(೧೮) ೩. ಉಪಾಸಕವಗ್ಗೋ

೧. ಸಾರಜ್ಜಸುತ್ತಂ

೧೭೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಸಾರಜ್ಜಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ ಹೋತಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀ ಹೋತಿ, ಮುಸಾವಾದೀ ಹೋತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾಯೀ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಸಾರಜ್ಜಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ವಿಸಾರದೋ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ವಿಸಾರದೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ವಿಸಾರದಸುತ್ತಂ

೧೭೨. ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಅವಿಸಾರದೋ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾಯೀ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಅವಿಸಾರದೋ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ವಿಸಾರದೋ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ವಿಸಾರದೋ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ನಿರಯಸುತ್ತಂ

೧೭೩. ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ನಿರಯೇ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾಯೀ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ನಿರಯೇ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ಸಗ್ಗೇ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ಸಗ್ಗೇ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ವೇರಸುತ್ತಂ

೧೭೪. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಂ ಗಹಪತಿಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಪಞ್ಚ, ಗಹಪತಿ, ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ಅಪ್ಪಹಾಯ ‘ದುಸ್ಸೀಲೋ’ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ನಿರಯಞ್ಚ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ? ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ, ಮುಸಾವಾದಂ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ಅಪ್ಪಹಾಯ ‘ದುಸ್ಸೀಲೋ’ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ನಿರಯಞ್ಚ ಉಪಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚ, ಗಹಪತಿ, ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ಪಹಾಯ ‘ಸೀಲವಾ’ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಸುಗತಿಞ್ಚ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ? ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ, ಮುಸಾವಾದಂ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ಪಹಾಯ ‘ಸೀಲವಾ’ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಸುಗತಿಞ್ಚ ಉಪಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಯಂ, ಗಹಪತಿ, ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಪಾಣಾತಿಪಾತಪಚ್ಚಯಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ನೇವ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಚೇತಸಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತಸ್ಸ ಏವಂ ತಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ.

‘‘ಯಂ, ಗಹಪತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ…ಪೇ….

‘‘ಯಂ, ಗಹಪತಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀ…ಪೇ….

‘‘ಯಂ, ಗಹಪತಿ, ಮುಸಾವಾದೀ…ಪೇ….

‘‘ಯಂ, ಗಹಪತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾಯೀ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಪಚ್ಚಯಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ನೇವ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಚೇತಸಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ. ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತಸ್ಸ ಏವಂ ತಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಯೋ ಪಾಣಮತಿಪಾತೇತಿ, ಮುಸಾವಾದಞ್ಚ ಭಾಸತಿ;

ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತಿ, ಪರದಾರಞ್ಚ ಗಚ್ಛತಿ;

ಸುರಾಮೇರಯಪಾನಞ್ಚ, ಯೋ ನರೋ ಅನುಯುಞ್ಜತಿ.

‘‘ಅಪ್ಪಹಾಯ ಪಞ್ಚ ವೇರಾನಿ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ, ನಿರಯಂ ಸೋಪಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಯೋ ಪಾಣಂ ನಾತಿಪಾತೇತಿ, ಮುಸಾವಾದಂ ನ ಭಾಸತಿ;

ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ನಾದಿಯತಿ, ಪರದಾರಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ;

ಸುರಾಮೇರಯಪಾನಞ್ಚ, ಯೋ ನರೋ ನಾನುಯುಞ್ಜತಿ.

‘‘ಪಹಾಯ ಪಞ್ಚ ವೇರಾನಿ, ಸೀಲವಾ ಇತಿ ವುಚ್ಚತಿ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ, ಸುಗತಿಂ ಸೋಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ;

