೯. ಭಿಕ್ಖುನೀಸುತ್ತಂ
೧೫೯. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಅಞ್ಞತರಂ ಪುರಿಸಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಯೇನಯ್ಯೋ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಮ ವಚನೇನ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೀ ಆಬಾಧಿಕಿನೀ ದುಕ್ಖಿತಾ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನಾ. ಸಾ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ವದೇಹಿ – ‘ಸಾಧು ಕಿರ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ಯೇನ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮತು ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ತಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೀ ಆಬಾಧಿಕಿನೀ ದುಕ್ಖಿತಾ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನಾ. ಸಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತಿ, ಏವಞ್ಚ ವದೇತಿ – ‘ಸಾಧು ಕಿರ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ಯೇನ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮತು ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.
ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ಯೇನ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾ ಸಸೀಸಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಮಞ್ಚಕೇ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಆಹಾರಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ಆಹಾರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ಆಹಾರೋ ಪಹಾತಬ್ಬೋ. ತಣ್ಹಾಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ತಣ್ಹಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ತಣ್ಹಾ ಪಹಾತಬ್ಬಾ. ಮಾನಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ಮಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ಮಾನೋ ಪಹಾತಬ್ಬೋ. ಮೇಥುನಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ. ಮೇಥುನೇ ಚ ಸೇತುಘಾತೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ.
‘‘‘ಆಹಾರಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ಆಹಾರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ಆಹಾರೋ ಪಹಾತಬ್ಬೋ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಗಿನಿ, ಭಿಕ್ಖು ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಯೋನಿಸೋ ಆಹಾರಂ ಆಹಾರೇತಿ – ‘ನೇವ ದವಾಯ ನ ಮದಾಯ ನ ಮಣ್ಡನಾಯ ನ ವಿಭೂಸನಾಯ, ಯಾವದೇವ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ ಯಾಪನಾಯ ವಿಹಿಂಸೂಪರತಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾನುಗ್ಗಹಾಯ. ಇತಿ ಪುರಾಣಞ್ಚ ವೇದನಂ ಪಟಿಹಙ್ಖಾಮಿ, ನವಞ್ಚ ವೇದನಂ ನ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮಿ. ಯಾತ್ರಾ ಚ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅನವಜ್ಜತಾ ಚ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ ಚಾ’ತಿ. ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಆಹಾರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಆಹಾರಂ ಪಜಹತಿ. ‘ಆಹಾರಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ಆಹಾರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ಆಹಾರೋ ಪಹಾತಬ್ಬೋ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.
‘‘‘ತಣ್ಹಾಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ತಣ್ಹಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ತಣ್ಹಾ ಪಹಾತಬ್ಬಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಗಿನಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸುಣಾತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಕುದಾಸ್ಸು ನಾಮ ಅಹಮ್ಪಿ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ! ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ತಣ್ಹಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತಣ್ಹಂ ಪಜಹತಿ. ‘ತಣ್ಹಾಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ತಣ್ಹಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ತಣ್ಹಾ ಪಹಾತಬ್ಬಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.
‘‘‘ಮಾನಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ಮಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ಮಾನೋ ಪಹಾತಬ್ಬೋ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಗಿನಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸುಣಾತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಸೋ ಹಿ ನಾಮ ಆಯಸ್ಮಾ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸತಿ; ಕಿಮಙ್ಗಂ [ಕಿಮಙ್ಗ (ಸೀ. ಪೀ.) ಅ. ನಿ. ೫.೧೮೦; ಚೂಳವ. ೩೩೧; ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೦೨೦] ಪನಾಹ’ನ್ತಿ! ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಮಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಪಜಹತಿ. ‘ಮಾನಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ ಮಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ. ಮಾನೋ ಪಹಾತಬ್ಬೋ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.
‘‘ಮೇಥುನಸಮ್ಭೂತೋ ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಕಾಯೋ. ಮೇಥುನೇ ಚ ಸೇತುಘಾತೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ’’ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಮಞ್ಚಕಾ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಚ್ಚಯೋ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಚ್ಚಗಮಾ, ಯಥಾಬಾಲಂ ಯಥಾಮೂಳ್ಹಂ ಯಥಾಅಕುಸಲಂ, ಯಾಹಂ ಏವಮಕಾಸಿಂ. ತಸ್ಸಾ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಆನನ್ದೋ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು, ಆಯತಿಂ ಸಂವರಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತಗ್ಘ ತಂ [ತಗ್ಘ ತ್ವಂ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)], ಭಗಿನಿ, ಅಚ್ಚಯೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ, ಯಥಾಬಾಲಂ ಯಥಾಮೂಳ್ಹಂ ಯಥಾಅಕುಸಲಂ, ಯಾ ತ್ವಂ ಏವಮಕಾಸಿ. ಯತೋ ಚ ಖೋ ತ್ವಂ, ಭಗಿನಿ, ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋಸಿ, ತಂ ತೇ ಮಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ. ವುದ್ಧಿ ಹೇಸಾ, ಭಗಿನಿ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಯೋ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋತಿ ಆಯತಿಂ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ನವಮಂ.