೧. ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗಕಥಾ

೨೪. ಇದಾನಿ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಸಮಾದಾನವಿಧಾನಪ್ಪಭೇದಭೇದಾನಿಸಂಸೇ ವಣ್ಣಯಿಸ್ಸಾಮ. ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗಂ ತಾವ ‘‘ಗಹಪತಿದಾನಚೀವರಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗಂ ಸಮಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ ಇಮೇಸು ದ್ವೀಸು ವಚನೇಸು ಅಞ್ಞತರೇನ ಸಮಾದಿನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಇದಂ ತಾವೇತ್ಥ ಸಮಾದಾನಂ.

ಏವಂ ಸಮಾದಿನ್ನಧುತಙ್ಗೇನ ಪನ ತೇನ ಸೋಸಾನಿಕಂ, ಪಾಪಣಿಕಂ, ರಥಿಯಚೋಳಂ, ಸಙ್ಕಾರಚೋಳಂ, ಸೋತ್ಥಿಯಂ, ನ್ಹಾನಚೋಳಂ, ತಿತ್ಥಚೋಳಂ, ಗತಪಚ್ಚಾಗತಂ, ಅಗ್ಗಿಡಡ್ಢಂ, ಗೋಖಾಯಿತಂ, ಉಪಚಿಕಾಖಾಯಿತಂ, ಉನ್ದೂರಖಾಯಿತಂ, ಅನ್ತಚ್ಛಿನ್ನಂ, ದಸಾಚ್ಛಿನ್ನಂ, ಧಜಾಹಟಂ, ಥೂಪಚೀವರಂ, ಸಮಣಚೀವರಂ, ಆಭಿಸೇಕಿಕಂ, ಇದ್ಧಿಮಯಂ, ಪನ್ಥಿಕಂ, ವಾತಾಹಟಂ, ದೇವದತ್ತಿಯಂ, ಸಾಮುದ್ದಿಯನ್ತಿಏತೇಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಚೀವರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಫಾಲೇತ್ವಾ ದುಬ್ಬಲಟ್ಠಾನಂ ಪಹಾಯ ಥಿರಟ್ಠಾನಾನಿ ಧೋವಿತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಕತ್ವಾ ಪೋರಾಣಂ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ತತ್ಥ ಸೋಸಾನಿಕನ್ತಿ ಸುಸಾನೇ ಪತಿತಕಂ. ಪಾಪಣಿಕನ್ತಿ ಆಪಣದ್ವಾರೇ ಪತಿತಕಂ. ರಥಿಯಚೋಳನ್ತಿ ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೇಹಿ ವಾತಪಾನನ್ತರೇನ ರಥಿಕಾಯ ಛಡ್ಡಿತಚೋಳಕಂ. ಸಙ್ಕಾರಚೋಳನ್ತಿ ಸಙ್ಕಾರಟ್ಠಾನೇ ಛಡ್ಡಿತಚೋಳಕಂ. ಸೋತ್ಥಿಯನ್ತಿ ಗಬ್ಭಮಲಂ ಪುಞ್ಛಿತ್ವಾ ಛಡ್ಡಿತವತ್ಥಂ. ತಿಸ್ಸಾಮಚ್ಚಮಾತಾ ಕಿರ ಸತಗ್ಘನಕೇನ ವತ್ಥೇನ ಗಬ್ಭಮಲಂ ಪುಞ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ತಾಲವೇಳಿಮಗ್ಗೇ ಛಡ್ಡಾಪೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಜಿಣ್ಣಕಟ್ಠಾನತ್ಥಮೇವ ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ನ್ಹಾನಚೋಳನ್ತಿ ಯಂ ಭೂತವೇಜ್ಜೇಹಿ ಸಸೀಸಂ ನ್ಹಾಪಿತಾ ಕಾಳಕಣ್ಣಿಚೋಳನ್ತಿ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ.

ತಿತ್ಥಚೋಳನ್ತಿ ನ್ಹಾನತಿತ್ಥೇ ಛಡ್ಡಿತಪಿಲೋತಿಕಾ. ಗತಪಚ್ಚಾಗತನ್ತಿ ಯಂ ಮನುಸ್ಸಾ ಸುಸಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಚ್ಚಾಗತಾ ನ್ಹತ್ವಾ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿ. ಅಗ್ಗಿಡಡ್ಢನ್ತಿ ಅಗ್ಗಿನಾ ಡಡ್ಢಪ್ಪದೇಸಂ. ತಞ್ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿ. ಗೋಖಾಯಿತಾದೀನಿ ಪಾಕಟಾನೇವ. ತಾದಿಸಾನಿಪಿ ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿ. ಧಜಾಹಟನ್ತಿ ನಾವಂ ಆರೋಹನ್ತಾ ಧಜಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಆರೂಹನ್ತಿ. ತಂ ತೇಸಂ ದಸ್ಸನಾತಿಕ್ಕಮೇ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಯಮ್ಪಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಂ ಧಜಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಠಪಿತಂ, ತಂ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಸೇನಾನಂ ಗತಕಾಲೇ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಥೂಪಚೀವರನ್ತಿ ವಮ್ಮಿಕಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಬಲಿಕಮ್ಮಂ ಕತಂ. ಸಮಣಚೀವರನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಸನ್ತಕಂ. ಆಭಿಸೇಕಿಕನ್ತಿ ರಞ್ಞೋ ಅಭಿಸೇಕಟ್ಠಾನೇ ಛಡ್ಡಿತಚೀವರಂ. ಇದ್ಧಿಮಯನ್ತಿ ಏಹಿಭಿಕ್ಖುಚೀವರಂ. ಪನ್ಥಿಕನ್ತಿ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಪತಿತಕಂ. ಯಂ ಪನ ಸಾಮಿಕಾನಂ ಸತಿಸಮ್ಮೋಸೇನ ಪತಿತಂ, ತಂ ಥೋಕಂ ರಕ್ಖಿತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ವಾತಾಹಟನ್ತಿ ವಾತೇನ ಪಹರಿತ್ವಾ ದೂರೇ ಪಾತಿತಂ, ತಂ ಪನ ಸಾಮಿಕೇ ಅಪಸ್ಸನ್ತೇನ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ದೇವದತ್ತಿಯನ್ತಿ ಅನುರುದ್ಧತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಿಯ ದೇವತಾಹಿ ದಿನ್ನಕಂ. ಸಾಮುದ್ದಿಯನ್ತಿ ಸಮುದ್ದವೀಚೀಹಿ ಥಲೇ ಉಸ್ಸಾರಿತಂ.