೫. ಚಣ್ಡಾಲಸುತ್ತಂ

೧೭೫. ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಉಪಾಸಕಚಣ್ಡಾಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಉಪಾಸಕಮಲಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಪತಿಕುಟ್ಠೋ ಚ [ಉಪಾಸಕಪತಿಕಿಟ್ಠೋ ಚ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಹೋತಿ; ದುಸ್ಸೀಲೋ ಹೋತಿ; ಕೋತೂಹಲಮಙ್ಗಲಿಕೋ ಹೋತಿ, ಮಙ್ಗಲಂ ಪಚ್ಚೇತಿ ನೋ ಕಮ್ಮಂ; ಇತೋ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಂ ಗವೇಸತಿ; ತತ್ಥ ಚ ಪುಬ್ಬಕಾರಂ ಕರೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಉಪಾಸಕಚಣ್ಡಾಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಉಪಾಸಕಮಲಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಪತಿಕುಟ್ಠೋ ಚ.

‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಉಪಾಸಕರತನಞ್ಚ ಹೋತಿ ಉಪಾಸಕಪದುಮಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಪುಣ್ಡರೀಕಞ್ಚ [ಉಪಾಸಕಪುಣ್ಡರೀಕೋ ಚ (ಪೀ. ಕ.)]. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಸದ್ಧೋ ಹೋತಿ; ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ; ಅಕೋತೂಹಲಮಙ್ಗಲಿಕೋ ಹೋತಿ, ಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚೇತಿ ನೋ ಮಙ್ಗಲಂ; ನ ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಂ ಗವೇಸತಿ; ಇಧ ಚ ಪುಬ್ಬಕಾರಂ ಕರೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಉಪಾಸಕರತನಞ್ಚ ಹೋತಿ ಉಪಾಸಕಪದುಮಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಪುಣ್ಡರೀಕಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಪೀತಿಸುತ್ತಂ

೧೭೬. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಉಪಾಸಕಸತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಂ ಗಹಪತಿಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ತುಮ್ಹೇ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇನ. ನ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ತಾವತಕೇನೇವ ತುಟ್ಠಿ ಕರಣೀಯಾ – ‘ಮಯಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇನಾ’ತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಗಹಪತಿ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಕಿನ್ತಿ ಮಯಂ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಪವಿವೇಕಂ ಪೀತಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರೇಯ್ಯಾಮಾ’ತಿ! ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಗಹಪತಿ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಭನ್ತೇ! ಯಾವ ಸುಭಾಸಿತಂ ಚಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ – ‘ತುಮ್ಹೇ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇನ. ನ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ತಾವತಕೇನೇವ ತುಟ್ಠಿ ಕರಣೀಯಾ – ಮಯಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇನಾತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಗಹಪತಿ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ಕಿನ್ತಿ ಮಯಂ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಪವಿವೇಕಂ ಪೀತಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರೇಯ್ಯಾಮಾತಿ! ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಗಹಪತಿ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪವಿವೇಕಂ ಪೀತಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಪಞ್ಚಸ್ಸ ಠಾನಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಂ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಅಕುಸಲೂಪಸಂಹಿತಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಅಕುಸಲೂಪಸಂಹಿತಂ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಕುಸಲೂಪಸಂಹಿತಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪವಿವೇಕಂ ಪೀತಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಇಮಾನಿಸ್ಸ ಪಞ್ಚ [ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಠಾನಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ! ಯಸ್ಮಿಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪವಿವೇಕಂ ಪೀತಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಪಞ್ಚಸ್ಸ ಠಾನಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಂ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಅಕುಸಲೂಪಸಂಹಿತಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಅಕುಸಲೂಪಸಂಹಿತಂ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಕುಸಲೂಪಸಂಹಿತಂ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪವಿವೇಕಂ ಪೀತಿಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ಇಮಾನಿಸ್ಸ [ಇಮಾನೇತ್ಥ (ಸೀ.)] ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ನ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ವಣಿಜ್ಜಾಸುತ್ತಂ

೧೭೭. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಣಿಜ್ಜಾ ಉಪಾಸಕೇನ ಅಕರಣೀಯಾ. ಕತಮಾ ಪಞ್ಚ? ಸತ್ಥವಣಿಜ್ಜಾ, ಸತ್ತವಣಿಜ್ಜಾ, ಮಂಸವಣಿಜ್ಜಾ, ಮಜ್ಜವಣಿಜ್ಜಾ, ವಿಸವಣಿಜ್ಜಾ – ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ವಣಿಜ್ಜಾ ಉಪಾಸಕೇನ ಅಕರಣೀಯಾ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ರಾಜಾಸುತ್ತಂ

೧೭೮. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ [ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತೀತಿ (ಸೀ.), ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’ತಿ. ಅಪಿ ಚ, ಖ್ವಸ್ಸ ತಥೇವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪವೇದೇನ್ತಿ [ತಥೇವ ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಪವೇದಯನ್ತಿ (ಸೀ.), ತದೇವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪವೇದೇತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಇತ್ಥಿಂ ವಾ ಪುರಿಸಂ ವಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸೀತಿ [ವೋರೋಪೇತೀತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ [ಸೂಯಿಸ್ಸತಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಚಾ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’ತಿ. ಅಪಿ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ತಥೇವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪವೇದೇನ್ತಿ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಗಾಮಾ ವಾ ಅರಞ್ಞಾ ವಾ ಅದಿನ್ನಂ ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಆದಿಯೀತಿ [ಆದಿಯತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಅದಿನ್ನಾದಾನಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ ಪಹಾಯ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ ಪಹಾಯ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’ತಿ. ಅಪಿ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ತಥೇವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪವೇದೇನ್ತಿ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಪರಿತ್ಥೀಸು ಪರಕುಮಾರೀಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜೀತಿ [ಆಪಜ್ಜತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಮುಸಾವಾದಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಮುಸಾವಾದಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’ತಿ. ಅಪಿ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ತಥೇವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪವೇದೇನ್ತಿ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಮುಸಾವಾದೇನ ಅತ್ಥಂ ಪಭಞ್ಜೀತಿ [ಭಞ್ಜತೀತಿ (ಸೀ.), ಭಞ್ಜತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಭಞ್ಜೀತಿ (ಪೀ.)]. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಮುಸಾವಾದಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಪಹಾಯ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಪಹಾಯ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ವೇರಮಣಿಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’ತಿ. ಅಪಿ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ತಥೇವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪವೇದೇನ್ತಿ – ‘ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ಇತ್ಥಿಂ ವಾ ಪುರಿಸಂ ವಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ [ವೋರೋಪೇತಿ (ಸ್ಯಾ.)]; ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ಗಾಮಾ ವಾ ಅರಞ್ಞಾ ವಾ ಅದಿನ್ನಂ ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಆದಿಯಿ [ಆದಿಯತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]; ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ಪರಿತ್ಥೀಸು ಪರಕುಮಾರೀಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜಿ [ಆಪಜ್ಜತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]; ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಮುಸಾವಾದೇನ ಅತ್ಥಂ ಪಭಞ್ಜೀತಿ. ತಮೇನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಹೇತು ಹನನ್ತಿ ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಗಿಹಿಸುತ್ತಂ

೧೭೯. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಉಪಾಸಕಸತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಯಂ ಕಞ್ಚಿ [ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಜಾನೇಯ್ಯಾಥ ಗಿಹಿಂ ಓದಾತವಸನಂ ಪಞ್ಚಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಂವುತಕಮ್ಮನ್ತಂ ಚತುನ್ನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭಿಂ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿಂ ಅಕಸಿರಲಾಭಿಂ, ಸೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಖೀಣನಿರಯೋಮ್ಹಿ ಖೀಣತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ಖೀಣಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ ಖೀಣಾಪಾಯದುಗ್ಗತಿವಿನಿಪಾತೋ, ಸೋತಾಪನ್ನೋಹಮಸ್ಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮೋ ನಿಯತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋ’’’ತಿ.

‘‘ಕತಮೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಂವುತಕಮ್ಮನ್ತೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಂವುತಕಮ್ಮನ್ತೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಕತಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ? ಇಧ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ‘ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸುಗತೋ ಲೋಕವಿದೂ ಅನುತ್ತರೋ ಪುರಿಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ, ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ’ತಿ. ಅಯಮಸ್ಸ ಪಠಮೋ ಆಭಿಚೇತಸಿಕೋ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರೋ ಅಧಿಗತೋ ಹೋತಿ ಅವಿಸುದ್ಧಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಪರಿಯೋದಾತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಯೋದಪನಾಯ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಧಮ್ಮೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’ತಿ. ಅಯಮಸ್ಸ ದುತಿಯೋ ಆಭಿಚೇತಸಿಕೋ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರೋ ಅಧಿಗತೋ ಹೋತಿ ಅವಿಸುದ್ಧಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಪರಿಯೋದಾತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಯೋದಪನಾಯ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಸಙ್ಘೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ‘ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಉಜುಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಞಾಯಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ, ಯದಿದಂ ಚತ್ತಾರಿ ಪುರಿಸಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾ ಏಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಆಹುನೇಯ್ಯೋ ಪಾಹುನೇಯ್ಯೋ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ ಅಞ್ಜಲಿಕರಣೀಯೋ ಅನುತ್ತರಂ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಂ ಲೋಕಸ್ಸಾ’ತಿ. ಅಯಮಸ್ಸ ತತಿಯೋ ಆಭಿಚೇತಸಿಕೋ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರೋ ಅಧಿಗತೋ ಹೋತಿ ಅವಿಸುದ್ಧಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಪರಿಯೋದಾತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಯೋದಪನಾಯ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಅಖಣ್ಡೇಹಿ ಅಚ್ಛಿದ್ದೇಹಿ ಅಸಬಲೇಹಿ ಅಕಮ್ಮಾಸೇಹಿ ಭುಜಿಸ್ಸೇಹಿ ವಿಞ್ಞುಪ್ಪಸತ್ಥೇಹಿ ಅಪರಾಮಟ್ಠೇಹಿ ಸಮಾಧಿಸಂವತ್ತನಿಕೇಹಿ. ಅಯಮಸ್ಸ ಚತುತ್ಥೋ ಆಭಿಚೇತಸಿಕೋ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರೋ ಅಧಿಗತೋ ಹೋತಿ ಅವಿಸುದ್ಧಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಪರಿಯೋದಾತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಯೋದಪನಾಯ. ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ.

‘‘ಯಂ ಕಞ್ಚಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಜಾನೇಯ್ಯಾಥ ಗಿಹಿಂ ಓದಾತವಸನಂ – ಇಮೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಂವುತಕಮ್ಮನ್ತಂ, ಇಮೇಸಞ್ಚ ಚತುನ್ನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭಿಂ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿಂ ಅಕಸಿರಲಾಭಿಂ, ಸೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಖೀಣನಿರಯೋಮ್ಹಿ ಖೀಣತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ಖೀಣಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ ಖೀಣಾಪಾಯದುಗ್ಗತಿವಿನಿಪಾತೋ, ಸೋತಾಪನ್ನೋಹಮಸ್ಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮೋ ನಿಯತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋ’’’ತಿ.

‘‘ನಿರಯೇಸು ಭಯಂ ದಿಸ್ವಾ, ಪಾಪಾನಿ ಪರಿವಜ್ಜಯೇ;

ಅರಿಯಧಮ್ಮಂ ಸಮಾದಾಯ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಪರಿವಜ್ಜಯೇ.

‘‘ನ ಹಿಂಸೇ ಪಾಣಭೂತಾನಿ, ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ಪರಕ್ಕಮೇ;

ಮುಸಾ ಚ ನ ಭಣೇ ಜಾನಂ, ಅದಿನ್ನಂ ನ ಪರಾಮಸೇ.

‘‘ಸೇಹಿ ದಾರೇಹಿ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ, ಪರದಾರಞ್ಚ ಆರಮೇ [ನಾರಮೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)];

ಮೇರಯಂ ವಾರುಣಿಂ ಜನ್ತು, ನ ಪಿವೇ ಚಿತ್ತಮೋಹನಿಂ.

