಖೇತಿ ಸಹವಾಸಿತಾ. ವಣ್ಣಿತೋತಿ ‘‘ಅಪ್ಪಾನಿ ಚೇವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಪಸಂಸಿತೋ. ‘‘ರುಕ್ಖಮೂಲಸೇನಾಸನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೭೩, ೧೨೮) ಏವಂ ನಿಸ್ಸಯೋತಿ ಚ ಭಾಸಿತೋ. ಅಭಿರತ್ತಾನಿ ತರುಣಕಾಲೇ, ನೀಲಾನಿ ಮಜ್ಝಿಮಕಾಲೇ, ಪಣ್ಡೂನಿ ಜಿಣ್ಣಕಾಲೇ. ಪತಿತಾನಿ ಮಿಲಾಯನವಸೇನ. ಏವಂ ಪಸ್ಸನ್ತೋ ತರುಪಣ್ಣಾನಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಏವ ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಂ ಪನೂದತಿ ಪಜಹತಿ, ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ ಏವಸ್ಸ ಸಣ್ಠಾತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಭಗವತೋ ಜಾತಿಬೋಧಿಧಮ್ಮಚಕ್ಕಪವತ್ತನಪರಿನಿಬ್ಬಾನಾನಿ ರುಕ್ಖಮೂಲೇಯೇವ ಜಾತಾನಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಬುದ್ಧದಾಯಜ್ಜಂ ರುಕ್ಖಮೂಲ’’ನ್ತಿ.

ಇತಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಕಥಾವಣ್ಣನಾ.