೪. ತತಿಯಸಮಾಧಿಸುತ್ತಂ

೯೪. ‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲಾ ಸನ್ತೋ ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ, ನ ಲಾಭೀ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ, ನ ಲಾಭೀ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ಚೇವ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ನ ಚ ಲಾಭೀ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಚೇವ ಹೋತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ಲಾಭೀ ಚ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ.

‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ನ ಲಾಭೀ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ, ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೇನ ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಕಥಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಖಾರಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ? ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ಸಮ್ಮಸಿತಬ್ಬಾ? ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ’ [ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ (ಕ.)] ತಿ? ತಸ್ಸ ಸೋ ಯಥಾದಿಟ್ಠಂ ಯಥಾವಿದಿತಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ – ‘ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಖಾರಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ, ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ಸಮ್ಮಸಿತಬ್ಬಾ, ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ’ತಿ. ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಲಾಭೀ ಚೇವ ಹೋತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ಲಾಭೀ ಚ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ.

‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ ನ ಲಾಭೀ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ, ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೇನ ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಕಥಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಚಿತ್ತಂ ಸಣ್ಠಪೇತಬ್ಬಂ? ಕಥಂ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ನಿಸಾದೇತಬ್ಬಂ? ಕಥಂ ಚಿತ್ತಂ ಏಕೋದಿ ಕಾತಬ್ಬಂ? ಕಥಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹಾತಬ್ಬ’ನ್ತಿ? ತಸ್ಸ ಸೋ ಯಥಾದಿಟ್ಠಂ ಯಥಾವಿದಿತಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ – ‘ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಚಿತ್ತಂ ಸಣ್ಠಪೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ನಿಸಾದೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಏಕೋದಿ ಕಾತಬ್ಬಂ [ಏಕೋದಿ ಕತ್ತಬ್ಬಂ (ಪೀ.)], ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹಾತಬ್ಬ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇ ಲಾಭೀ ಚೇವ ಹೋತಿ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಲಾಭೀ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ.

‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ಚೇವ ಲಾಭೀ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ನ ಚ ಲಾಭೀ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ, ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೇನ ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಚೇವ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ಲಾಭೀ ಚ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಕಥಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಚಿತ್ತಂ ಸಣ್ಠಪೇತಬ್ಬಂ? ಕಥಂ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ನಿಸಾದೇತಬ್ಬಂ? ಕಥಂ ಚಿತ್ತಂ ಏಕೋದಿ ಕಾತಬ್ಬಂ? ಕಥಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹಾತಬ್ಬಂ? ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ? ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ಸಮ್ಮಸಿತಬ್ಬಾ? ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ’ತಿ? ತಸ್ಸ ಸೋ ಯಥಾದಿಟ್ಠಂ ಯಥಾವಿದಿತಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ – ‘ಏವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಚಿತ್ತಂ ಸಣ್ಠಪೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಸನ್ನಿಸಾದೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಏಕೋದಿ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ, ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ಸಮ್ಮಸಿತಬ್ಬಾ, ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ’ತಿ. ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಲಾಭೀ ಚೇವ ಹೋತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ಲಾಭೀ ಚ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ.

‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಾಭೀ ಚೇವ ಹೋತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ ಲಾಭೀ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ, ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೇನ ತೇಸು ಚೇವ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಉತ್ತರಿ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾಯ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ಸನ್ತೋ ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನಾ ಲೋಕಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.