‘‘ಅನುಸ್ಸರೇಯ್ಯ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಞ್ಚಾನುವಿತಕ್ಕಯೇ;

ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಂ [ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಂ (?) ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಂ (ಕ.)] ಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ, ದೇವಲೋಕಾಯ ಭಾವಯೇ.

‘‘ಉಪಟ್ಠಿತೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇ, ಪುಞ್ಞತ್ಥಸ್ಸ ಜಿಗೀಸತೋ [ಜಿಗಿಂಸತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)];

ಸನ್ತೇಸು ಪಠಮಂ ದಿನ್ನಾ, ವಿಪುಲಾ ಹೋತಿ ದಕ್ಖಿಣಾ.

‘‘ಸನ್ತೋ ಹವೇ ಪವಕ್ಖಾಮಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ ಸುಣೋಹಿ ಮೇ;

ಇತಿ ಕಣ್ಹಾಸು ಸೇತಾಸು, ರೋಹಿಣೀಸು ಹರೀಸು ವಾ.

‘‘ಕಮ್ಮಾಸಾಸು ಸರೂಪಾಸು, ಗೋಸು ಪಾರೇವತಾಸು ವಾ;

ಯಾಸು ಕಾಸುಚಿ ಏತಾಸು, ದನ್ತೋ ಜಾಯತಿ ಪುಙ್ಗವೋ.

‘‘ಧೋರಯ್ಹೋ ಬಲಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಕಲ್ಯಾಣಜವನಿಕ್ಕಮೋ;

ತಮೇವ ಭಾರೇ ಯುಞ್ಜನ್ತಿ, ನಾಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಪರಿಕ್ಖರೇ.

‘‘ಏವಮೇವಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಯಸ್ಮಿಂ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ಜಾತಿಯೇ;

ಖತ್ತಿಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ವೇಸ್ಸೇ, ಸುದ್ದೇ ಚಣ್ಡಾಲಪುಕ್ಕುಸೇ.

‘‘ಯಾಸು ಕಾಸುಚಿ ಏತಾಸು, ದನ್ತೋ ಜಾಯತಿ ಸುಬ್ಬತೋ;

ಧಮ್ಮಟ್ಠೋ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಸಚ್ಚವಾದೀ ಹಿರೀಮನೋ.

‘‘ಪಹೀನಜಾತಿಮರಣೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಕೇವಲೀ;

ಪನ್ನಭಾರೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ, ಕತಕಿಚ್ಚೋ ಅನಾಸವೋ.

‘‘ಪಾರಗೂ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ, ಅನುಪಾದಾಯ ನಿಬ್ಬುತೋ;

ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ವಿರಜೇ ಖೇತ್ತೇ, ವಿಪುಲಾ ಹೋತಿ ದಕ್ಖಿಣಾ.

‘‘ಬಾಲಾ ಚ ಅವಿಜಾನನ್ತಾ, ದುಮ್ಮೇಧಾ ಅಸ್ಸುತಾವಿನೋ;

ಬಹಿದ್ಧಾ ದದನ್ತಿ ದಾನಾನಿ, ನ ಹಿ ಸನ್ತೇ ಉಪಾಸರೇ.

‘‘ಯೇ ಚ ಸನ್ತೇ ಉಪಾಸನ್ತಿ, ಸಪ್ಪಞ್ಞೇ ಧೀರಸಮ್ಮತೇ;

ಸದ್ಧಾ ಚ ನೇಸಂ ಸುಗತೇ, ಮೂಲಜಾತಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ.

