(೧೯) ೪. ಅರಞ್ಞವಗ್ಗೋ

೧. ಆರಞ್ಞಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೧. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆರಞ್ಞಿಕಾ [ಆರಞ್ಞತಾ (ಸಬ್ಬತ್ಥ) ಪರಿ. ೪೪೩ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ]. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಉಮ್ಮಾದಾ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಾ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ವಣ್ಣಿತಂ ಬುದ್ಧೇಹಿ ಬುದ್ಧಸಾವಕೇಹೀತಿ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲ್ಲೇಖಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ [ಇದಮಟ್ಠಿತಂಯೇವ (ಸೀ. ಪೀ.)] ನಿಸ್ಸಾಯ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆರಞ್ಞಿಕಾ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಆರಞ್ಞಿಕಾನಂ ಯ್ವಾಯಂ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲ್ಲೇಖಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಆರಞ್ಞಿಕಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಚ ಸೇಟ್ಠೋ ಚ ಮೋಕ್ಖೋ [ಪಾಮೋಕ್ಖೋ (ಅ. ನಿ. ೪.೯೫; ೧೦.೯೧)] ಚ ಉತ್ತಮೋ ಚ ಪವರೋ ಚ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗವಾ ಖೀರಂ, ಖೀರಮ್ಹಾ ದಧಿ, ದಧಿಮ್ಹಾ ನವನೀತಂ, ನವನೀತಮ್ಹಾ ಸಪ್ಪಿ, ಸಪ್ಪಿಮ್ಹಾ ಸಪ್ಪಿಮಣ್ಡೋ, ಸಪ್ಪಿಮಣ್ಡೋ [ಸಪ್ಪಿಮ್ಹಾ ಸಪ್ಪಿಮಣ್ಡೋ (ಕ.) ಸಂ. ನಿ. ೩.೬೬೨] ತತ್ಥ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಆರಞ್ಞಿಕಾನಂ ಯ್ವಾಯಂ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲ್ಲೇಖಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಆರಞ್ಞಿಕಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಚ ಸೇಟ್ಠೋ ಚ ಮೋಕ್ಖೋ ಚ ಉತ್ತಮೋ ಚ ಪವರೋ ಚಾ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಚೀವರಸುತ್ತಂ

೧೮೨. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೩. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ರುಕ್ಖಮೂಲಿಕಾ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಸೋಸಾನಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೪. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋಸಾನಿಕಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಸೋಸಾನಿಕೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸೋಸಾನಿಕೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಸೋಸಾನಿಕಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೫. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕಾ…ಪೇ…. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ನೇಸಜ್ಜಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೬. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇಸಜ್ಜಿಕಾ…ಪೇ…. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಯಥಾಸನ್ಥತಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೭. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಥಾಸನ್ಥತಿಕಾ…ಪೇ…. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಏಕಾಸನಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೮. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಾಸನಿಕಾ…ಪೇ…. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಖಲುಪಚ್ಛಾಭತ್ತಿಕಸುತ್ತಂ

೧೮೯. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಲುಪಚ್ಛಾಭತ್ತಿಕಾ…ಪೇ…. ನವಮಂ.

೧೦. ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಸುತ್ತಂ

೧೯೦. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಮನ್ದತ್ತಾ ಮೋಮೂಹತ್ತಾ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಉಮ್ಮಾದಾ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಾ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ‘ವಣ್ಣಿತಂ ಬುದ್ಧೇಹಿ ಬುದ್ಧಸಾವಕೇಹೀ’ತಿ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲ್ಲೇಖಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾನಂ ಯ್ವಾಯಂ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲ್ಲೇಖಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಚ ಸೇಟ್ಠೋ ಚ ಮೋಕ್ಖೋ ಚ ಉತ್ತಮೋ ಚ ಪವರೋ ಚ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗವಾ ಖೀರಂ, ಖೀರಮ್ಹಾ ದಧಿ, ದಧಿಮ್ಹಾ ನವನೀತಂ, ನವನೀತಮ್ಹಾ ಸಪ್ಪಿ, ಸಪ್ಪಿಮ್ಹಾ ಸಪ್ಪಿಮಣ್ಡೋ, ಸಪ್ಪಿಮಣ್ಡೋ ತತ್ಥ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾನಂ ಯ್ವಾಯಂ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಲ್ಲೇಖಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪವಿವೇಕಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇದಮತ್ಥಿತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪತ್ತಪಿಣ್ಡಿಕಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಚ ಸೇಟ್ಠೋ ಚ ಮೋಕ್ಖೋ ಚ ಉತ್ತಮೋ ಚ ಪವರೋ ಚಾ’’ತಿ. ದಸಮಂ.

ಅರಞ್ಞವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ.