೬. ಆಖ್ಯಾತಕಪ್ಪ

ಪಠಮಕಣ್ಡ

(ಕ)

ಆಖ್ಯಾತಸಾಗರಮಥಜ್ಜತನೀತರಙ್ಗಂ,

ಧಾತುಜ್ಜಲಂ ವಿಕರಣಾಗಮಕಾಲಮೀನಂ;

ಲೋಪಾನುಬನ್ಧರಿಯಮತ್ಥವಿಭಾಗತೀರಂ,

ಧೀರಾ ತರನ್ತಿ ಕವಿನೋ ಪುಥುಬುದ್ಧಿನಾವಾ.

(ಖ)

ವಿಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾರಪರಿಕ್ಖಿತಂ ಇಮಂ,

ಆಖ್ಯಾತಸದ್ದಂ ವಿಪುಲಂ ಅಸೇಸತೋ;

ಪಣಮ್ಯ ಸಮ್ಬುದ್ಧಮನನ್ತಗೋಚರಂ,

ಸುಗೋಚರಂ ಯಂ ವದತೋ ಸುಣಾಥ ಮೇ.

(ಗ)

ಅಧಿಕಾರೇ ಮಙ್ಗಲೇ ಚೇವ, ನಿಪ್ಫನ್ನೇ ಚಾವಧಾರಣೇ;

ಅನನ್ತರೇ ಚ ಪಾದಾನೇ, ಅಥಸದ್ದೋ ಪವತ್ತತಿ.

೪೧೬. , ೪೨೯. ಅಥ ಪುಬ್ಬಾನಿ ವಿಭತ್ತೀನಂ ಛ ಪರಸ್ಸಪದಾನಿ.

ಅಥ ಸಬ್ಬಾಸಂ ವಿಭತ್ತೀನಂ ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಪುಬ್ಬಕಾನಿ ಛ ಪದಾನಿ, ತಾನಿ ತಾನಿ ಪರಸ್ಸಪದಸಞ್ಞಾನಿ ಹೋನ್ತಿ.

ತಂ ಯಥಾ? ತಿ ಅನ್ತಿ, ಸಿ ಥ, ಮಿ ಮ.

ಪರಸ್ಸಪದಮಿಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಕತ್ತರಿ ಪರಸ್ಸಪದಂ.

೪೦೭. , ೪೩೯. ಪರಾಣ್ಯತ್ತನೋಪದಾನಿ.

ಸಬ್ಬಾಸಂ ವಿಭತ್ತೀನಂ ಯಾನಿ ಯಾನಿ ಪರಾನಿ ಛ ಪದಾನಿ. ತಾನಿ ತಾನಿ ಅತ್ತನೋಪದಸಞ್ಞಾನಿ ಹೋನ್ತಿ.

ತಂ ಯಥಾ? ತೇ ಅನ್ತೇ, ಸೇ ವ್ಹೇ, ಏ ಮ್ಹೇ.

ಅತ್ತನೋಪದಮಿಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಅತ್ತನೋಪದಾನಿ ಭಾವೇ ಚ ಕಮ್ಮನಿ.

೪೦೮. , ೪೩೧. ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಪಠಮ ಮಜ್ಝಿಮುತ್ತಮಪುರಿಸಾ.

ತಾಸಂ ಸಬ್ಬಾಸಂ ವಿಭತ್ತೀನಂ ಪರಸ್ಸಪದಾನಂ, ಅತ್ತನೋಪದಾನಞ್ಚ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಪದಾನಿ ಪಠಮಮಜ್ಝಿಮುತ್ತಮಪುರಿಸಸಞ್ಞಾನಿ ಹೋನ್ತಿ.

ತಂ ಯಥಾ? ತಿ ಅನ್ತಿ ಇತಿ ಪಠಮಪುರಿಸಾ, ಸಿ ಥ ಇತಿ ಮಜ್ಝಿಮಪುರಿಸಾ, ಮಿ ಮ ಇತಿ ಉತ್ತಮಪುರಿಸಾ. ಅತ್ತನೋಪದಾನಮ್ಪಿ ತೇ ಅನ್ತೇ ಇತಿ ಪಠಮಪುರಿಸಾ, ಸೇ ವ್ಹೇ ಇತಿ ಮಜ್ಝಿಮಪುರಿಸಾ, ಏ ಮ್ಹೇ ಇತಿ ಉತ್ತಮಪುರಿಸಾ. ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ.

ಪಠಮಮಜ್ಝಿಮುತ್ತಮಪುರಿಸಮಿಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ನಾಮಮ್ಹಿ ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇ ಪಠಮೋ, ತುಮ್ಹೇ ಮಜ್ಝಿಮೋ, ಅಮ್ಹೇ ಉತ್ತಮೋ.

೪೦೯. , ೪೪೧. ಸಬ್ಬೇಸಮೇಕಾಭಿಧಾನೇ ಪರೋ ಪುರಿಸೋ.

ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಿಣ್ಣಂ ಪಠಮಮಜ್ಝಿಮುತ್ತಮ ಪುರಿಸಾನಂ ಏಕಾಭಿಧಾನೇ ಪರೋ ಪುರಿಸೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.

ಸೋ ಚ ಪಠತಿ, ತ್ವಞ್ಚ ಪಠಸಿ, ತುಮ್ಹೇ ಪಠಥ. ಸೋ ಚ ಪಚತಿ, ತ್ವಞ್ಚ ಪಚಸಿ. ತುಮ್ಹೇ ಪಚಥ. ಏವಂ ಸೇಸಾಸು ವಿಭತ್ತೀಸು ಪರೋ ಪುರಿಸೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ.

೪೧೦. , ೪೩೨. ನಾಮಮ್ಹಿ ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇ ಪಠಮೋ.

ನಾಮಮ್ಹಿ ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ಅಪ್ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇ ಪಠಮಪುರಿಸೋ ಹೋತಿ.

ಸೋ ಗಚ್ಛತಿ, ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ.

ಅಪ್ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ – ಗಚ್ಛತಿ, ಗಚ್ಛನ್ತಿ.

ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ತೇನ ಹಞ್ಞಸೇ ತ್ವಂ ದೇವದತ್ತೇನ.

೪೧೧. , ೪೩೬. ತುಮ್ಹೇ ಮಜ್ಝಿಮೋ.

ತುಮ್ಹೇ ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ಅಪ್ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇ ಮಜ್ಝಿಮಪುರಿಸೋ ಹೋತಿ.

ತ್ವಂ ಯಾಸಿ, ತುಮ್ಹೇ ಯಾಥ.

ಅಪ್ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ – ಯಾಸಿ, ಯಾಥ.

ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ತಯಾ ಪಚ್ಚತೇ ಓದನೋ.

೪೧೨. , ೪೩೭. ಅಮ್ಹೇ ಉತ್ತಮೋ.

ಅಮ್ಹೇ ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ಅಪ್ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇ ಉತ್ತಮಪುರಿಸೋ ಹೋತಿ.

ಅಹಂ ಯಜಾಮಿ, ಮಯಂ ಯಜಾಮ.

ಅಪ್ಪಯುಜ್ಜಮಾನೇಪಿ – ಯಜಾಮಿ, ಯಜಾಮ.

ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಮಯಾ ಇಜ್ಜತೇ ಬುದ್ಧೋ.

೪೧೩. , ೪೨೭. ಕಾಲೇ.

‘‘ಕಾಲೇ’’ ಇಚ್ಚೇತಂ ಅಧಿಕಾರತ್ಥಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೪೧೪. , ೪೨೮. ವತ್ತಮಾನಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ.

ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಕಾಲೇ ವತ್ತಮಾನಾವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪವಿಸತಿ.

೪೧೫. , ೪೫೧. ಆಣತ್ಯಾ ಸಿಟ್ಠೇ’ನುತ್ತಕಾಲೇ ಪಞ್ಚಮೀ.

ಆಣತ್ಯತ್ಥೇ ಚ ಆಸೀಸತ್ಥೇ ಚ ಅನುತ್ತಕಾಲೇ ಪಞ್ಚಮೀ ವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ಕರೋತು ಕುಸಲಂ, ಸುಖಂ ತೇ ಹೋತು.

೪೧೬. , ೪೫೪. ಅನುಮತಿಪರಿಕಪ್ಪತ್ಥೇಸು ಸತ್ತಮೀ.

ಅನುಮತ್ಯತ್ಥೇ ಚ ಪರಿಕಪ್ಪತ್ಥೇ ಚ ಅನುತ್ತಕಾಲೇ ಸತ್ತಮೀ ವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ತ್ವಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ, ಕಿಮಹಂ ಕರೇಯ್ಯಾಮಿ.

೪೧೭. , ೪೬೦. ಅಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ಪರೋಕ್ಖಾತೀತೇ.

ಅಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ಅತೀತೇ ಕಾಲೇ ಪರೋಕ್ಖಾವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ಸುಪಿನೇ ಕಿಲಮಾಹ, ಏವಂ ಕಿಲ ಪೋರಾಣಾಹು.

೪೧೮. , ೪೫೬. ಹಿಯ್ಯೋಪಭುತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀ.

ಹಿಯ್ಯೋಪಭುತಿ ಅತೀತೇ ಕಾಲೇ ಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ವಾ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ವಾ ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀ ವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ಸೋ ಅಗಮಾ ಮಗ್ಗಂ, ತೇ ಅಗಮೂ ಮಗ್ಗಂ.

೪೧೯. , ೪೬೯. ಸಮೀಪೇ’ಜ್ಜತನೀ.

ಅಜ್ಜಪ್ಪಭುತಿ ಅತೀತೇ ಕಾಲೇ ಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ವಾ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ವಾ ಸಮೀಪೇ ಅಜ್ಜತನೀವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ಸೋ ಮಗ್ಗಂ ಅಗಮೀ, ತೇ ಮಗ್ಗಂ ಅಗಮುಂ.

೪೨೦. , ೪೭೧. ಮಾಯೋಗೇ ಸಬ್ಬಕಾಲೇ ಚ.

ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀಅಜ್ಜತನೀಇಚ್ಚೇತಾ ವಿಭತ್ತಿಯೋ ಯದಾ ಮಾಯೋಗಾ, ತದಾ ಸಬ್ಬಕಾಲೇ ಚ ಹೋನ್ತಿ.

ಮಾ ಗಮಾ, ಮಾ ವಚಾ, ಮಾ ಗಮೀ, ಮಾ ವಚೀ.

ಚಗ್ಗಹಣೇನ ಪಞ್ಚಮೀವಿಭತ್ತಿಪಿ ಹೋತಿ. ಮಾ ಗಚ್ಛಾಹಿ.

೪೨೧. , ೪೭೩. ಅನಾಗತೇ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ.

ಅನಾಗತೇ ಕಾಲೇ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ ವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ಸೋ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ಕರಿಸ್ಸತಿ. ತೇ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ.

೪೨೨. , ೪೭೫. ಕ್ರಿಯಾತಿಪನ್ನೇ’ತೀತೇ ಕಾಲಾತಿಪತ್ತಿ.

ಕ್ರಿಯಾತಿಪನ್ನಮತ್ತೇ ಅತೀತೇ ಕಾಲೇ ಕಾಲಾತಿಪತ್ತಿ ವಿಭತ್ತಿ ಹೋತಿ.

ಸೋ ಚೇ ತಂ ಯಾನಂ ಅಲಭಿಸ್ಸಾ, ಅಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾ. ತೇ ಚೇ ತಂ ಯಾನಂ ಅಲಭಿಸ್ಸಂಸು, ಅಗಚ್ಛಿಸ್ಸಂಸು.

೪೨೩. , ೪೨೬. ವತ್ತಮಾನಾ ತಿ ಅನ್ತಿ, ಸಿ ಥ, ಮಿ ಮ, ತೇ ಅನ್ತೇ, ಸೇ ವ್ಹೇ, ಏ ಮ್ಹೇ.

ವತ್ತಮಾನಾ ಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ತಿ ಅನ್ತಿ, ಸಿ ಥ, ಮಿ ಮ, ತೇ ಅನ್ತೇ, ಸೇ ವ್ಹೇ, ಏ ಮ್ಹೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ವತ್ತಮಾನಾ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ವತ್ತಮಾನಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ.

೪೨೪. , ೪೫೦. ಪಞ್ಚಮೀ ತು ಅನ್ತು, ಹಿಥ, ಮಿಮ, ತಂ ಅನ್ತಂ, ಸ್ಸು ವ್ಹೋ, ಏ ಆಮಸೇ.

ಪಞ್ಚಮೀಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ತು ಅನ್ತು, ಹಿ ಥ, ಮಿಮ, ತಂ ಅನ್ತಂ, ಸ್ಸು ವ್ಹೋ, ಏ ಆಮಸೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ಪಞ್ಚಮೀಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಆಣತ್ಯಾಸಿಟ್ಠೇ, ನುತ್ತಕಾಲೇ ಪಞ್ಚಮೀ.

೪೨೫. , ೪೫೩. ಸತ್ತಮೀ ಏಯ್ಯ ಏಯ್ಯುಂ, ಏಯ್ಯಾ ಸಿ ಏಯ್ಯಾ ಥ, ಏಯ್ಯಾಮಿ ಏಯ್ಯಾಮ, ಏಥ ಏರಂ, ಏಥೋ ಏಯ್ಯಾವ್ಹೋ, ಏಯ್ಯಂ ಏಯ್ಯಾಮ್ಹೇ.

ಸತ್ತಮೀ ಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ಏಯ್ಯ ಏಯ್ಯುಂ, ಏಯ್ಯಾಸಿ ಏಯ್ಯಾಥ, ಏಯ್ಯಾಮಿ ಏಯ್ಯಾಮ, ಏಥ ಏರಂ, ಏಥೋ, ಏಯ್ಯಾವ್ಹೋ, ಏಯ್ಯಂ ಏಯ್ಯಾಮ್ಹೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ಸತ್ತಮೀ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಅನುಮತಿಪರಿಕಪ್ಪತ್ಥೇಸು ಸತ್ತಮೀ.

೪೨೬. , ೪೫೯. ಪರೋಕ್ಖಾ ಅಉ ಏತ್ಥ, ಅಂಮ್ಹ, ತ್ಥರೇ, ತ್ಥೋ ವ್ಹೋ, ಇಂ ಮ್ಹೇ.

ಪರೋಕ್ಖಾ ಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ಅ ಉ, ಏತ್ಥ, ಅಂ ಮ್ಹ, ತ್ಥ ರೇ ತ್ಥೋ ವ್ಹೋ, ಇಂ ಮ್ಹೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ಪರೋಕ್ಖಾ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಅಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ಪರೋಕ್ಖಾತೀತೇ.

೪೨೭. , ೪೫೫. ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀ ಆಊ, ಓತ್ಥ, ಅಂಮ್ಹಾ, ತ್ಥತ್ಥುಂ, ಸೇ ವ್ಹಂ, ಇಂ ಮ್ಹಸೇ.

ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀ ಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ಆ ಊ, ಓ ತ್ಥ, ಅಂ ಮ್ಹಾ, ತ್ಥ ತ್ಥುಂ, ಸೇ ವ್ಹಂ, ಇಂ ಮ್ಹಸೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಹಿಯ್ಯೋಪಭುತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀ.

೪೨೮. , ೪೬೮. ಅಜ್ಜತನೀ ಈ ಉಂ, ಓ ತ್ಥ, ಇಂ ಮ್ಹಾ, ಆ ಊ, ಸೇ ವ್ಹಂ, ಅಂ ಮ್ಹೇ.

ಅಜ್ಜತನೀ ಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ಈ ಉಂ, ಓ ತ್ಥ, ಇಂಮ್ಹಾ, ಆ ಊ, ಸೇವ್ಹಂ, ಅಂ ಮ್ಹೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ಅಜ್ಜತನೀ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಸಮೀಪೇಜ್ಜತನೀ.

