೩. ಗುಣಾವಬೋಧ-ತತಿಯಪರಿಚ್ಛೇದ
ಅನುಸನ್ಧಿ
೧೧೬. ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಗುಣಾ ಯಸ್ಮಾ, ದೋಸಾನೇ’ವ’ಮತಿಕ್ಕಮೇ;
ದಸ್ಸೇಸ್ಸಂ ತೇ ತತೋ ದಾನಿ, ಸದ್ದೇ ಸಮ್ಭೂಸಯನ್ತಿ ಯೇ.
ಸದ್ದಾಲಙ್ಕಾರ ಉದ್ದೇಸ
೧೧೭. ಪಸಾದೋ’ಜೋ, ಮಧುರತಾ, ಸಮತಾ, ಸುಖುಮಾಲತಾ;
ಸಿಲೇಸೋ’ದರತಾ, ಕನ್ತಿ, ಅತ್ಥಬ್ಯತ್ತಿ, ಸಮಾಧಯೋ.
ಸದ್ದಾಲಙ್ಕಾರ ಪಯೋಜನ
೧೧೮. ಗುಣೇಹೇ’ತೇಹಿ ಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಬನ್ಧೋ ಕವಿಮನೋಹರೋ;
ಸಮ್ಪಾದಿಯತಿ ಕತ್ತೂನಂ, ಕಿತ್ತಿ ಮಚ್ಚನ್ತನಿಮ್ಮಲಂ.
ಸದ್ದಾಲಙ್ಕಾರ ನಿದ್ದೇಸ
೧೧೯. ಅದೂರಾಹಿತಸಮ್ಬನ್ಧ, ಸುಭಗಾ ಯಾ ಪದಾ’ವಲಿ;
ಸುಪಸಿದ್ಧಾ’ಭಿಧೇಯ್ಯಾ’ಯಂ, ಪಸಾದಂ ಜನಯೇ ಯಥಾ.
೧೨೦. ಅಲಙ್ಕರೋನ್ತಾ ವದನಂ, ಮುನಿನೋ’ಧರರಂಸಿಯೋ;
ಸೋಭನ್ತೇ’ರುಣರಂಸೀ’ವ, ಸಮ್ಪತನ್ತಾ’ಮ್ಬುಜೋ’ದರೇ.
೧೨೧. ಓಜೋ ಸಮಾಸಬಾಹುಲ್ಯ, ಮೇಸೋ ಗಜ್ಜಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ;
ಪಜ್ಜೇಪ್ಯ’ನಾ’ಕುಲೋ ಸೋ’ಯಂ,
ಕನ್ತೋ ಕಾಮೀಯತೇ ಯಥಾ.
೧೨೨. ಮುನಿನ್ದ ಮನ್ದ ಸಞ್ಜಾತ, ಹಾಸ ಚನ್ದನ ಲಿಮ್ಪಿತಾ;
ಪಲ್ಲವಾ ಧವಲಾ ತಸ್ಸೇ, ವೇಕೋ ನಾ’ಧರಪಲ್ಲವೋ.
೧೨೩. ಪದಾ’ಭಿಧೇಯ್ಯವಿಸಯಂ, ಸಮಾಸ ಬ್ಯಾಸ ಸಮ್ಭವಂ;
ಯಂ ಪಾರಿಣತ್ಯಂ ಹೋತೀ’ಹ, ಸೋಪಿ ಓಜೋ’ವ ತಂ ಯಥಾ.
೧೨೪. ಜೋತಯಿತ್ವಾನ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ, ಸನ್ತಾರೇತ್ವಾ ಸದೇವಕೇ;
ಜಲಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಖನ್ಧೋ’ವ, ನಿಬ್ಬುತೋ ಸೋ ಸಸಾವಕೋ.
೧೨೫. ಮತ್ಥಕಟ್ಠೀ ಮತಸ್ಸಾ’ಪಿ, ರಜೋಭಾವಂ ವಜನ್ತು ಮೇ;
ಯತೋ ಪುಞ್ಞೇನ ತೇ ಸೇನ್ತು, ಜಿನ ಪಾದ’ಮ್ಬುಜದ್ವಯೇ.
