೧೩. ನೇಸಜ್ಜಿಕಙ್ಗಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೬. ಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ಇರಿಯಾಪಥಲಕ್ಖಣಂ ಸೇಯ್ಯಂ. ತಪ್ಪಟಿಕ್ಖೇಪೇನೇವ ಹಿ ತದತ್ಥಾ ‘‘ಮಞ್ಚೋ ಭಿಸೀ’’ತಿ ಏವಮಾದಿಕಾ (ಚೂಳವ. ೩೨೧, ೩೨೨) ಸೇಯ್ಯಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಏವ ಹೋನ್ತಿ. ‘‘ನೇಸಜ್ಜಿಕೋ’’ತಿ ಚ ಸಯನಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ನಿಸಜ್ಜಾಯ ಏವ ವಿಹರಿತುಂ ಸೀಲಮಸ್ಸಾತಿ ಇಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಇಧ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ ಸೇಯ್ಯಾ ಏವೇತ್ಥ ಪಟಿಯೋಗಿನೀ, ನ ಇತರೇ ತಥಾ ಅನಿಟ್ಠತ್ತಾ, ಅಸಮ್ಭವತೋ ಚ. ಕೋಸಜ್ಜಪಕ್ಖಿಯೋ ಹಿ ಇರಿಯಾಪಥೋ ಇಧ ಪಟಿಯೋಗಿಭಾವೇನ ಇಚ್ಛಿತೋ, ನ ಇತರೇ. ನ ಚ ಸಕ್ಕಾ ಠಾನಗಮನೇಹಿ ವಿನಾ ನಿಸಜ್ಜಾಯ ಏವ ಯಾಪೇತುಂ ತಥಾ ಪವತ್ತೇತುನ್ತಿ ಸೇಯ್ಯಾವೇತ್ಥ ಪಟಿಯೋಗಿನೀ. ತೇನಾಹ ‘‘ತೇನ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಚಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ ನ ‘‘ನೇಸಜ್ಜಿಕೋ ಅಹ’’ನ್ತಿ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ಇರಿಯಾಪಥನ್ತರಾನುಗ್ಗಹಿತೋ ಹಿ ಕಾಯೋ ಮನಸಿಕಾರಕ್ಖಮೋ ಹೋತಿ.

ಚತ್ತಾರೋ ಪಾದಾ, ಪಿಟ್ಠಿಅಪಸ್ಸಯೋ ಚಾತಿ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಪಞ್ಚಙ್ಗೋ. ಚತೂಹಿ ಅಟ್ಟನೀಹಿ, ಪಿಟ್ಠಿಅಪಸ್ಸಯೇನ ಚ ಪಞ್ಚಙ್ಗೋತಿ ಅಪರೇ. ಉಭೋಸು ಪಸ್ಸೇಸು ಪಿಟ್ಠಿಪಸ್ಸೇ ಚ ಯಥಾಸುಖಂ ಅಪಸ್ಸಾಯ ವಿಹರತೋ ನೇಸಜ್ಜಿಕಸ್ಸ ‘‘ಅನೇಸಜ್ಜಿಕತೋ ಕೋ ವಿಸೇಸೋ’’ತಿ ಗಾಹಂ ನಿವಾರೇತುಂ ಅಭಯತ್ಥೇರೋ ನಿದಸ್ಸಿತೋ ‘‘ಥೇರೋ ಅನಾಗಾಮೀ ಹುತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ’’ತಿ.

ಉಪಚ್ಛೇದೀಯತಿ ಏತೇನಾತಿ ಉಪಚ್ಛೇದನನ್ತಿ ವಿನಿಬನ್ಧುಪಚ್ಛೇದಸ್ಸ ಸಾಧಕತಮಭಾವೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾನುಯೋಗಸಪ್ಪಾಯತಾ ಅಲೀನಾನುದ್ಧಚ್ಚಪಕ್ಖಿಕತ್ತಾ ನಿಸಜ್ಜಾಯ. ತತೋ ಏವ ಪಾಸಾದಿಕಇರಿಯಾಪಥತಾ. ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಾನುಕೂಲತಾ ವೀರಿಯಸಮತಾಯೋಜನಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕತಾ. ತತೋ ಏವ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಅನುಬ್ರೂಹನತಾ. ಪಣಿಧಾಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ. ತನುನ್ತಿ ಉಪರಿಮಕಾಯಂ. ವಿಕಮ್ಪೇತೀತಿ ಚಾಲೇತಿ, ಇಚ್ಛಾವಿಘಾತಂ ಕರೋತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ವತನ್ತಿ ಧುತಙ್ಗಂ.

