೫. ಪಿಙ್ಗಿಯಾನೀಸುತ್ತಂ
೧೯೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಲಿಚ್ಛವಿಸತಾನಿ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತಿ. ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಲಿಚ್ಛವೀ ನೀಲಾ ಹೋನ್ತಿ ನೀಲವಣ್ಣಾ ನೀಲವತ್ಥಾ ನೀಲಾಲಙ್ಕಾರಾ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಲಿಚ್ಛವೀ ಪೀತಾ ಹೋನ್ತಿ ಪೀತವಣ್ಣಾ ಪೀತವತ್ಥಾ ಪೀತಾಲಙ್ಕಾರಾ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಲಿಚ್ಛವೀ ಲೋಹಿತಕಾ ಹೋನ್ತಿ ಲೋಹಿತಕವಣ್ಣಾ ಲೋಹಿತಕವತ್ಥಾ ಲೋಹಿತಕಾಲಙ್ಕಾರಾ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಲಿಚ್ಛವೀ ಓದಾತಾ ಹೋನ್ತಿ ಓದಾತವಣ್ಣಾ ಓದಾತವತ್ಥಾ ಓದಾತಾಲಙ್ಕಾರಾ. ತ್ಯಸ್ಸುದಂ ಭಗವಾ ಅತಿರೋಚತಿ ವಣ್ಣೇನ ಚೇವ ಯಸಸಾ ಚ.
ಅಥ ಖೋ ಪಿಙ್ಗಿಯಾನೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಟಿಭಾತಿ ಮಂ, ಭಗವಾ, ಪಟಿಭಾತಿ ಮಂ, ಸುಗತಾ’’ತಿ. ‘‘ಪಟಿಭಾತು ತಂ ಪಿಙ್ಗಿಯಾನೀ’’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ಅಥ ಖೋ ಪಿಙ್ಗಿಯಾನೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸಾರುಪ್ಪಾಯ ಗಾಥಾಯ ಅಭಿತ್ಥವಿ –
‘‘ಪದ್ಮಂ [ಪದುಮಂ (ಕ.) ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೩೨] ಯಥಾ ಕೋಕನದಂ [ಕೋಕನುದಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಸುಗನ್ಧಂ,
ಪಾತೋ ಸಿಯಾ ಫುಲ್ಲಮವೀತಗನ್ಧಂ;
ಅಙ್ಗೀರಸಂ ಪಸ್ಸ ವಿರೋಚಮಾನಂ,
ತಪನ್ತಮಾದಿಚ್ಚಮಿವನ್ತಲಿಕ್ಖೇ’’ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ತೇ ಲಿಚ್ಛವೀ ಪಞ್ಚಹಿ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಸತೇಹಿ ಪಿಙ್ಗಿಯಾನಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಅಚ್ಛಾದೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಪಿಙ್ಗಿಯಾನೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಸತೇಹಿ ಭಗವನ್ತಂ ಅಚ್ಛಾದೇಸಿ.
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಲಿಚ್ಛವೀ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ, ಲಿಚ್ಛವೀ, ರತನಾನಂ ಪಾತುಭಾವೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ? ತಥಾಗತಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತಸ್ಸ ಧಮ್ಮವಿನಯಸ್ಸ ದೇಸೇತಾ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತಸ್ಸ ಧಮ್ಮವಿನಯಸ್ಸ ದೇಸಿತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾತಾ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತಸ್ಸ ಧಮ್ಮವಿನಯಸ್ಸ ದೇಸಿತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾತಾ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ಕತಞ್ಞೂ ಕತವೇದೀ ಪುಗ್ಗಲೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಲಿಚ್ಛವೀ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ರತನಾನಂ ಪಾತುಭಾವೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ [ಅ. ನಿ. ೫.೧೪೩]. ಪಞ್ಚಮಂ.