೧೦. ದುತಿಯನಿದಾನಸುತ್ತಂ

೧೧೩. ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಅತೀತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ; ಅನಾಗತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ; ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತೀತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ? ಅತೀತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಚೇತಸಾ ಅನುವಿತಕ್ಕೇತಿ ಅನುವಿಚಾರೇತಿ. ತಸ್ಸ ಅತೀತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಚೇತಸಾ ಅನುವಿತಕ್ಕಯತೋ ಅನುವಿಚಾರಯತೋ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ. ಛನ್ದಜಾತೋ ತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಂಯುತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಏತಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಯೋಜನಂ ವದಾಮಿ ಯೋ ಚೇತಸೋ ಸಾರಾಗೋ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತೀತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಾಗತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ? ಅನಾಗತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಚೇತಸಾ ಅನುವಿತಕ್ಕೇತಿ ಅನುವಿಚಾರೇತಿ. ತಸ್ಸ ಅನಾಗತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಚೇತಸಾ ಅನುವಿತಕ್ಕಯತೋ ಅನುವಿಚಾರಯತೋ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ. ಛನ್ದಜಾತೋ ತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಂಯುತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಏತಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಯೋಜನಂ ವದಾಮಿ ಯೋ ಚೇತಸೋ ಸಾರಾಗೋ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಾಗತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ? ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಚೇತಸಾ ಅನುವಿತಕ್ಕೇತಿ ಅನುವಿಚಾರೇತಿ. ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಚೇತಸಾ ಅನುವಿತಕ್ಕಯತೋ ಅನುವಿಚಾರಯತೋ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ. ಛನ್ದಜಾತೋ ತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಂಯುತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಏತಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಯೋಜನಂ ವದಾಮಿ ಯೋ ಚೇತಸೋ ಸಾರಾಗೋ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ.

‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಅತೀತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ; ಅನಾಗತೇ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ; ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತೀತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ? ಅತೀತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಆಯತಿಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಆಯತಿಂ ವಿಪಾಕಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತದಭಿನಿವತ್ತೇತಿ. ತದಭಿನಿವತ್ತೇತ್ವಾ [ತದಭಿನಿವಜ್ಜೇತಿ, ತದಭಿನಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಚೇತಸಾ ಅಭಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ [ಅಭಿವಿರಾಜೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪಞ್ಞಾಯ ಅತಿವಿಜ್ಝ [ಅಭಿನಿವಿಜ್ಝ (ಕ.)] ಪಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತೀತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಾಗತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ? ಅನಾಗತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಆಯತಿಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಆಯತಿಂ ವಿಪಾಕಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತದಭಿನಿವತ್ತೇತಿ. ತದಭಿನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಚೇತಸಾ ಅಭಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಅತಿವಿಜ್ಝ ಪಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಾಗತೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ? ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಆಯತಿಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಆಯತಿಂ ವಿಪಾಕಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತದಭಿನಿವತ್ತೇತಿ, ತದಭಿನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಚೇತಸಾ ಅಭಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಅತಿವಿಜ್ಝ ಪಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಛನ್ದರಾಗಟ್ಠಾನಿಯೇ ಧಮ್ಮೇ ಆರಬ್ಭ ಛನ್ದೋ ನ ಜಾಯತಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯಾ’’ತಿ. ದಸಮಂ.

ಸಮ್ಬೋಧವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.