‘‘ದೇವಲೋಕಞ್ಚ ತೇ ಯನ್ತಿ, ಕುಲೇ ವಾ ಇಧ ಜಾಯರೇ;

ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಅಧಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ’’ತಿ. ನವಮಂ;

೧೦. ಗವೇಸೀಸುತ್ತಂ

೧೮೦. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರತಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಮಹನ್ತಂ ಸಾಲವನಂ; ದಿಸ್ವಾನ [ದಿಸ್ವಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ [ಉಕ್ಕಮ್ಮ (ಕತ್ಥಚಿ)] ಯೇನ ತಂ ಸಾಲವನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಸಾಲವನಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಸಿತಂ ಪಾತ್ವಾಕಾಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಭಗವತೋ ಸಿತಸ್ಸ ಪಾತುಕಮ್ಮಾಯ? ನ ಅಕಾರಣೇನ ತಥಾಗತಾ ಸಿತಂ ಪಾತುಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಭಗವತೋ ಸಿತಸ್ಸ ಪಾತುಕಮ್ಮಾಯ? ನ ಅಕಾರಣೇನ ತಥಾಗತಾ ಸಿತಂ ಪಾತುಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ನಗರಂ ಅಹೋಸಿ ಇದ್ಧಞ್ಚೇವ ಫೀತಞ್ಚ ಬಹುಜನಂ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸಂ. ತಂ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ನಗರಂ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹಾಸಿ. ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಗವೇಸೀ ನಾಮ ಉಪಾಸಕೋ ಅಹೋಸಿ ಸೀಲೇಸು ಅಪರಿಪೂರಕಾರೀ. ಗವೇಸಿನಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಉಪಾಸಕೇನ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಪಟಿದೇಸಿತಾನಿ ಸಮಾದಪಿತಾನಿ [ಸಮಾದಾಪಿತಾನಿ (?)] ಅಹೇಸುಂ ಸೀಲೇಸು ಅಪರಿಪೂರಕಾರಿನೋ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸಿಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ [ಬಹುಕಾರೋ (ಕತ್ಥಚಿ)] ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ [ಸಮಾದಾಪೇತಾ (?)], ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಸೀಲೇಸು ಅಪರಿಪೂರಕಾರೀ, ಇಮಾನಿ ಚ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಸೀಲೇಸು ಅಪರಿಪೂರಕಾರಿನೋ. ಇಚ್ಚೇತಂ ಸಮಸಮಂ, ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತಿರೇಕಂ; ಹನ್ದಾಹಂ ಅತಿರೇಕಾಯಾ’’’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ಯೇನ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿಂ ಧಾರೇಥಾ’ತಿ! ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಯ್ಯೋ ಖೋ ಗವೇಸೀ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ. ಅಯ್ಯೋ ಹಿ ನಾಮ ಗವೇಸೀ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಕಿಮಙ್ಗಂ [ಕಿಮಙ್ಗ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಪನ ಮಯ’ನ್ತಿ [ಪನ ನ ಮಯನ್ತಿ (ಸೀ.) ಅ. ನಿ. ೪.೧೫೯; ಚೂಳವ. ೩೩೦; ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೦೨೦ ಪಾಳಿಯಾ ಸಂಸನ್ದೇತಬ್ಬಂ]! ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಯೇನ ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗವೇಸಿಂ ಉಪಾಸಕಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಅಯ್ಯೋ ಗವೇಸೀ ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೋ ಧಾರೇತೂ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸಿಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ, ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ, ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೋ. ಇಚ್ಚೇತಂ ಸಮಸಮಂ, ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತಿರೇಕಂ; ಹನ್ದಾಹಂ ಅತಿರೇಕಾಯಾ’’’ತಿ!

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ಯೇನ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಂ ಧಾರೇಥ ಆರಾಚಾರಿ [ಅನಾಚಾರಿಂ (ಪೀ.)] ವಿರತಂ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಯ್ಯೋ ಖೋ ಗವೇಸೀ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ. ಅಯ್ಯೋ ಹಿ ನಾಮ ಗವೇಸೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆರಾಚಾರೀ ವಿರತೋ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ. ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನ ಮಯ’ನ್ತಿ! ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಯೇನ ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗವೇಸಿಂ ಉಪಾಸಕಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಅಯ್ಯೋ ಗವೇಸೀ ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಧಾರೇತು ಆರಾಚಾರಿನೋ ವಿರತಾ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸಿಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ. ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ. ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೋ. ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಆರಾಚಾರೀ ವಿರತೋ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ. ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಚಾರಿನೋ ವಿರತಾ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ. ಇಚ್ಚೇತಂ ಸಮಸಮಂ, ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತಿರೇಕಂ; ಹನ್ದಾಹಂ ಅತಿರೇಕಾಯಾ’’’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ಯೇನ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏಕಭತ್ತಿಕಂ ಧಾರೇಥ ರತ್ತೂಪರತಂ ವಿರತಂ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಯ್ಯೋ ಖೋ ಗವೇಸೀ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ. ಅಯ್ಯೋ ಹಿ ನಾಮ ಗವೇಸೀ ಏಕಭತ್ತಿಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ರತ್ತೂಪರತೋ ವಿರತೋ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾ. ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನ ಮಯ’ನ್ತಿ! ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಯೇನ ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗವೇಸಿಂ ಉಪಾಸಕಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಅಯ್ಯೋ ಗವೇಸೀ ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಏಕಭತ್ತಿಕೇ ಧಾರೇತು ರತ್ತೂಪರತೇ ವಿರತೇ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸಿಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ. ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ. ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೋ. ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಆರಾಚಾರೀ ವಿರತೋ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ. ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಚಾರಿನೋ ವಿರತಾ ಮೇಥುನಾ ಗಾಮಧಮ್ಮಾ. ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಏಕಭತ್ತಿಕೋ ರತ್ತೂಪರತೋ ವಿರತೋ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾ. ಇಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಏಕಭತ್ತಿಕಾ ರತ್ತೂಪರತಾ ವಿರತಾ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾ. ಇಚ್ಚೇತಂ ಸಮಸಮಂ, ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತಿರೇಕಂ; ಹನ್ದಾಹಂ ಅತಿರೇಕಾಯಾ’’’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ಯೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’ನ್ತಿ. ಅಲತ್ಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸೀ ಉಪಾಸಕೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ, ಗವೇಸೀ ಭಿಕ್ಖು ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾನನ್ದ, ಗವೇಸೀ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತಂ ಅಹೋಸಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತೇಸ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾಸಕಸತಾನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಯ್ಯೋ ಖೋ ಗವೇಸೀ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಸಮಾದಪೇತಾ. ಅಯ್ಯೋ ಹಿ ನಾಮ ಗವೇಸೀ ಕೇಸಮಸ್ಸುಂ ಓಹಾರೇತ್ವಾ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಅಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸತಿ. ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನ ಮಯ’ನ್ತಿ! ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಯೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಲಭೇಯ್ಯಾಮ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಾಮ ಉಪಸಮ್ಪದ’ನ್ತಿ. ಅಲಭಿಂಸು ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲಭಿಂಸು ಉಪಸಮ್ಪದಂ.

‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗವೇಸಿಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ವಿಮುತ್ತಿಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಹೋಮಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ. ಅಹೋ ವತಿಮಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಇಮಸ್ಸ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ವಿಮುತ್ತಿಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭಿನೋ ಅಸ್ಸು ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿನೋ ಅಕಸಿರಲಾಭಿನೋ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ವೂಪಕಟ್ಠಾ [ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಏಕೇಕಾ ವೂಪಕಟ್ಠಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಂಸು. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಿಂಸು’’.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಗವೇಸೀಪಮುಖಾನಿ ಉತ್ತರುತ್ತರಿ [ಉತ್ತರುತ್ತರಿಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪಣೀತಪಣೀತಂ ವಾಯಮಮಾನಾ ಅನುತ್ತರಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಸಚ್ಛಾಕಂಸು. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಆನನ್ದ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಉತ್ತರುತ್ತರಿ ಪಣೀತಪಣೀತಂ ವಾಯಮಮಾನಾ ಅನುತ್ತರಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಸಚ್ಛಿಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಆನನ್ದ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

ಉಪಾಸಕವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.