೧೨೬. ಇಚ್ಚತ್ರ ನಿಚ್ಚಪ್ಪಣತಿ, ಗೇಧೋ ಸಾಧು ಪದಿಸ್ಸತಿ;
ಜಾಯತೇ’ಯಂ ಗುಣೋ ತಿಕ್ಖ, ಪಞ್ಞಾನಮಭಿಯೋಗತೋ.
೧೨೭. ಮಧುರತ್ತಂ ಪದಾಸತ್ತಿ, ರ’ನುಪ್ಪಾಸವಸಾ ದ್ವಿಧಾ;
ಸಿಯಾ ಸಮಸುತಿ ಪುಬ್ಬಾ, ವಣ್ಣಾ’ವುತ್ತಿ ಪರೋ ಯಥಾ.
೧೨೮. ಯದಾ ಏಸೋ’ಭಿಸಮ್ಬೋಧಿಂ, ಸಮ್ಪತ್ತೋ ಮುನಿಪುಙ್ಗವೋ;
ತದಾ ಪಭುತಿ ಧಮ್ಮಸ್ಸ, ಲೋಕೇ ಜಾತೋ ಮಹು’ಸ್ಸವೋ.
೧೨೯. ಮುನಿನ್ದಮನ್ದಹಾಸಾ ತೇ, ಕುನ್ದ ಸನ್ದೋಹವಿಬ್ಭಮಾ;
ದಿಸನ್ತ ಮನುಧಾವನ್ತಿ, ಹಸನ್ತಾ ಚನ್ದಕನ್ತಿಯೋ.
೧೩೦. ಸಬ್ಬಕೋಮಲವಣ್ಣೇಹಿ, ನಾ’ನುಪ್ಪಾಸೋ ಪಸಂಸಿಯೋ;
ಯಥಾ’ಯಂ ಮಾಲತೀಮಾಲಾ, ಲಿನ ಲೋಲಾ’ಲಿಮಾಲಿನೀ.
೧೩೧. ಮುದೂಹಿ ವಾ ಕೇವಲೇಹಿ, ಕೇವಲೇಹಿ ಫುಟೇಹಿ ವಾ,
ಮಿಸ್ಸೇಹಿ ವಾ ತಿಧಾ ಹೋತಿ, ವಣ್ಣೇಹಿ ಸಮತಾ ಯಥಾ.
ಕೇವಲಮುದುಸಮತಾ
೧೩೨. ಕೋಕಿಲಾ’ಲಾಪಸಂವಾದೀ, ಮುನಿನ್ದಾ’ಲಾಪವಿಬ್ಭಮೋ;
ಹದಯಙ್ಗಮತಂ ಯಾತಿ, ಸತಂ ದೇತಿ ಚ ನಿಬ್ಬುತಿಂ.
ಕೇವಲಫುಟಸಮತಾ
೧೩೩. ಸಮ್ಭಾವನೀಯಸಮ್ಭಾವಂ, ಭಗವನ್ತಂ ಭವನ್ತಗುಂ;
ಭವನ್ತಸಾಧನಾ’ಕಙ್ಖೀ, ಕೋ ನ ಸಮ್ಭಾವಯೇ ವಿಭುಂ.
ಮಿಸ್ಸಕಸಮತಾ
೧೩೪. ಲದ್ಧಚನ್ದನಸಂಸಗ್ಗ, ಸುಗನ್ಧಿ ಮಲಯಾ’ನಿಲೋ;
ಮನ್ದ ಮಾಯಾತಿ ಭೀತೋ’ವ, ಮುನಿನ್ದಮುಖಮಾರುತಾ.
೧೩೫. ಅನಿಟ್ಠುರ’ಕ್ಖರ’ಪ್ಪಾಯಾ, ಸಬ್ಬಕೋಮಲ ನಿಸ್ಸಟಾ;
ಕಿಚ್ಛಮುಚ್ಚಾರಣಾ’ಪೇತ, ಬ್ಯಞ್ಜನಾ ಸುಖುಮಾಲತಾ.
೧೩೬. ಪಸ್ಸನ್ತಾ ರೂಪವಿಭವಂ, ಸುಣನ್ತಾ ಮಧುರಂ ಗಿರಂ;
ಚರನ್ತಿ ಸಾಧೂ [ಸಾಧು (ಸೀ-ಛನ್ಧಾನುರಕ್ಖಣತ್ಥಂ)] ಸಮ್ಬುದ್ಧ, ಕಾಲೇ ಕೇಳಿಪರಮ್ಮುಖಾ.
೧೩೭. ಅಲಙ್ಕಾರವಿಹೀನಾ’ಪಿ, ಸತಂ ಸಮ್ಮುಖತೇ’ದಿಸೀ;
ಆರೋಹತಿ ವಿಸೇಸೇನ, ರಮಣೀಯಾ ತ’ದುಜ್ಜಲಾ.
೧೩೮. ರೋಮಞ್ಚ ಪಿಞ್ಛ ರಚನಾ, ಸಾಧು ವಾದಾಹಿತದ್ಧನೀ;
ಲಳನ್ತಿ’ಮೇ ಮುನಿಮೇಘು, ಮ್ಮದಾ ಸಾಧು ಸಿಖಾವಲಾ.
೧೩೯. ಸುಖುಮಾಲತ್ತ ಮತ್ಥೇ’ವ, ಪದತ್ಥವಿಸಯಮ್ಪಿ ಚ;
ಯಥಾ ಮತಾದಿಸದ್ದೇಸು, ಕಿತ್ತಿಸೇಸಾದಿಕಿತ್ತನಂ.
೧೪೦. ಸಿಲಿಟ್ಠ ಪದ ಸಂಸಗ್ಗ, ರಮಣೀಯ ಗುಣಾ’ಲಯೋ;
ಸಬನ್ಧಗಾರವೋ ಸೋ’ಯಂ, ಸಿಲೇಸೋ ನಾಮ ತಂ ಯಥಾ.
೧೪೧. ಬಾಲಿ’ನ್ದುವಿಬ್ಭಮ’ಚ್ಛೇದಿ, ನಖರಾ’ವಲಿ ಕನ್ತಿಭಿ;
ಸಾ ಮುನಿನ್ದಪದ’ಮ್ಭೋಜ, ಕನ್ತಿ ವೋ ವಲಿತಾ’ವತಂ.
೧೪೨. ಉಕ್ಕಂಸವನ್ತೋ ಯೋಕೋಚಿ, ಗುಣೋ ಯದಿ ಪತೀಯತೇ;
ಉದಾರೋ’ಯಂ ಭವೇ ತೇನ, ಸನಾಥಾ ಬನ್ಧಪದ್ಧತಿ.
೧೪೩. ಪಾದಮ್ಭೋಜ ರಜೋ ಲಿತ್ತ, ಗತ್ತಾ ಯೇ ತವ ಗೋತಮ;
ಅಹೋ! ತೇ ಜನ್ತವೋ ಯನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಥಾ ನಿರಜತ್ತನಂ.
೧೪೪. ಏವಂ ಜಿನಾ’ನುಭಾವಸ್ಸ, ಸಮುಕ್ಕಂಸೋ’ತ್ರ ದಿಸ್ಸತಿ;
ಪಞ್ಞವಾ ವಿಧಿನಾ’ನೇನ, ಚಿನ್ತಯೇ ಪರ ಮೀದಿಸಂ.
೧೪೫. ಉದಾರೋ ಸೋಪಿ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ, ಯಂ ಪಸತ್ಥ ವಿಸೇಸನಂ;
ಯಥಾ ಕೀಳಾಸರೋ ಲೀಲಾ, ಹಾಸೋ ಹೇಮಙ್ಗದಾ’ದಯೋ.
೧೪೬. ಲೋಕಿಯ’ತ್ಥಾ’ನ’ತಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಕನ್ತಾ ಸಬ್ಬಜನಾನಪಿ;
ಕನ್ತಿ ನಾಮಾ’ತಿವುತ್ತಸ್ಸ, ವುತ್ತಾ ಸಾ ಪರಿಹಾರತೋ.