ಇತಿ ನೇಸಜ್ಜಿಕಙ್ಗಕಥಾವಣ್ಣನಾ.

ಧುತಙ್ಗಪಕಿಣ್ಣಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೭. ಸೇಕ್ಖಪುಥುಜ್ಜನಾನಂ ವಸೇನ ಸಿಯಾ ಕುಸಲಾನಿ, ಖೀಣಾಸವಾನಂ ವಸೇನ ಸಿಯಾ ಅಬ್ಯಾಕತಾನಿ. ತತ್ಥ ಸೇಕ್ಖಪುಥುಜ್ಜನಾ ಪಟಿಪತ್ತಿಪೂರಣತ್ಥಂ, ಖೀಣಾಸವಾ ಫಾಸುವಿಹಾರತ್ಥಂ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಪರಿಹರನ್ತಿ. ಅಕುಸಲಮ್ಪಿ ಧುತಙ್ಗನ್ತಿ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತೇನಾಪಿ ಧುತಙ್ಗಸೇವನಾ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತಂ ನ ಯುತ್ತಂ, ಯೇನ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತೇನ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಆರಞ್ಞಿಕತ್ತಂ, ತಂ ಧುತಙ್ಗಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಲಕ್ಖಣಾಭಾವತೋ. ಯಂ ಹಿದಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಧುನನತೋ ಧುತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ, ಞಾಣಸ್ಸ, ಚೇತನಾಯ ವಾ ಅಙ್ಗತ್ತಂ, ನ ತಂ ಅಕುಸಲಧಮ್ಮೇಸು ಸಮ್ಭವತಿ. ತಸ್ಮಾ ಅರಞ್ಞವಾಸಾದಿಮತ್ತೇನ ಆರಞ್ಞಿಕಾದಯೋ ತಾವ ಹೋನ್ತು, ಆರಞ್ಞಿಕಙ್ಗಾದೀನಿ ಪನ ನ ಹೋನ್ತೀತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ನ ಮಯ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಇಮಾನೀತಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ. ವುತ್ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವಚನತ್ಥನಿದ್ದೇಸೇ. ನ ಚ ಅಕುಸಲೇನ ಕೋಚಿ ಧುತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಕಿಲೇಸಾನಂ ಧುನನಟ್ಠೇನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಯಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏತಾನಿ ಸಮಾದಾನಾನಿ ಅಙ್ಗಾನಿ, ಏತೇನ ಪಠಮೇನಾಪಿ ಅತ್ಥವಿಕಪ್ಪೇನ ‘‘ನತ್ಥಿ ಅಕುಸಲಂ ಧುತಙ್ಗ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನ ಚ ಅಕುಸಲಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಧುನಾತೀತಿ ಅಕುಸಲಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಂ ನ ಚ ಧುನಾತಿ ಏವ ಅಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖತೋ. ಯೇಸಂ ಸಮಾದಾನಾನಂ ತಂ ಅಕುಸಲಂ ಞಾಣಂ ವಿಯ ಅಙ್ಗನ್ತಿ ಕತ್ವಾ ತಾನಿ ಧುತಙ್ಗಾನೀತಿ ವುಚ್ಚೇಯ್ಯುಂ. ಇಮಿನಾ ದುತಿಯೇನಾಪಿ ಅತ್ಥವಿಕಪ್ಪೇನ ‘‘ನತ್ಥಿ ಅಕುಸಲಂ ಧುತಙ್ಗ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಾಪಿ ಅಕುಸಲನ್ತಿಆದಿ ತತಿಯಅತ್ಥವಿಕಪ್ಪವಸೇನ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಮಾತಿಆದಿ ವುತ್ತಸ್ಸೇವತ್ಥಸ್ಸ ನಿಗಮನಂ.

