೮. ಲಿಚ್ಛವಿಕುಮಾರಕಸುತ್ತಂ

೫೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ವೇಸಾಲಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಮಹಾವನಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸೀದಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಲಿಚ್ಛವಿಕುಮಾರಕಾ ಸಜ್ಜಾನಿ ಧನೂನಿ ಆದಾಯ ಕುಕ್ಕುರಸಙ್ಘಪರಿವುತಾ ಮಹಾವನೇ ಅನುಚಙ್ಕಮಮಾನಾ ಅನುವಿಚರಮಾನಾ ಅದ್ದಸು ಭಗವನ್ತಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನಂ; ದಿಸ್ವಾನ ಸಜ್ಜಾನಿ ಧನೂನಿ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುರಸಙ್ಘಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮಹಾನಾಮೋ ಲಿಚ್ಛವಿ ಮಹಾವನೇ ಜಙ್ಘಾವಿಹಾರಂ ಅನುಚಙ್ಕಮಮಾನೋ ಅದ್ದಸ ತೇ ಲಿಚ್ಛವಿಕುಮಾರಕೇ ತುಣ್ಹೀಭೂತೇ ತುಣ್ಹೀಭೂತೇ ಪಞ್ಜಲಿಕೇ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತೇ; ದಿಸ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಲಿಚ್ಛವಿ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ – ‘ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಜ್ಜೀ, ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಜ್ಜೀ’’’ತಿ!

‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಏವಂ ವದೇಸಿ – ‘ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಜ್ಜೀ, ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಜ್ಜೀ’’’ತಿ? ‘‘ಇಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಲಿಚ್ಛವಿಕುಮಾರಕಾ ಚಣ್ಡಾ ಫರುಸಾ ಅಪಾನುಭಾ [ಅಪಜಹಾತಿ (ಸೀ.), ಅಪಾಟುಭಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಅಪಜಹಾ (ಪೀ.), ಅಪಾನುತಾ (ಕತ್ಥಚಿ)]. ಯಾನಿಪಿ ತಾನಿ ಕುಲೇಸು ಪಹೇಣಕಾನಿ [ಪಹೀನಕಾನಿ (ಸೀ.), ಪಹೀಣಕಾನಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪಹೀಯನ್ತಿ, ಉಚ್ಛೂತಿ ವಾ ಬದರಾತಿ ವಾ ಪೂವಾತಿ ವಾ ಮೋದಕಾತಿ ವಾ ಸಂಕುಲಿಕಾತಿ ವಾ [ಸಕ್ಖಲಿಕಾತಿ ವಾ (ಸೀ. ಪೀ.)], ತಾನಿ ವಿಲುಮ್ಪಿತ್ವಾ ವಿಲುಮ್ಪಿತ್ವಾ ಖಾದನ್ತಿ; ಕುಲಿತ್ಥೀನಮ್ಪಿ ಕುಲಕುಮಾರೀನಮ್ಪಿ ಪಚ್ಛಾಲಿಯಂ ಖಿಪನ್ತಿ. ತೇ ದಾನಿಮೇ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ – ಯದಿ ವಾ ರಞ್ಞೋ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತಸ್ಸ, ಯದಿ ವಾ ರಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪೇತ್ತನಿಕಸ್ಸ [ಮುದ್ಧಾಭಿಸಿತ್ತಸ್ಸ (ಕ.) ಅ. ನಿ. ೫.೧೩೫, ೧೩೬ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ], ಯದಿ ವಾ ಸೇನಾಯ ಸೇನಾಪತಿಕಸ್ಸ, ಯದಿ ವಾ ಗಾಮಗಾಮಣಿಕಸ್ಸ, ಯದಿ ವಾ ಪೂಗಗಾಮಣಿಕಸ್ಸ, ಯೇ ವಾ ಪನ ಕುಲೇಸು ಪಚ್ಚೇಕಾಧಿಪಚ್ಚಂ ಕಾರೇನ್ತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸಕ್ಕರೋತಿ ಗರುಂ ಕರೋತಿ ಮಾನೇತಿ ಪೂಜೇತಿ. ತಮೇನಂ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸಕ್ಕತಾ ಗರುಕತಾ ಮಾನಿತಾ ಪೂಜಿತಾ ಕಲ್ಯಾಣೇನ ಮನಸಾ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಿ – ‘ಚಿರಂ ಜೀವ, ದೀಘಮಾಯುಂ ಪಾಲೇಹೀ’ತಿ. ಮಾತಾಪಿತಾನುಕಮ್ಪಿತಸ್ಸ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಪುತ್ತದಾರದಾಸಕಮ್ಮಕರಪೋರಿಸೇ [… ಸಾಮನ್ತಸಂವೋಹಾರೇ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಕ್ಕರೋತಿ ಗರುಂ ಕರೋತಿ ಮಾನೇತಿ ಪೂಜೇತಿ. ತಮೇನಂ ಪುತ್ತದಾರದಾಸಕಮ್ಮಕರಪೋರಿಸಾ ಸಕ್ಕತಾ ಗರುಕತಾ ಮಾನಿತಾ ಪೂಜಿತಾ ಕಲ್ಯಾಣೇನ ಮನಸಾ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಿ – ‘ಚಿರಂ ಜೀವ, ದೀಘಮಾಯುಂ ಪಾಲೇಹೀ’ತಿ. ಪುತ್ತದಾರದಾಸಕಮ್ಮಕರಪೋರಿಸಾನುಕಮ್ಪಿತಸ್ಸ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಖೇತ್ತಕಮ್ಮನ್ತಸಾಮನ್ತಸಬ್ಯೋಹಾರೇ ಸಕ್ಕರೋತಿ ಗರುಂ ಕರೋತಿ ಮಾನೇತಿ ಪೂಜೇತಿ. ತಮೇನಂ ಖೇತ್ತಕಮ್ಮನ್ತಸಾಮನ್ತಸಬ್ಯೋಹಾರಾ ಸಕ್ಕತಾ ಗರುಕತಾ ಮಾನಿತಾ ಪೂಜಿತಾ ಕಲ್ಯಾಣೇನ ಮನಸಾ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಿ – ‘ಚಿರಂ ಜೀವ, ದೀಘಮಾಯುಂ ಪಾಲೇಹೀ’ತಿ. ಖೇತ್ತಕಮ್ಮನ್ತಸಾಮನ್ತಸಬ್ಯೋಹಾರಾನುಕಮ್ಪಿತಸ್ಸ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಯಾವತಾ ಬಲಿಪಟಿಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದೇವತಾ ಸಕ್ಕರೋತಿ ಗರುಂ ಕರೋತಿ ಮಾನೇತಿ ಪೂಜೇತಿ. ತಮೇನಂ ಬಲಿಪಟಿಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದೇವತಾ ಸಕ್ಕತಾ ಗರುಕತಾ ಮಾನಿತಾ ಪೂಜಿತಾ ಕಲ್ಯಾಣೇನ ಮನಸಾ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಿ – ‘ಚಿರಂ ಜೀವ, ದೀಘಮಾಯುಂ ಪಾಲೇಹೀ’ತಿ. ದೇವತಾನುಕಮ್ಪಿತಸ್ಸ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಸಕ್ಕರೋತಿ ಗರುಂ ಕರೋತಿ ಮಾನೇತಿ ಪೂಜೇತಿ. ತಮೇನಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಕ್ಕತಾ ಗರುಕತಾ ಮಾನಿತಾ ಪೂಜಿತಾ ಕಲ್ಯಾಣೇನ ಮನಸಾ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಿ – ‘ಚಿರಂ ಜೀವ, ದೀಘಮಾಯುಂ ಪಾಲೇಹೀ’ತಿ. ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನುಕಮ್ಪಿತಸ್ಸ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಪರಿಹಾನಿ.

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಮಹಾನಾಮ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ – ಯದಿ ವಾ ರಞ್ಞೋ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತಸ್ಸ, ಯದಿ ವಾ ರಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪೇತ್ತನಿಕಸ್ಸ, ಯದಿ ವಾ ಸೇನಾಯ ಸೇನಾಪತಿಕಸ್ಸ, ಯದಿ ವಾ ಗಾಮಗಾಮಣಿಕಸ್ಸ, ಯದಿ ವಾ ಪೂಗಗಾಮಣಿಕಸ್ಸ, ಯೇ ವಾ ಪನ ಕುಲೇಸು ಪಚ್ಚೇಕಾಧಿಪಚ್ಚಂ ಕಾರೇನ್ತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಪರಿಹಾನೀ’’ತಿ.

‘‘ಮಾತಾಪಿತುಕಿಚ್ಚಕರೋ, ಪುತ್ತದಾರಹಿತೋ ಸದಾ;

ಅನ್ತೋಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ, ಯೇ ಚಸ್ಸ ಅನುಜೀವಿನೋ.

‘‘ಉಭಿನ್ನಞ್ಚೇವ ಅತ್ಥಾಯ, ವದಞ್ಞೂ ಹೋತಿ ಸೀಲವಾ;

ಞಾತೀನಂ ಪುಬ್ಬಪೇತಾನಂ, ದಿಟ್ಠೇ ಧಮ್ಮೇ ಚ ಜೀವತಂ [ಜೀವಿನಂ (ಸೀ.), ಜೀವಿತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)].

‘‘ಸಮಣಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ, ದೇವತಾನಞ್ಚ ಪಣ್ಡಿತೋ;

ವಿತ್ತಿಸಞ್ಜನನೋ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಘರಮಾವಸಂ.

‘‘ಸೋ ಕರಿತ್ವಾನ ಕಲ್ಯಾಣಂ, ಪುಜ್ಜೋ ಹೋತಿ ಪಸಂಸಿಯೋ;

ಇಧೇವ ನಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಪೇಚ್ಚ ಸಗ್ಗೇ ಪಮೋದತೀ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ;