೯. ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಸುತ್ತಂ

೬೩. ‘‘ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಪರಿಯಾಯಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕತಮೋ ಚ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಪರಿಯಾಯೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ? ಕಾಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಕಾಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಾಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಕಾಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಾಮನಿರೋಧೋ [ಕಾಮಾನಂ ನಿರೋಧೋ (ಕ.) ಏವಂ ವೇದನಾನಿರೋಧೋ-ಇಚ್ಚಾದೀಸುಪಿ] ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಾಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ [ಕಾಮಾನಂ ನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ (ಕ.) ಏವಂ ವೇದನಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ-ಇಚ್ಚಾದೀಸುಪಿ] ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

‘‘ವೇದನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ವೇದನಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ವೇದನಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ವೇದನಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ವೇದನಾನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ವೇದನಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

‘‘ಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಞ್ಞಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಸಞ್ಞಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಞ್ಞಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

‘‘ಆಸವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಆಸವಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಆಸವಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಆಸವಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಆಸವನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಆಸವನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

‘‘ಕಮ್ಮಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ಕಮ್ಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಮ್ಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಮ್ಮನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಮ್ಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

‘‘‘ಕಾಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಕಾಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಾಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಕಾಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಾಮನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಕಾಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ [ಮ. ನಿ. ೧.೧೬೬; ಸಂ. ನಿ. ೪.೨೬೮]? ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಗುಣಾ – ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ, ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಸದ್ದಾ… ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಗನ್ಧಾ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ಅಪಿ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇತೇ ಕಾಮಾ ಕಾಮಗುಣಾ ನಾಮೇತೇ [ತೇ ಕಾಮಗುಣಾ ನಾಮ ನೇತೇ ಕಾಮಾ (ಕ.)] ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ –

[ಕಥಾ. ೫೧೪] ‘‘ಸಙ್ಕಪ್ಪರಾಗೋ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಕಾಮೋ,

ನೇತೇ [ನ ತೇ (ಸ್ಯಾ.)] ಕಾಮಾ ಯಾನಿ ಚಿತ್ರಾನಿ ಲೋಕೇ;

ಸಙ್ಕಪ್ಪರಾಗೋ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಕಾಮೋ,

ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಚಿತ್ರಾನಿ ತಥೇವ ಲೋಕೇ;