೪೨೯. , ೪೭೨. ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ ಸ್ಸತಿ ಸ್ಸನ್ತಿ, ಸ್ಸಸಿ ಸ್ಸಥ, ಸ್ಸಾಮಿ ಸ್ಸಾಮ, ಸ್ಸತೇ ಸ್ಸನ್ತೇ, ಸ್ಸಸೇ ಸ್ಸವ್ಹೇ, ಸ್ಸಂ ಸ್ಸಾಮ್ಹೇ.

ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ ಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ಸ್ಸತಿ ಸ್ಸನ್ತಿ, ಸ್ಸಸಿ ಸ್ಸಥ, ಸ್ಸಾಮಿ ಸ್ಸಾಮ, ಸ್ಸತೇ ಸ್ಸನ್ತೇ, ಸ್ಸಸೇ ಸ್ಸವ್ಹೇ, ಸ್ಸಂ ಸ್ಸಾಮ್ಹೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಅನಾಗತೇ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ.

೪೩೦. , ೩೭೩. ಕಾಲಾತಿಪತ್ತಿ ಸ್ಸಾ ಸ್ಸಂಸು, ಸ್ಸೇ ಸ್ಸಥ, ಸ್ಸಂ ಸ್ಸಾಮ್ಹಾ, ಸ್ಸಥ ಸಿಸ್ಸು, ಸ್ಸಸೇ ಸ್ಸವ್ಹೇ, ಸ್ಸಿಂ ಸ್ಸಾಮ್ಹಸೇ.

ಕಾಲಾತಿಪತ್ತಿ ಇಚ್ಚೇಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ ಸ್ಸಾ ಸ್ಸಂಸು, ಸ್ಸೇ ಸ್ಸಥ, ಸ್ಸಂ ಸ್ಸಾಮ್ಹಾ, ಸ್ಸಥ ಸ್ಸಿಸು, ಸ್ಸಸೇ ಸ್ಸವ್ಹೇ, ಸ್ಸಿಂ ಸ್ಸಾಮ್ಹಸೇ ಇಚ್ಚೇತೇಸಂ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಪದಾನಂ.

ಕಾಲಾತಿಪತ್ತಿ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಕ್ರಿಯಾತಿಪನ್ನೇ’ ತೀತೇ ಕಾಲಾತಿಪತ್ತಿ.

೪೩೧. , ೪೫೮. ಹಿಯ್ಯತ್ತನೀ ಸತ್ತಮೀ ಪಞ್ಚಮೀ ವತ್ತಮಾನಾ ಸಬ್ಬಧಾತುಕಂ.

ಹಿಯ್ಯತ್ತನಾದಯೋ ಚತಸ್ಸೋ ವಿಭತ್ತಿಯೋ ಸಬ್ಬಧಾತುಕ ಸಞ್ಞಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಅಗಮಾ, ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಗಚ್ಛತು, ಗಚ್ಛತಿ.

ಸಬ್ಬಧಾತುಕ ಇಚ್ಚನೇನ ಕ್ವತ್ಥೋ? ಇಕಾರಾಗಮೋ ಅಸಬ್ಬಧಾತುಕಮ್ಹಿ.

ಇತಿ ಆಖ್ಯಾತಕಪ್ಪೇ ಪಠಮೋ ಕಣ್ಡೋ.

ದುತಿಯಕಣ್ಡ

೪೩೨. , ೩೬೨. ಧಾತುಲಿಙ್ಗೇಹಿ ಪರಾ ಪಚ್ಚಯಾ.

ಧಾತುಲಿಙ್ಗಇಚ್ಚೇತೇಹಿ ಪರಾ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಕರೋತಿ, ಗಚ್ಛತಿ. ಯೋ ಕೋಚಿ ಕರೋತಿ, ತಂ ಅಞ್ಞೋ ‘‘ಕರೋಹಿ ಕರೋಹಿ’’ ಇಚ್ಚೇವಂ ಬ್ರವೀತಿ, ಅಥ ವಾ ಕರೋನ್ತಂ ಪಯೋಜಯತಿ = ಕಾರೇತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಪಬ್ಬತಮಿವ ಅತ್ತಾನಮಾಚರತಿ = ಪಬ್ಬತಾಯತಿ. ತಳಾಕಂ ಸಮುದ್ದಮಿವ ಅತ್ತಾನಮಾಚರತಿ = ಸಮುದ್ದಾಯತಿ, ಸದ್ದೋ ಚಿಚ್ಚಿಟಮಿವ ಅತ್ತಾನಮಾಚರತಿ = ಚಿಚ್ಚಿಟಾಯತಿ, ವಸಿಟ್ಠಸ್ಸ ಅಪಚ್ಚಂ ವಾಸಿಟ್ಠೋ. ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.

೪೩೩. , ೫೨೮. ತಿಜ ಗುಪ ಕಿತ ಮಾನೇ ಹಿ ಖ ಛ ಸಾ ವಾ.

ತಿಜ ಗುಪ ಕಿತ ಮಾನು ಇಚ್ಚೇತೇಹಿ ಧಾತೂಹಿ ಖ ಛ ಸ ಇಚ್ಚೇತೇ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ ವಾ.

ತಿತಿಕ್ಖತಿ, ಜಿಗುಚ್ಛತಿ, ತಿಕಿಚ್ಛತಿ, ವೀಮಂಸತಿ.

ವಾತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ತೇಜತಿ, ಗೋಪತಿ, ಮಾನೇತಿ.

೪೩೪. , ೫೩೪. ಭುಜ ಘಸ ಹರ ಸು ಪಾದೀಹಿ ತುಮಿಚ್ಛತ್ಥೇಸು.

ಭುಜ ಘಸ ಹರ ಸು ಪಾಇಚ್ಚೇವಮಾದೀಹಿ ಧಾತೂಹಿ ತುಮಿಚ್ಛತ್ಥೇಸು ಖ ಛ ಸಇಚ್ಚೇತೇ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ ವಾ.

ಭೋತ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ=ಬುಭುಕ್ಖತಿ, ಘಸಿತುಮಿಚ್ಛತಿ=ಜಿಘಚ್ಛತಿ, ಹರಿತುಮಿಚ್ಛತಿ=ಜಿಗೀಸತಿ, ಸೋತುಮಿಚ್ಛತಿ=ಸುಸ್ಸುಸತಿ, ಪಾತುಮಿಚ್ಛತಿ=ಪಿವಾಸತಿ.

ವಾತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಭೋತ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ.

ತುಮಿಚ್ಛತ್ಥೇಸೂತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಭುಞ್ಜತಿ.

೪೩೫. , ೫೩೬. ಆಯ ನಾಮತೋ ಕತ್ತೂಪಮಾನಾದಾಚಾರೇ.

ನಾಮತೋ ಕತ್ತೂಪಮಾನಾ ಆಚಾರತ್ಥೇ ಆಯಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ.

ಸಙ್ಘೋ ಪಬ್ಬತಮಿವ ಅತ್ತಾನಮಾಚರತಿ = ಪಬ್ಬತಾಯತಿ, ತಳಾಕಂ ಸಮುದ್ದಮಿವ ಅತ್ತಾನಮಾಚರತಿ = ಸಮುದ್ದಾಯತಿ, ಸದ್ದೋ ಚಿಚ್ಚಿಟಮಿವ ಅತ್ತಾನಮಾಚರತಿ = ಚಿಚ್ಚಿಟಾಯತಿ. ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.

೪೩೬. , ೫೩೭. ಈಯೂಪಮಾನಾ ಚ.

ನಾಮತೋ ಉಪಮಾನಾ ಆಚಾರತ್ಥೇ ಚ ಈಯಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ.

ಅಛತ್ತಂ ಛತ್ತಮಿವ ಆಚರತಿ =ಛತ್ತೀಯತಿ, ಅಪುತ್ತಂ ಪುತ್ತಮಿವ ಆಚರತಿ=ಪುತ್ತೀಯತಿ.

ಉಪಮಾನಾತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಧಮ್ಮಂ ಆಚರತಿ.

ಆಚಾರೇತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಅಛತ್ತಂ ಛತ್ತಮಿವ ರಕ್ಖತಿ. ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.

೪೩೭. , ೫೩೮. ನಾಮಮ್ಹಾ’ತ್ತಿಚ್ಛತ್ಥೇ.

ನಾಮಮ್ಹಾ ಅತ್ತನೋ ಇಚ್ಛತ್ಥೇ ಈಯಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ.

ಅತ್ತನೋ ಪತ್ತಮಿಚ್ಛತಿ = ಪತ್ತೀಯತಿ. ಏವಂ ವತ್ಥೀಯತಿ, ಪರಿಕ್ಖಾರೀಯತಿ, ಚೀವರೀಯತಿ, ಧನೀಯತಿ, ಘಟೀಯತಿ.

ಅತ್ತಿಚ್ಛತ್ಥೇತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಪತ್ತಮಿಚ್ಛತಿ. ಏವಮಞ್ಞೇಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.

೪೩೮. , ೫೪೦. ಧಾತೂಹಿ ಣೇ ಣಯ ಣಾಪೇ ಣಾಪಯಾ ಕಾರಿತಾನಿ ಹೇತ್ವತ್ಥೇ.

ಸಬ್ಬೇಹಿ ಧಾತೂಹಿ ಣೇಣಯ ಣಾಪೇ ಣಾಪಯಇಚ್ಚೇತೇ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ ಕಾರಿತಸಞ್ಞಾ ಚ ಹೇತ್ವತ್ಥೇ.

ಯೋ ಕೋಚಿ ಕರೋತಿ, ತಂ ಅಞ್ಞೋ ‘‘ಕರೋಹಿ ಕರೋಹಿ’’ ಇಚ್ಚೇವಂ ಬ್ರವೀತಿ, ಅಥ ವಾ ಕರೋನ್ತಂ ಪಯೋಜಯತಿ = ಕಾರೇತಿ, ಕಾರಯತಿ, ಕಾರಾಪೇತಿ, ಕಾರಾ ಪಯತಿ. ಯೇ ಕೇಚಿ ಕರೋನ್ತಿ, ತೇ ಅಞ್ಞೇ ‘‘ಕರೋಥ ಕರೋಥ’’ ಇಚ್ಚೇವಂ ಬ್ರುವನ್ತಿ = ಕಾರೇನ್ತಿ, ಕಾರಯನ್ತಿ, ಕಾರಾಪೇನ್ತಿ, ಕಾರಾಪಯನ್ತಿ. ಯೋ ಕೋಚಿ ಪಚತಿ, ತಂ ಅಞ್ಞೋ ‘‘ಪಚಾಹಿ ಪಚಾಹಿ’’ಇಚ್ಚೇವಂ ಬ್ರವೀತಿ, ಅಥ ವಾ ಪಚನ್ತಂ ಪಯೋಜಯತಿ = ಪಾಚೇತಿ, ಪಾಚಯತಿ, ಪಾಚಾಪೇತಿ, ಪಾಚಾಪಯತಿ. ಯೇ ಕೇಚಿ ಪಚನ್ತಿ, ತೇ ಅಞ್ಞೇ ‘‘ಪಚಥ ಪಚಥ’’ ಇಚ್ಚೇವಂ ಬ್ರುವನ್ತಿ = ಪಾಚೇನ್ತಿ, ಪಾಚಯನ್ತಿ, ಪಾಚಾಪೇನ್ತಿ. ಪಾಚಾಪಯನ್ತಿ. ಏವಂ ಭಣೇತಿ, ಭಣಯತಿ, ಭಣಾಪೇತಿ, ಭಣಾಪಯತಿ. ಭಣೇನ್ತಿ, ಭಣಯನ್ತಿ, ಭಣಾಪೇನ್ತಿ, ಭಣಾಪಯನ್ತಿ. ತಥರಿವ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.

ಹೇತ್ವತ್ಥೇತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಕರೋತಿ, ಪಚತಿ.

ಅತ್ಥಗ್ಗಹಣೇನ ಅಲಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ, ಜೋತಲತಿ.

೪೩೯. , ೫೩೯. ಧಾತುರೂಪೇ ನಾಮಸ್ಮಾ ಣಯೋ ಚ.

ತಸ್ಮಾ ನಾಮಸ್ಮಾ ಣಯಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ ಕಾರಿತಸಞ್ಞೋ ಚ ಧಾತುರೂಪೇ ಸತಿ.

ಹತ್ಥಿನಾ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ ಮಗ್ಗಂ = ಅತಿಹತ್ಥಯತಿ, ವೀಣಾಯ ಉಪಗಾಯತಿ ಗೀತಂ = ಉಪವೀಣಯತಿ, ದಳ್ಹಂ ಕರೋತಿ ವೀರಿಯಂ = ದಳ್ಹಯತಿ, ವಿಸುದ್ಧಾ ಹೋತಿ ರತ್ತಿ = ವಿಸುದ್ಧಯತಿ.

ಚಗ್ಗಹಣೇನ ಆರ ಆಲಇಚ್ಚೇತೇ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ. ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ = ಸನ್ತಾರತಿ, ಉಪಕ್ಕಮಂ ಕರೋತಿ = ಉಪಕ್ಕಮಾಲತಿ.

೪೪೦. , ೪೪೫. ಭಾವಕಮ್ಮೇಸು ಯೋ.

ಸಬ್ಬೇಹಿ ಧಾತೂಹಿ ಭಾವಕಮ್ಮೇಸು ಯಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ.

ಠೀಯತೇ, ಬುಜ್ಝತೇ, ಪಚ್ಚತೇ, ಲಬ್ಭತೇ, ಕರೀಯತೇ, ಯುಜ್ಜತೇ, ಉಚ್ಚತೇ.

ಭಾವಕಮ್ಮೇಸೂತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಕರೋತಿ, ಪಚತಿ, ಪಠತಿ.

೪೪೧. , ೪೪೭. ತಸ್ಸ ಚವಗ್ಗಯಕಾರವಕಾರತ್ತಂ ಸಧಾತ್ವನ್ತಸ್ಸ.

ತಸ್ಸ ಯಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಚವಗ್ಗಯಕಾರವಕಾರತ್ತಂ ಹೋತಿ ಧಾತೂನಂ ಅನ್ತೇನ ಸಹ ಯಥಾಸಮ್ಭವಂ.

ವುಚ್ಚತೇ, ವುಚ್ಚನ್ತೇ, ಉಚ್ಚತೇ, ಉಚ್ಚನ್ತೇ, ಪಚ್ಚತೇ, ಪಚ್ಚನ್ತೇ. ಮಜ್ಜತೇ, ಮಜ್ಜನ್ತೇ, ಯುಜ್ಜತೇ, ಯುಜ್ಜನ್ತೇ. ಬುಜ್ಝತೇ, ಬುಜ್ಝನ್ತೇ, ಕುಜ್ಝತೇ, ಕುಜ್ಝನ್ತೇ, ಉಜ್ಝತೇ, ಉಜ್ಝನ್ತೇ. ಹಞ್ಞತೇ, ಹಞ್ಞನ್ತೇ. ಕಯ್ಯತೇ, ಕಯ್ಯನ್ತೇ. ದಿಬ್ಬತೇ, ದಿಬ್ಬನ್ತೇ.

೪೪೨. , ೪೪೮. ಇವಣ್ಣಾಗಮೋ ವಾ.

ಸಬ್ಬೇಹಿ ಧಾತೂಹಿ ಯಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚಯೇ, ಪರೇ ಇವಣ್ಣಾಗಮೋ ಹೋತಿ ವಾ.

ಕರೀಯತೇ, ಕರೀಯತಿ, ಗಚ್ಛೀಯತೇ, ಗಚ್ಛೀಯತಿ.

ವಾತಿ ಕಿಮತ್ಥಂ? ಕಯ್ಯತೇ.

೪೪೩. , ೪೪೯. ಪುಬ್ಬರೂಪಞ್ಚ.