ಯೇಸನ್ತಿ ಅಭಯಗಿರಿವಾಸಿಕೇ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ತೇ ಹಿ ಧುತಙ್ಗಂ ನಾಮ ಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ವದನ್ತಿ. ತಥಾ ಸತಿ ತಸ್ಸ ಪರಮತ್ಥತೋ ಅವಿಜ್ಜಮಾನತ್ತಾ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಧುನನಟ್ಠೋಪಿ ನ ಸಿಯಾ, ಸಮಾದಾತಬ್ಬತಾ ಚಾತಿ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಪಾಳಿಯಾ ವಿರುಜ್ಝತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕುಸಲತ್ತಿಕವಿನಿಮುತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿಪಕ್ಖೇ ಏತೇ ದೋಸಾ ದುನ್ನಿವಾರಾ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ತೇಸಂ ವಚನಂ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ವುತ್ತನಯೋ ಚೇತನಾಪಕ್ಖೋಯೇವ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಸ್ಮಾ ಏತೇ ಧುತಗುಣಾ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ಪಠಮತತಿಯಪದಸಙ್ಗಹಿತಾ, ತಸ್ಮಾ ಸಿಯಾ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಸಿಯಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಸಿಯಾ ವಿಪಾಕಧಮ್ಮಧಮ್ಮಾ, ಸಿಯಾ ನೇವವಿಪಾಕನವಿಪಾಕಧಮ್ಮಧಮ್ಮಾ, ಸಿಯಾ ಅನುಪಾದಿನ್ನುಪಾದಾನಿಯಾ, ಸಿಯಾ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಸಂಕಿಲೇಸಿಕಾತಿ ಏವಂ ಸೇಸತಿಕದುಕಪದೇಹಿಪಿ ನೇಸಂ ಯಥಾರಹಂ ಸಙ್ಗಹೋ ವಿಭಾವೇತಬ್ಬೋ.

ಕಾಮಂ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಅರಹಾ ಧುತಕಿಲೇಸೋ, ಇಧ ಪನ ಧುತಙ್ಗಸೇವನಾಮುಖೇನ ಕಿಲೇಸೇ ವಿಧುನಿತ್ವಾ ಠಿತೋ ಖೀಣಾಸವೋ ‘‘ಧುತಕಿಲೇಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ತಥಾ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯೇನ ಕಿಲೇಸಧುನನೋ ಧಮ್ಮೋ, ವಿಸೇಸತೋ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗೋ. ಪರಿಯಾಯೇನ ಪನ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಾದಿ. ಹೇಟ್ಠಿಮಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಧುತಙ್ಗಚೇತನಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಞಾಣಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಧುತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಧುತವಾದೇ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬೇ ಯಸ್ಮಾ ಧುತವಾದಭೇದೇನ ಧುತೋ ವಿಯ ಧುತಭೇದೇನ ಧುತವಾದೋಪಿ ದುವಿಧೋ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ, ತದುಭಯಪಟಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಚ ವಸೇನ ಚತುಕ್ಕಮೇತ್ಥ ಸಮ್ಭವತೀತಿ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಧುತೋ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ.

ತಯಿದನ್ತಿ ನಿಪಾತೋ, ತಸ್ಸ ‘‘ಸೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧುತಧಮ್ಮಾ ನಾಮಾತಿ ಧುತಙ್ಗಸೇವನಾಯ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತಾನಂ ಪಾಪಧಮ್ಮಾನಂ ಧುನನವಸೇನ ಪವತ್ತಿಯಾ ‘‘ಧುತೋ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾಯ ಧುತಙ್ಗಚೇತನಾಯ ಉಪಕಾರಕಾ ಧಮ್ಮಾತಿ ಕತ್ವಾ ಧುತಧಮ್ಮಾ ನಾಮ. ಅಸಮ್ಪತ್ತಸಮ್ಪತ್ತೇಸು ಪಚ್ಚಯೇಸು ಅಲುಬ್ಭನಾಕಾರೇನ ಪವತ್ತನತೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾ ಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾ ಚ ಅತ್ಥತೋ ಅಲೋಭೋ. ಪಚ್ಚಯಗೇಧಾದಿಹೇತುಕಾನಂ ಲೋಲತಾದೀನಂ ಸಂಕಿಲೇಸಾನಂ ಸಮ್ಮದೇವ ಲಿಖನತೋ ಛೇದನತೋ ಗಣಸಙ್ಗಣಿಕಾದಿಭೇದತೋ ಸಂಸಗ್ಗತೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿವೇಚನತೋ ಸಲ್ಲೇಖತಾ ಪವಿವೇಕತಾ ಚ ಅಲೋಭೋ ಅಮೋಹೋತಿ ಇಮೇಸು ದ್ವೀಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನುಪತನ್ತಿ ತದನ್ತೋಗಧಾ ತಪ್ಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ, ತದುಭಯಸ್ಸೇವ ಪವತ್ತಿವಿಸೇಸಭಾವತೋ. ಇಮೇಹಿ ಕುಸಲಧಮ್ಮೇಹಿ ಅತ್ಥೀ ಇದಮತ್ಥೀ, ಯೇನ ಞಾಣೇನ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ನಾಮ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗಾದೀಸು ಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಂ ಧುತಗುಣೇ ಸಮಾದಿಯತಿ ಚೇವ ಪರಿಹರತಿ ಚ, ತಂ ಞಾಣಂ ಇದಮತ್ಥಿತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇದಮತ್ಥಿತಾ ಞಾಣಮೇವಾ’’ತಿ. ಪಟಿಕ್ಖೇಪವತ್ಥೂಸೂತಿ ಗಹಪತಿಚೀವರಾದೀಸು ತೇಹಿ ತೇಹಿ ಧುತಙ್ಗೇಹಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬವತ್ಥೂಸು. ಲೋಭನ್ತಿ ತಣ್ಹಂ. ತೇಸ್ವೇವ ವಾತಿ ಪಟಿಕ್ಖೇಪವತ್ಥೂಸು ಏವ. ಆದೀನವಪಟಿಚ್ಛಾದಕನ್ತಿ ಆರಕ್ಖದುಕ್ಖಪರಾಧೀನವುತ್ತಿಚೋರಭಯಾದಿಆದೀನವಪಟಿಚ್ಛಾದಕಂ. ಅನುಞ್ಞಾತಾನನ್ತಿ ಸತ್ಥಾರಾ ನಿಚ್ಛನ್ದರಾಗಪರಿಭೋಗವಸೇನ ಅನುಞ್ಞಾತಾನಂ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸಅತ್ಥರಣಪಾವುರಣಾದೀನಂ. ಪಟಿಸೇವನಮುಖೇನಾತಿ ಪಟಿಸೇವನದ್ವಾರೇನ, ತೇನ ಲೇಸೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತಿಸಲ್ಲೇಖಮುಖೇನಾತಿ ಅತಿವಿಯ ಸಲ್ಲೇಖಪಟಿಪತ್ತಿಮುಖೇನ, ಉಕ್ಕಟ್ಠಸ್ಸ ವತ್ತನಕಾನಮ್ಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನವಸೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸುಖುಮಕರಣಸನ್ನಿಸ್ಸಯೋ ರಾಗೋ ದುಕ್ಖಾಯ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಪತಿಟ್ಠಂ ನ ಲಭತೀತಿ ಆಹ ‘‘ದುಕ್ಖಾಪಟಿಪದಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಾಯ ರಾಗೋ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’’ತಿ. ಸಲ್ಲೇಖೋ ನಾಮ ಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ಹೋತಿ, ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇ ಮೋಹೋ ಅಪತಿಟ್ಠೋವ ಅಪ್ಪಮಾದಸಮ್ಭವತೋತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಲ್ಲೇಖಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅಪ್ಪಮತ್ತಸ್ಸ ಮೋಹೋ ಪಹೀಯತೀ’’ತಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಏತೇಸು ಧುತಙ್ಗೇಸು. ತತ್ಥಾತಿ ಅರಞ್ಞರುಕ್ಖಮೂಲೇಸು.

ಸೀಸಙ್ಗಾನೀತಿ ಸೀಸಭೂತಾನಿ ಅಙ್ಗಾನಿ, ಪರೇಸಮ್ಪಿ ಕೇಸಞ್ಚಿ ನಾನನ್ತರಿಕತಾಯ, ಸುಕರತಾಯ ಚ ಸಙ್ಗಣ್ಹನತೋ ಉತ್ತಮಙ್ಗಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸಮ್ಭಿನ್ನಙ್ಗಾನೀತಿ ಕೇಹಿಚಿ ಸಮ್ಭೇದರಹಿತಾನಿ, ವಿಸುಂಯೇವ ಅಙ್ಗಾನೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ವಡ್ಢತಿ ರಾಗಚರಿತಸ್ಸ ಮೋಹಚರಿತಸ್ಸ ದೋಸಚರಿತಸ್ಸಾಪಿ, ತಂ ಏಕಚ್ಚಂ ಧುತಙ್ಗಂ ಸೇವನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಹಾಯತಿ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಸುಕುಮಾರಭಾವೇನಲೂಖಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಅಸಹನ್ತಸ್ಸ. ವಡ್ಢತೇವ ಮಹಾಪುರಿಸಜಾತಿಕಸ್ಸಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ನ ವಡ್ಢತಿ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಯರಹಿತಸ್ಸ. ಏಕಮೇವ ಹಿ ಧುತಙ್ಗಂ ಯಥಾ ಕಿಲೇಸಧುನನಟ್ಠೇನ, ಏವಂ ಚೇತನಾಸಭಾವತ್ತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಮಾದಾನಚೇತನಾ’’ತಿ.

ತೇರಸಾಪಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾದಾಯ ಪರಿಹರನ್ತಾನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ವಸೇನ ‘‘ದ್ವಾಚತ್ತಾಲೀಸ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ತೇರಸನ್ನಮ್ಪಿ ಪರಿಹರಣಸ್ಸ ಏಕಜ್ಝಂಯೇವ ಸಮ್ಭವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಚೇ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ‘‘ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನ ಸಬ್ಬಧುತಙ್ಗಾನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಸಕ್ಕೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಕಥಂ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ವಿಹರನ್ತಸ್ಸ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಂ? ‘‘ಛನ್ನಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ, ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಂ ಸಮಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ (ವಿಸುದ್ಧಿ. ೧.೩೨) ವಚನತೋ ಛನ್ನೇ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಾಪಿತಮತ್ತೇ ಧುತಙ್ಗಂ ಭಿಜ್ಜತಿ, ನ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ, ತಸ್ಮಾ ಭೇದಹೇತುನೋ ಅಭಾವೇನ ತಮ್ಪಿ ಅರೋಗಮೇವ. ತಥಾ ಸೇನಾಸನಲೋಲುಪ್ಪಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ ಯಥಾಸನ್ಥತಿಕಙ್ಗನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಆರಞ್ಞಿಕಙ್ಗಂ ಗಣಮ್ಹಾ ಓಹೀಯನಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ (ಪಾಚಿ. ೬೯೧-೬೯೨) ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ಖಲುಪಚ್ಛಾಭತ್ತಿಕಙ್ಗಂ ಅನತಿರಿತ್ತಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ (ಪಾಚಿ. ೨೩೮-೨೪೦). ಪವಾರಿತಾಯ ಹಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ಕಪ್ಪಿಯೇ ಚ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಲೋಲತಾಪಹಾನಾಯ ಧುತಙ್ಗಸಮಾದಾನಂ, ನ ಅಕಪ್ಪಿಯೇ, ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನೇವ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ. ಅಟ್ಠೇವ ಹೋನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸಂಕಚ್ಚಿಕಚೀವರಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಞ್ಚಪಿ ತಿಚೀವರಸಙ್ಖಮೇವ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಕತ್ವಾ. ಯಥಾವುತ್ತೇಸೂತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವುತ್ತೇಸು ತೇರಸಸು ತಿಚೀವರಾಧಿಟ್ಠಾನವಿನಯಕಮ್ಮಾಭಾವತೋ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇಚೀವರಿಕಙ್ಗಂ ದ್ವಾದಸ ಸಾಮಣೇರಾನಂ. ಸತ್ತಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವುತ್ತೇಸು ಅಟ್ಠಸು ಏಕಂ ಪಹಾಯ ಸತ್ತ ತಿಚೀವರಾಧಿಟ್ಠಾನವಿನಯಕಮ್ಮಾಭಾವತೋ. ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ ತೇಚೀವರಿಕಙ್ಗ’’ನ್ತಿ ಹಿ ಇಮಂ ಅನುವತ್ತಮಾನಮೇವ ಕತ್ವಾ ‘‘ಸತ್ತ ಸಿಕ್ಖಮಾನಸಾಮಣೇರೀನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪತಿರೂಪಾನೀತಿ ಉಪಾಸಕಭಾವಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕಾನಿ.

ಧುತಙ್ಗನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಇತಿ ದುತಿಯಪರಿಚ್ಛೇದವಣ್ಣನಾ.