ಯಥಾ ಮುನಿನ್ದ ಇಚ್ಚಾದಿ.
೧೪೭. ಅತ್ಥಬ್ಯತ್ತಾ’ಭಿಧೇಯ್ಯಸ್ಸಾ,
ನೇಯ್ಯತಾ ಸದ್ದತೋ’ತ್ಥತೋ;
ಸಾ’ಯಂ ತದುಭಯಾ ನೇಯ್ಯ, ಪರಿಹಾರೇ ಪದಸ್ಸಿತಾ;
ಯಥಾ ಮರೀಚಿಚ್ಚಾದಿ ಚ, ಮನೋನುರಞ್ಜನೋಚ್ಚಾದಿ.
ಪುನ ಅತ್ಥೇನ ಯಥಾ
೧೪೮. ಸಭಾವಾ’ಮಲತಾ ಧೀರ, ಮುಧಾ ಪಾದನಖೇಸು ತೇ;
ಯತೋ ತೇ’ವನತಾ’ನನ್ತ, ಮೋಳಿಚ್ಛಾಯಾ ಜಹನ್ತಿ ನೋ.
೧೪೯. ‘ಬನ್ಧಸಾರೋ’ತಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ, ಯಂ ಸಮಗ್ಗಾಪಿ ವಿಞ್ಞುನೋ;
ದಸ್ಸನಾ’ವಸರಂ ಪತ್ತೋ, ಸಮಾಧಿ ನಾಮ’ಯಂ ಗುಣೋ.
೧೫೦. ಅಞ್ಞಧಮ್ಮೋ ತತೋ’ಞ್ಞತ್ಥ, ಲೋಕಸೀಮಾ’ನುರೋಧತೋ;
ಸಮ್ಮಾ ಆಧೀಯತೇ’ಚ್ಚೇ’ಸೋ, ‘ಸಮಾಧೀ’ತಿ ನಿರುಚ್ಚತಿ.
ಸಮಾಧಿ ಉದ್ದೇಸ
೧೫೧. ಅಪಾಣೇ ಪಾಣೀನಂ ಧಮ್ಮೋ, ಸಮ್ಮಾ ಆಧೀಯತೇ ಕ್ವಚಿ,;
ನಿರೂಪೇ ರೂಪಯುತ್ತಸ್ಸ, ನಿರಸೇ ಸರಸಸ್ಸ, ಚ.
೧೫೨. ಅದ್ರವೇ ದ್ರವಯುತ್ತಸ್ಸ, ಅಕತ್ತರಿಪಿ ಕತ್ತುತಾ,;
ಕಠಿನಸ್ಸಾ’ಸರೀರೇ,ಪಿ, ರೂಪಂ ತೇಸಂ ಕಮಾ ಸಿಯಾ.
ಸಮಾಧಿನಿದ್ದೇಸ
ಅಪಾಣೇ ಪಾಣೀನಂ ಧಮ್ಮೋ
೧೫೩. ಉಣ್ಣಾ ಪುಣ್ಣಿ’ನ್ದುನಾ ನಾಥ! ದಿವಾಪಿ ಸಹ ಸಙ್ಗಮಾ;
ವಿನಿದ್ದಾ ಸಮ್ಪಮೋದನ್ತಿ, ಮಞ್ಞೇ ಕುಮುದಿನೀ ತವ.
ನಿರುಪೇ ರೂಪಯುತ್ತಸ್ಸ
೧೫೪. ದಯಾರಸೇಸು ಮುಜ್ಜನ್ತಾ, ಜನಾ’ಮತರಸೇಸ್ವಿ’ವ;
ಸುಖಿತಾ ಹತದೋಸಾ ತೇ, ನಾಥ! ಪಾದ’ಮ್ಬುಜಾ’ನತಾ.
ನಿರಸೇ ಸರಸಸ್ಸ
೧೫೫. ಮಧುರೇಪಿ ಗುಣೇ ಧೀರ, ನ’ಪ್ಪಸೀದನ್ತಿ ಯೇ ತವ;
ಕೀದಿಸೀ ಮನಸೋವುತ್ತಿ, ತೇಸಂ ಖಾರಗುಣಾನ ಭೋ’.
ಅದ್ರವೇ ದ್ರವಯುತ್ತಸ್ಸ
೧೫೬. ಸಬ್ಬತ್ಥಸಿದ್ಧ! ಚೂಳಕ, ಪುಟಪೇಯ್ಯಾ ಮಹಾಗುಣಾ;
ದಿಸಾ ಸಮನ್ತಾ ಧಾವನ್ತಿ, ಕುನ್ದಸೋಭಾ ಸ ಲಕ್ಖಣಾ.
ಅಕತ್ತರಿಪಿ ಕತ್ತುತಾ
೧೫೭. ಮಾರಾ’ರಿಬಲವಿಸ್ಸಟ್ಠಾ, ಕುಣ್ಠಾ ನಾನಾವಿಧಾ’ಯುಧಾ;
ಲಜ್ಜಮಾನಾ’ಞ್ಞವೇಸೇನ, ಜಿನ! ಪಾದಾ’ನತಾ ತವ.
ಕಠಿನಸ್ಸಾ ಸರೀರೇ
೧೫೮. ಮುನಿನ್ದಭಾಣುಮಾ ಕಾಲೋ,
ದಿತೋ ಬೋಧೋ’ದಯಾ’ಚಲೇ;
ಸದ್ಧಮ್ಮರಂಸಿನಾ ಭಾತಿ, ಭಿನ್ದ ಮನ್ದತಮಂ ಪರಂ.
೧೫೯. ವಮನು’ಗ್ಗಿರನಾದ್ಯೇ’ತಂ, ಗುಣವುತ್ಯ’ಪರಿಚ್ಚುತಂ;
ಅತಿಸುನ್ದರ ಮಞ್ಞಂ ತು, ಕಾಮಂ ವಿನ್ದತಿ ಗಾಮ್ಮತಂ.
೧೬೦. ಕನ್ತೀನಂ ವಮನಬ್ಯಾಜಾ, ಮುನಿಪಾದನಖಾ’ವಲೀ;
ಚನ್ದಕನ್ತೀ ಪಿವನ್ತೀ’ವ, ನಿಪ್ಪಭಂ ತಂ ಕರೋನ್ತಿಯೋ.
೧೬೧. ಅಚಿತ್ತಕತ್ತುಕಂ ರುಚ್ಯ [ರುಚ್ಚ (ಸೀ.)], ಮಿಚ್ಚೇವಂ ಗುಣಕಮ್ಮತಂ;
ಸಚಿತ್ತಕತ್ತುಕಂ ಪೇ’ತಂ, ಗುಣಕಮ್ಮಂ ಯದು’ತ್ತಮಂ.
೧೬೨. ಉಗ್ಗಿರನ್ತೋ’ವ ಸಸ್ನೇಹ, ರಸಂ ಜಿನವರೋ ಜನೇ;
ಭಾಸನ್ತೋ ಮಧುರಂ ಧಮ್ಮಂ, ಕಂ ನ ಸಪ್ಪೀಣಯೇ ಜನಂ.
೧೬೩. ಯೋ ಸದ್ದಸತ್ಥಕುಸಲೋ ಕುಸಲೋ ನಿಘಣ್ಡು,
ಛನ್ದೋಅಲಙ್ಕತಿಸು ನಿಚ್ಚಕತಾ’ಭಿಯೋಗೋ;
ಸೋ’ಯಂ ಕವಿತ್ತವಿಕಲೋಪಿ ಕವೀಸು ಸಙ್ಖ್ಯ,
ಮೋಗ್ಗಯ್ಹ ವಿನ್ದತಿ ಹಿ ಕಿತ್ತಿ’ ಮಮನ್ದರೂಪಂ.
ಇತಿ ಸಙ್ಘರಕ್ಖಿತಮಹಾಸಾಮಿವಿರಚಿತೇ ಸುಬೋಧಾಲಙ್ಕಾರೇ
ಗುಣಾವಬೋಧೋ ನಾಮ
ತತಿಯೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ.