೯. ಉಜ್ಜಯಸುತ್ತಂ

೩೯. ಅಥ ಖೋ ಉಜ್ಜಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಉಜ್ಜಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭವಮ್ಪಿ ನೋ ಗೋತಮೋ ಯಞ್ಞಂ ವಣ್ಣೇತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಬ್ಬಂ ಯಞ್ಞಂ ವಣ್ಣೇಮಿ; ನ ಪನಾಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಬ್ಬಂ ಯಞ್ಞಂ ನ ವಣ್ಣೇಮಿ. ಯಥಾರೂಪೇ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯಞ್ಞೇ ಗಾವೋ ಹಞ್ಞನ್ತಿ, ಅಜೇಳಕಾ ಹಞ್ಞನ್ತಿ, ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಾ ಹಞ್ಞನ್ತಿ, ವಿವಿಧಾ ಪಾಣಾ ಸಙ್ಘಾತಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಿ; ಏವರೂಪಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಾರಮ್ಭಂ ಯಞ್ಞಂ ನ ವಣ್ಣೇಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏವರೂಪಞ್ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಾರಮ್ಭಂ ಯಞ್ಞಂ ನ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿ ಅರಹನ್ತೋ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಸಮಾಪನ್ನಾ.

‘‘ಯಥಾರೂಪೇ ಚ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯಞ್ಞೇ ನೇವ ಗಾವೋ ಹಞ್ಞನ್ತಿ, ನ ಅಜೇಳಕಾ ಹಞ್ಞನ್ತಿ, ನ ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಾ ಹಞ್ಞನ್ತಿ, ನ ವಿವಿಧಾ ಪಾಣಾ ಸಙ್ಘಾತಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಿ; ಏವರೂಪಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿರಾರಮ್ಭಂ ಯಞ್ಞಂ ವಣ್ಣೇಮಿ, ಯದಿದಂ ನಿಚ್ಚದಾನಂ ಅನುಕುಲಯಞ್ಞಂ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಏವರೂಪಞ್ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿರಾರಮ್ಭಂ ಯಞ್ಞಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿ ಅರಹನ್ತೋ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಸಮಾಪನ್ನಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಸ್ಸಮೇಧಂ ಪುರಿಸಮೇಧಂ, ಸಮ್ಮಾಪಾಸಂ ವಾಜಪೇಯ್ಯಂ ನಿರಗ್ಗಳಂ;

ಮಹಾಯಞ್ಞಾ ಮಹಾರಮ್ಭಾ [ಸಮ್ಮಾಪಾಸಂ ವಾಜಪೇಯ್ಯಂ; ನಿರಗ್ಗಳಂ ಮಹಾರಮ್ಭಾ (ಪೀ.) ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೦], ನ ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಮಹಪ್ಫಲಾ.

‘‘ಅಜೇಳಕಾ ಚ ಗಾವೋ ಚ, ವಿವಿಧಾ ಯತ್ಥ ಹಞ್ಞರೇ;

ನ ತಂ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಯಞ್ಞಂ, ಉಪಯನ್ತಿ ಮಹೇಸಿನೋ.

‘‘ಯೇ ಚ ಯಞ್ಞಾ ನಿರಾರಮ್ಭಾ, ಯಜನ್ತಿ ಅನುಕುಲಂ ಸದಾ;

ಅಜೇಳಕಾ ಚ ಗಾವೋ ಚ, ವಿವಿಧಾ ನೇತ್ಥ ಹಞ್ಞರೇ [ನಾಜೇಳಕಾ ಚ ಗಾವೋ ಚ, ವಿವಿಧಾ ಯತ್ಥ ಹಞ್ಞರೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)];

ತಞ್ಚ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಯಞ್ಞಂ, ಉಪಯನ್ತಿ ಮಹೇಸಿನೋ.

‘‘ಏತಂ [ಏವಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಯಜೇಥ ಮೇಧಾವೀ, ಏಸೋ ಯಞ್ಞೋ ಮಹಪ್ಫಲೋ;

ಏತಂ [ಏವಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಹಿ ಯಜಮಾನಸ್ಸ, ಸೇಯ್ಯೋ ಹೋತಿ ನ ಪಾಪಿಯೋ;

ಯಞ್ಞೋ ಚ ವಿಪುಲೋ ಹೋತಿ, ಪಸೀದನ್ತಿ ಚ ದೇವತಾ’’ತಿ. ನವಮಂ;