೧೦. ಯೋಗಸುತ್ತಂ

೧೦. ‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋಗಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಕಾಮಯೋಗೋ, ಭವಯೋಗೋ, ದಿಟ್ಠಿಯೋಗೋ, ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ. ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಯೋಗೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಾಮಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ [ಅತ್ಥಗಮಞ್ಚ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ಕಾಮಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಪ್ಪಜಾನತೋ [ನಪ್ಪಜಾನತೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಯೋ ಕಾಮೇಸು ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮನನ್ದೀ [ಕಾಮನನ್ದಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಕಾಮಸ್ನೇಹೋ ಕಾಮಮುಚ್ಛಾ ಕಾಮಪಿಪಾಸಾ ಕಾಮಪರಿಳಾಹೋ ಕಾಮಜ್ಝೋಸಾನಂ ಕಾಮತಣ್ಹಾ ಸಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗೋ.

‘‘ಭವಯೋಗೋ ಚ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಭವಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ಭವಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಪ್ಪಜಾನತೋ ಯೋ ಭವೇಸು ಭವರಾಗೋ ಭವನನ್ದೀ ಭವಸ್ನೇಹೋ ಭವಮುಚ್ಛಾ ಭವಪಿಪಾಸಾ ಭವಪರಿಳಾಹೋ ಭವಜ್ಝೋಸಾನಂ ಭವತಣ್ಹಾ ಸಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭವಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗೋ ಭವಯೋಗೋ.

‘‘ದಿಟ್ಠಿಯೋಗೋ ಚ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಪ್ಪಜಾನತೋ ಯೋ ದಿಟ್ಠೀಸು ದಿಟ್ಠಿರಾಗೋ ದಿಟ್ಠಿನನ್ದೀ ದಿಟ್ಠಿಸ್ನೇಹೋ ದಿಟ್ಠಿಮುಚ್ಛಾ ದಿಟ್ಠಿಪಿಪಾಸಾ ದಿಟ್ಠಿಪರಿಳಾಹೋ ದಿಟ್ಠಿಜ್ಝೋಸಾನಂ [ದಿಟ್ಠಿಅಜ್ಝೋಸಾನಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ದಿಟ್ಠಿತಣ್ಹಾ ಸಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಟ್ಠಿಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗೋ ಭವಯೋಗೋ ದಿಟ್ಠಿಯೋಗೋ.

‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ ಚ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಅಪ್ಪಜಾನತೋ ಯಾ ಛಸು ಫಸ್ಸಾಯತನೇಸು ಅವಿಜ್ಜಾ ಅಞ್ಞಾಣಂ ಸಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗೋ ಭವಯೋಗೋ ದಿಟ್ಠಿಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗೋ, ಸಂಯುತ್ತೋ ಪಾಪಕೇಹಿ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಂಕಿಲೇಸಿಕೇಹಿ ಪೋನೋಭವಿಕೇಹಿ [ಪೋನೋ ಬ್ಭವಿಕೇಹಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಸದರೇಹಿ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕೇಹಿ ಆಯತಿಂ ಜಾತಿಜರಾಮರಣಿಕೇಹಿ. ತಸ್ಮಾ ಅಯೋಗಕ್ಖೇಮೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಯೋಗಾ.

‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಸಂಯೋಗಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಕಾಮಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ, ಭವಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ, ದಿಟ್ಠಿಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ, ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ. ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಕಾಮಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ಕಾಮಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನತೋ ಯೋ ಕಾಮೇಸು ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮನನ್ದೀ ಕಾಮಸ್ನೇಹೋ ಕಾಮಮುಚ್ಛಾ ಕಾಮಪಿಪಾಸಾ ಕಾಮಪರಿಳಾಹೋ ಕಾಮಜ್ಝೋಸಾನಂ ಕಾಮತಣ್ಹಾ ಸಾ ನಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ.

‘‘ಭವಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ಚ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಭವಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ಭವಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನತೋ ಯೋ ಭವೇಸು ಭವರಾಗೋ ಭವನನ್ದೀ ಭವಸ್ನೇಹೋ ಭವಮುಚ್ಛಾ ಭವಪಿಪಾಸಾ ಭವಪರಿಳಾಹೋ ಭವಜ್ಝೋಸಾನಂ ಭವತಣ್ಹಾ ಸಾ ನಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭವಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ಭವಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ.

‘‘ದಿಟ್ಠಿಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ಚ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನತೋ ಯೋ ದಿಟ್ಠೀಸು ದಿಟ್ಠಿರಾಗೋ ದಿಟ್ಠಿನನ್ದೀ ದಿಟ್ಠಿಸ್ನೇಹೋ ದಿಟ್ಠಿಮುಚ್ಛಾ ದಿಟ್ಠಿಪಿಪಾಸಾ ದಿಟ್ಠಿಪರಿಳಾಹೋ ದಿಟ್ಠಿಜ್ಝೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠಿತಣ್ಹಾ ಸಾ ನಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಟ್ಠಿಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ಭವಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ದಿಟ್ಠಿಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ.

‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ಚ ಕಥಂ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನತೋ ಯಾ ಛಸು ಫಸ್ಸಾಯತನೇಸು ಅವಿಜ್ಜಾ ಅಞ್ಞಾಣಂ ಸಾ ನಾನುಸೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ. ಇತಿ ಕಾಮಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ಭವಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ದಿಟ್ಠಿಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯೋಗವಿಸಂಯೋಗೋ, ವಿಸಂಯುತ್ತೋ ಪಾಪಕೇಹಿ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಂಕಿಲೇಸಿಕೇಹಿ ಪೋನೋಭವಿಕೇಹಿ ಸದರೇಹಿ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕೇಹಿ ಆಯತಿಂ ಜಾತಿಜರಾಮರಣಿಕೇಹಿ. ತಸ್ಮಾ ಯೋಗಕ್ಖೇಮೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ವಿಸಂಯೋಗಾ’’ತಿ.

‘‘ಕಾಮಯೋಗೇನ ಸಂಯುತ್ತಾ, ಭವಯೋಗೇನ ಚೂಭಯಂ;

ದಿಟ್ಠಿಯೋಗೇನ ಸಂಯುತ್ತಾ, ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಪುರಕ್ಖತಾ.

‘‘ಸತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸಂಸಾರಂ, ಜಾತಿಮರಣಗಾಮಿನೋ;

ಯೇ ಚ ಕಾಮೇ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ಭವಯೋಗಞ್ಚ ಸಬ್ಬಸೋ.

‘‘ದಿಟ್ಠಿಯೋಗಂ ಸಮೂಹಚ್ಚ, ಅವಿಜ್ಜಞ್ಚ ವಿರಾಜಯಂ;

ಸಬ್ಬಯೋಗವಿಸಂಯುತ್ತಾ, ತೇ ವೇ ಯೋಗಾತಿಗಾ ಮುನೀ’’ತಿ. ದಸಮಂ;

ಭಣ್ಡಗಾಮವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.