೧. ಸಙ್ಘಭೇದಕಸುತ್ತಂ

೨೪೩. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಪಿ ನು ತಂ, ಆನನ್ದ, ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಕುತೋ ತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮಿಸ್ಸತಿ [ವೂಪಸಮ್ಮಿಸ್ಸತಿ (?)]! ಆಯಸ್ಮತೋ, ಭನ್ತೇ, ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ಬಾಹಿಯೋ ನಾಮ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಠಿತೋ. ತತ್ರಾಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ನ ಏಕವಾಚಿಕಮ್ಪಿ ಭಣಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕದಾ ಪನಾನನ್ದ, ಅನುರುದ್ಧೋ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಅಧಿಕರಣೇಸು [ಅಧಿಕರಣೇಸು ತೇಸು (ಕ.)] ವೋಯುಞ್ಜತಿ! ನನು, ಆನನ್ದ, ಯಾನಿ ಕಾನಿಚಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಾನಿ ತಾನಿ ತುಮ್ಹೇ ಚೇವ ವೂಪಸಮೇಥ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ಚ.

‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಆನನ್ದ, ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಭೇದೇನ ನನ್ದತಿ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧಾನನ್ದ, ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ದುಸ್ಸೀಲೋ ಹೋತಿ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಅಸುಚಿ ಸಙ್ಕಸ್ಸರಸಮಾಚಾರೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಕಮ್ಮನ್ತೋ ಅಸ್ಸಮಣೋ ಸಮಣಪಟಿಞ್ಞೋ ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿಞ್ಞೋ ಅನ್ತೋಪೂತಿ ಅವಸ್ಸುತೋ ಕಸಮ್ಬುಜಾತೋ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಸಚೇ ಖೋ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ – ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಅಸುಚಿ ಸಙ್ಕಸ್ಸರಸಮಾಚಾರೋ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಕಮ್ಮನ್ತೋ ಅಸ್ಸಮಣೋ ಸಮಣಪಟಿಞ್ಞೋ ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿಞ್ಞೋ ಅನ್ತೋಪೂತಿ ಅವಸ್ಸುತೋ ಕಸಮ್ಬುಜಾತೋತಿ, ಸಮಗ್ಗಾ ಮಂ ಸನ್ತಾ ನಾಸೇಸ್ಸನ್ತಿ; ವಗ್ಗಾ ಪನ ಮಂ ನ ನಾಸೇಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ಇದಂ, ಆನನ್ದ, ಪಠಮಂ ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಭೇದೇನ ನನ್ದತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಸಚೇ ಖೋ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ – ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ, ಸಮಗ್ಗಾ ಮಂ ಸನ್ತಾ ನಾಸೇಸ್ಸನ್ತಿ; ವಗ್ಗಾ ಪನ ಮಂ ನ ನಾಸೇಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ಇದಂ, ಆನನ್ದ, ದುತಿಯಂ ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಭೇದೇನ ನನ್ದತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೋ ಹೋತಿ, ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೇನ ಜೀವಿಕಂ [ಜೀವಿತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] ಕಪ್ಪೇತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಸಚೇ ಖೋ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ – ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೋ ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೇನ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇತೀತಿ, ಸಮಗ್ಗಾ ಮಂ ಸನ್ತಾ ನಾಸೇಸ್ಸನ್ತಿ; ವಗ್ಗಾ ಪನ ಮಂ ನ ನಾಸೇಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ಇದಂ, ಆನನ್ದ, ತತಿಯಂ ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಭೇದೇನ ನನ್ದತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಲಾಭಕಾಮೋ ಹೋತಿ ಸಕ್ಕಾರಕಾಮೋ ಅನವಞ್ಞತ್ತಿಕಾಮೋ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಸಚೇ ಖೋ ಮಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ – ಲಾಭಕಾಮೋ ಸಕ್ಕಾರಕಾಮೋ ಅನವಞ್ಞತ್ತಿಕಾಮೋತಿ, ಸಮಗ್ಗಾ ಮಂ ಸನ್ತಾ ನ ಸಕ್ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಗರುಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಮಾನೇಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಪೂಜೇಸ್ಸನ್ತಿ; ವಗ್ಗಾ ಪನ ಮಂ ಸಕ್ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಗರುಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಮಾನೇಸ್ಸನ್ತಿ ಪೂಜೇಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ಇದಂ, ಆನನ್ದ, ಚತುತ್ಥಂ ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಭೇದೇನ ನನ್ದತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಚತ್ತಾರೋ ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಪಾಪಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಭೇದೇನ ನನ್ದತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.