ಯಂ ಪನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾತಿ ದಿನ್ನಂ, ಚೋಳಕಭಿಕ್ಖಾಯ ವಾ ಚರಮಾನೇಹಿ ಲದ್ಧಂ, ನ ತಂ ಪಂಸುಕೂಲಂ. ಭಿಕ್ಖುದತ್ತಿಯೇಪಿ ಯಂ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಗಾಹೇತ್ವಾ ವಾ ದೀಯತಿ, ಸೇನಾಸನಚೀವರಂ ವಾ ಹೋತಿ, ನ ತಂ ಪಂಸುಕೂಲಂ. ನೋ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಮೇವ ಪಂಸುಕೂಲಂ. ತತ್ರಪಿ ಯಂ ದಾಯಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ತೇನ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ಏಕತೋಸುದ್ಧಿಕಂ ನಾಮ. ಯಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ, ತೇನ ಪನ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪಿತಂ, ತಮ್ಪಿ ಏಕತೋಸುದ್ಧಿಕಂ. ಯಂ ಭಿಕ್ಖುನೋಪಿ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪಿತಂ, ತೇನಾಪಿ ತಥೇವ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ಉಭತೋಸುದ್ಧಿಕಂ. ಯಂ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಲದ್ಧಂ, ಹತ್ಥೇಯೇವ ಠಪಿತಂ, ತಂ ಅನುಕ್ಕಟ್ಠಚೀವರಂ ನಾಮ. ಇತಿ ಇಮಂ ಪಂಸುಕೂಲಭೇದಂ ಞತ್ವಾ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೇನ ಚೀವರಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಇದಮೇತ್ಥ ವಿಧಾನಂ.

ಅಯಂ ಪನ ಪಭೇದೋ, ತಯೋ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ಮಜ್ಝಿಮೋ ಮುದೂತಿ. ತತ್ಥ ಸೋಸಾನಿಕಂಯೇವ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ಹೋತಿ. ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಠಪಿತಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಮಜ್ಝಿಮೋ. ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಮುದೂತಿ.

ತೇಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿಯಾ ಗಿಹಿದಿನ್ನಕಂ ಸಾದಿತಕ್ಖಣೇ ಧುತಙ್ಗಂ ಭಿಜ್ಜತಿ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಭೇದೋ.

ಅಯಂ ಪನಾನಿಸಂಸೋ, ‘‘ಪಂಸುಕೂಲಚೀವರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೨೮) ವಚನತೋ ನಿಸ್ಸಯಾನುರೂಪಪಟಿಪತ್ತಿಸಬ್ಭಾವೋ, ಪಠಮೇ ಅರಿಯವಂಸೇ ಪತಿಟ್ಠಾನಂ, ಆರಕ್ಖದುಕ್ಖಾಭಾವೋ, ಅಪರಾಯತ್ತವುತ್ತಿತಾ, ಚೋರಭಯೇನ ಅಭಯತಾ, ಪರಿಭೋಗತಣ್ಹಾಯ ಅಭಾವೋ, ಸಮಣಸಾರುಪ್ಪಪರಿಕ್ಖಾರತಾ, ‘‘ಅಪ್ಪಾನಿ ಚೇವ ಸುಲಭಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಚ ಅನವಜ್ಜಾನೀ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೪.೨೭; ಇತಿವು. ೧೦೧) ಭಗವತಾ ಸಂವಣ್ಣಿತಪಚ್ಚಯತಾ, ಪಾಸಾದಿಕತಾ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾದೀನಂ ಫಲನಿಪ್ಫತ್ತಿ, ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಅನುಬ್ರೂಹನಂ, ಪಚ್ಛಿಮಾಯ ಜನತಾಯ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಆಪಾದನನ್ತಿ.

ಮಾರಸೇನವಿಘಾತಾಯ, ಪಂಸುಕೂಲಧರೋ ಯತಿ;

ಸನ್ನದ್ಧಕವಚೋ ಯುದ್ಧೇ, ಖತ್ತಿಯೋ ವಿಯ ಸೋಭತಿ.

ಪಹಾಯ ಕಾಸಿಕಾದೀನಿ, ವರವತ್ಥಾನಿ ಧಾರಿತಂ;

ಯಂ ಲೋಕಗರುನಾ ಕೋ ತಂ, ಪಂಸುಕೂಲಂ ನ ಧಾರಯೇ.

ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಭಿಕ್ಖು, ಪಟಿಞ್ಞಂ ಸಮನುಸ್ಸರಂ;

ಯೋಗಾಚಾರಾನುಕೂಲಮ್ಹಿ, ಪಂಸುಕೂಲೇ ರತೋ ಸಿಯಾತಿ.

ಅಯಂ ತಾವ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗೇ ಸಮಾದಾನವಿಧಾನಪ್ಪಭೇದಭೇದಾನಿಸಂಸವಣ್ಣನಾ.