೯. ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಕಥಾ

೩೨. ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಮ್ಪಿ ‘‘ಛನ್ನಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ, ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗಂ ಸಮಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ ಇಮೇಸಂ ಅಞ್ಞತರವಚನೇನ ಸಮಾದಿನ್ನಂ ಹೋತಿ.

ತೇನ ಪನ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೇನ ಸೀಮನ್ತರಿಕರುಕ್ಖಂ, ಚೇತಿಯರುಕ್ಖಂ, ನಿಯ್ಯಾಸರುಕ್ಖಂ, ಫಲರುಕ್ಖಂ, ವಗ್ಗುಲಿರುಕ್ಖಂ, ಸುಸಿರರುಕ್ಖಂ, ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಠಿತರುಕ್ಖನ್ತಿ ಇಮೇ ರುಕ್ಖೇ ವಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಪಚ್ಚನ್ತೇ ಠಿತರುಕ್ಖೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಇದಮಸ್ಸ ವಿಧಾನಂ.

ಪಭೇದತೋ ಪನ ಅಯಮ್ಪಿ ತಿವಿಧೋ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ಯಥಾರುಚಿತಂ ರುಕ್ಖಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಟಿಜಗ್ಗಾಪೇತುಂ ನ ಲಭತಿ. ಪಾದೇನ ಪಣ್ಣಸಟಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಮಜ್ಝಿಮೋ ತಂ ಠಾನಂ ಸಮ್ಪತ್ತೇಹಿಯೇವ ಪಟಿಜಗ್ಗಾಪೇತುಂ ಲಭತಿ. ಮುದುಕೇನ ಆರಾಮಿಕಸಮಣುದ್ದೇಸೇ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಸೋಧಾಪೇತ್ವಾ ಸಮಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ವಾಲುಕಂ ಓಕಿರಾಪೇತ್ವಾ ಪಾಕಾರಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಯೋಜಾಪೇತ್ವಾ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಮಹದಿವಸೇ ಪನ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೇನ ತತ್ಥ ಅನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಠಾನೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ.

ಇಮೇಸಂ ಪನ ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ಛನ್ನೇ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪಿತಕ್ಖಣೇ ಧುತಙ್ಗಂ ಭಿಜ್ಜತಿ. ಜಾನಿತ್ವಾ ಛನ್ನೇ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಾಪಿತಮತ್ತೇತಿ ಅಙ್ಗುತ್ತರಭಾಣಕಾ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಭೇದೋ.

ಅಯಂ ಪನಾನಿಸಂಸೋ, ರುಕ್ಖಮೂಲಸೇನಾಸನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾತಿ (ಮಹಾವ. ೧೨೮) ವಚನತೋ ನಿಸ್ಸಯಾನುರೂಪಪಟಿಪತ್ತಿಸಬ್ಭಾವೋ, ಅಪ್ಪಾನಿ ಚೇವ ಸುಲಭಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಚ ಅನವಜ್ಜಾನೀತಿ (ಅ. ನಿ. ೪.೨೭; ಇತಿವು. ೧೦೧) ಭಗವತಾ ಸಂವಣ್ಣಿತಪಚ್ಚಯತಾ, ಅಭಿಣ್ಹಂ ತರುಪಣ್ಣವಿಕಾರದಸ್ಸನೇನ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾಸಮುಟ್ಠಾಪನತಾ, ಸೇನಾಸನಮಚ್ಛೇರಕಮ್ಮಾರಾಮತಾನಂ ಅಭಾವೋ, ದೇವತಾಹಿ ಸಹವಾಸಿತಾ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾದೀನಂ ಅನುಲೋಮವುತ್ತಿತಾತಿ.

ವಣ್ಣಿತೋ ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠೇನ, ನಿಸ್ಸಯೋತಿ ಚ ಭಾಸಿತೋ;

ನಿವಾಸೋ ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸ, ರುಕ್ಖಮೂಲಸಮೋ ಕುತೋ.

ಆವಾಸಮಚ್ಛೇರಹರೇ, ದೇವತಾ ಪರಿಪಾಲಿತೇ;

ಪವಿವಿತ್ತೇ ವಸನ್ತೋ ಹಿ, ರುಕ್ಖಮೂಲಮ್ಹಿ ಸುಬ್ಬತೋ.

ಅಭಿರತ್ತಾನಿ ನೀಲಾನಿ, ಪಣ್ಡೂನಿ ಪತಿತಾನಿ ಚ;

ಪಸ್ಸನ್ತೋ ತರುಪಣ್ಣಾನಿ, ನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಂ ಪನೂದತಿ.

ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಬುದ್ಧದಾಯಜ್ಜಂ, ಭಾವನಾಭಿರತಾಲಯಂ;

ವಿವಿತ್ತಂ ನಾತಿಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ವಿಚಕ್ಖಣೋತಿ.

ಅಯಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಙ್ಗೇ ಸಮಾದಾನವಿಧಾನಪ್ಪಭೇದಭೇದಾನಿಸಂಸವಣ್ಣನಾ.