ಅಥೇತ್ಥ ಧೀರಾ ವಿನಯನ್ತಿ ಛನ್ದ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ? ಫಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ? ಅಞ್ಞೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮೋ ರೂಪೇಸು, ಅಞ್ಞೋ ಕಾಮೋ ಸದ್ದೇಸು, ಅಞ್ಞೋ ಕಾಮೋ ಗನ್ಧೇಸು, ಅಞ್ಞೋ ಕಾಮೋ ರಸೇಸು, ಅಞ್ಞೋ ಕಾಮೋ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇಸು. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ? ಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಯಮಾನೋ ತಜ್ಜಂ ತಜ್ಜಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇತಿ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ ಅಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮನಿರೋಧೋ? ಫಸ್ಸನಿರೋಧೋ [ಫಸ್ಸನಿರೋಧಾ (ಸ್ಯಾ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮನಿರೋಧೋ. ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಕಾಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ [ಯತೋ ಚ ಖೋ (ಬಹೂಸು)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ಕಾಮೇ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಾಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಾಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಾಮಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಾಮನಿರೋಧಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಾಮನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಸೋ ಇಮಂ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಜಾನಾತಿ ಕಾಮನಿರೋಧಂ. ಕಾಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ…ಪೇ… ಕಾಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ವೇದನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ…ಪೇ… ವೇದನಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾ – ಸುಖಾ ವೇದನಾ, ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ, ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ? ಫಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ? ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಿಸಾ ಸುಖಾ ವೇದನಾ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ಸುಖಾ ವೇದನಾ, ಅತ್ಥಿ ಸಾಮಿಸಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ, ಅತ್ಥಿ ಸಾಮಿಸಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ, ಅತ್ಥಿ ನಿರಾಮಿಸಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಂ ವಿಪಾಕೋ? ಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿಯಮಾನೋ [ವೇದಯಮಾನೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ಅ. ನಿ. ೪.೨೩೩] ತಜ್ಜಂ ತಜ್ಜಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇತಿ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ ಅಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಂ ವಿಪಾಕೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಿರೋಧೋ? ಫಸ್ಸನಿರೋಧೋ [ಫಸ್ಸನಿರೋಧಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾನಿರೋಧೋ. ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ವೇದನಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವೇದನಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ವೇದನಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ವೇದನಾನಂ ವೇಮತ್ತತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ವೇದನಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ವೇದನಾನಿರೋಧಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ವೇದನಾನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಸೋ ಇಮಂ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಜಾನಾತಿ ವೇದನಾನಿರೋಧಂ. ವೇದನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ…ಪೇ… ವೇದನಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಛಯಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾ – ರೂಪಸಞ್ಞಾ, ಸದ್ದಸಞ್ಞಾ, ಗನ್ಧಸಞ್ಞಾ, ರಸಸಞ್ಞಾ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಸಞ್ಞಾ, ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ? ಫಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ? ಅಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾ ರೂಪೇಸು, ಅಞ್ಞಾ ಸಞ್ಞಾ ಸದ್ದೇಸು [ಅಞ್ಞಾ ಭಿಕ್ಖವೇ ರೂಪೇಸು ಸಞ್ಞಾ ಅಞ್ಞಾ ಸದ್ದೇಸು ಸಞ್ಞಾ (ಕ.) ಏವಂ ಸೇಸೇಸುಪಿ], ಅಞ್ಞಾ ಸಞ್ಞಾ ಗನ್ಧೇಸು, ಅಞ್ಞಾ ಸಞ್ಞಾ ರಸೇಸು, ಅಞ್ಞಾ ಸಞ್ಞಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇಸು, ಅಞ್ಞಾ ಸಞ್ಞಾ ಧಮ್ಮೇಸು. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಂ ವಿಪಾಕೋ? ವೋಹಾರವೇಪಕ್ಕಂ [ವೋಹಾರವೇಪಕ್ಕಾಹಂ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ವೋಹಾರಪಕ್ಕಾಹಂ (ಸೀ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಂ [ಸಞ್ಞಾ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ವದಾಮಿ. ಯಥಾ ಯಥಾ ನಂ ಸಞ್ಜಾನಾತಿ ತಥಾ ತಥಾ ವೋಹರತಿ, ಏವಂ ಸಞ್ಞೀ ಅಹೋಸಿನ್ತಿ [ಅಹೋಸೀತಿ (ಕ.)]. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಂ ವಿಪಾಕೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧೋ? ಫಸ್ಸನಿರೋಧೋ, [ಫಸ್ಸನಿರೋಧಾ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧೋ. ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ಸಞ್ಞಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಸಞ್ಞಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಸಞ್ಞಾನಂ ವೇಮತ್ತತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಸಞ್ಞಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಸೋ ಇಮಂ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಜಾನಾತಿ ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧಂ. ಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಆಸವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ…ಪೇ… ಆಸವನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ತಯೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾ – ಕಾಮಾಸವೋ, ಭವಾಸವೋ, ಅವಿಜ್ಜಾಸವೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ? ಅವಿಜ್ಜಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ? ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾ ನಿರಯಗಮನೀಯಾ [ನಿರಯಗಾಮಿನಿಯಾ (ಸೀ. ಕ.)], ಅತ್ಥಿ ಆಸವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಗಮನೀಯಾ, ಅತ್ಥಿ ಆಸವಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಗಮನೀಯಾ, ಅತ್ಥಿ ಆಸವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಗಮನೀಯಾ, ಅತ್ಥಿ ಆಸವಾ ದೇವಲೋಕಗಮನೀಯಾ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ವಿಪಾಕೋ? ಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅವಿಜ್ಜಾಗತೋ ತಜ್ಜಂ ತಜ್ಜಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇತಿ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ ಅಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವಾನಂ ವಿಪಾಕೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವನಿರೋಧೋ? ಅವಿಜ್ಜಾನಿರೋಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸವನಿರೋಧೋ. ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಆಸವನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಪಟಿಪದಾ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ಆಸವೇ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಆಸವಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಆಸವಾನಂ ವೇಮತ್ತತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಆಸವಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಆಸವಾನಂ ನಿರೋಧಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಆಸವಾನಂ ನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಸೋ ಇಮಂ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಜಾನಾತಿ ಆಸವನಿರೋಧಂ. ಆಸವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಾ…ಪೇ… ಆಸವನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಕಮ್ಮಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ಕಮ್ಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? [ಕಥಾ. ೫೩೯] ಚೇತನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಂ ವದಾಮಿ. ಚೇತಯಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ – ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ? ಫಸ್ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ? ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಂ ನಿರಯವೇದನೀಯಂ, ಅತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಂ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿವೇದನೀಯಂ, ಅತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಂ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯವೇದನೀಯಂ, ಅತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕವೇದನೀಯಂ, ಅತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಂ ದೇವಲೋಕವೇದನೀಯಂ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ? ತಿವಿಧಾಹಂ [ಇಮಾಹಂ (ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ವದಾಮಿ – ದಿಟ್ಠೇವ [ದಿಟ್ಠೇ ವಾ (ಸೀ.)] ಧಮ್ಮೇ, ಉಪಪಜ್ಜೇ ವಾ [ಉಪಪಜ್ಜಂ ವಾ (ಕ. ಸೀ., ಅ. ನಿ. ೧೦.೨೧೭), ಉಪಪಜ್ಜ ವಾ (?), ಮ. ನಿ. ೩.೩೦೩ ಪಾಳಿಯಾ ತದತ್ಥವಣ್ಣನಾಯ ಚ ಸಂಸದ್ದೇತಬ್ಬಂ], ಅಪರೇ ವಾ ಪರಿಯಾಯೇ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮನಿರೋಧೋ? ಫಸ್ಸನಿರೋಧೋ, [ಫಸ್ಸನಿರೋಧಾ (ಕ. ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಮನಿರೋಧೋ. ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಕಮ್ಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಪಟಿಪದಾ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ನಿದಾನಸಮ್ಭವಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ವೇಮತ್ತತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಮ್ಮನಿರೋಧಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಕಮ್ಮನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಸೋ ಇಮಂ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಜಾನಾತಿ ಕಮ್ಮನಿರೋಧಂ. ಕಮ್ಮಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ಕಮ್ಮನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ದುಕ್ಖಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಜಾತಿಪಿ ದುಕ್ಖಾ, ಜರಾಪಿ ದುಕ್ಖಾ, ಬ್ಯಾಧಿಪಿ ದುಕ್ಖೋ [ಬ್ಯಾಧಿಪಿ ದುಕ್ಖಾ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ. ಕ.)], ಮರಣಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ, ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾಪಿ ದುಕ್ಖಾ, ಯಮ್ಪಿಚ್ಛಂ ನ ಲಭತಿ ತಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ, ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ [ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾಪಿ (ಕ.)] ದುಕ್ಖಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ? ತಣ್ಹಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವೇಮತ್ತತಾ? ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಅಧಿಮತ್ತಂ, ಅತ್ಥಿ ಪರಿತ್ತಂ, ಅತ್ಥಿ ದನ್ಧವಿರಾಗಿ, ಅತ್ಥಿ ಖಿಪ್ಪವಿರಾಗಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವೇಮತ್ತತಾ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಯೇನ ದುಕ್ಖೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ [ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣಚಿತ್ತೋ (ಕ.)] ಸೋಚತಿ ಕಿಲಮತಿ ಪರಿದೇವತಿ, ಉರತ್ತಾಳಿಂ ಕನ್ದತಿ, ಸಮ್ಮೋಹಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಯೇನ ವಾ ಪನ ದುಕ್ಖೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪರಿಯೇಟ್ಠಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ – ‘ಕೋ [ಸೋ ನ (ಕ.)] ಏಕಪದಂ ದ್ವಿಪದಂ ಜಾನಾತಿ [ಪಜಾನಾತಿ (ಕ.)] ಇಮಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿರೋಧಾಯಾ’ತಿ? ಸಮ್ಮೋಹವೇಪಕ್ಕಂ ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ವದಾಮಿ ಪರಿಯೇಟ್ಠಿವೇಪಕ್ಕಂ ವಾ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾನಿರೋಧೋ, [ತಣ್ಹಾನಿರೋಧಾ (ಕ. ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ. ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿದಾನಸಮ್ಭವಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವೇಮತ್ತತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಸೋ ಇಮಂ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಜಾನಾತಿ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ. ದುಕ್ಖಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿದಾನಸಮ್ಭವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವೇಮತ್ತತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಪರಿಯಾಯೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ’’ತಿ. ನವಮಂ.