೨. ಆಜೀವಕಸುತ್ತಂ

೭೩. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಆಜೀವಕಸಾವಕೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಆಜೀವಕಸಾವಕೋ ಗಹಪತಿ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕೇಸಂ ನೋ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಧಮ್ಮೋ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ? ಕೇ ಲೋಕೇ ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ? ಕೇ ಲೋಕೇ ಸುಕತಾ’’ತಿ [ಸುಗತಾತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]? ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ತಞ್ಞೇವೇತ್ಥ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ, ಯಥಾ ತೇ ಖಮೇಯ್ಯ ತಥಾ ನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಸಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಹಪತಿ, ಯೇ ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಧಮ್ಮೋ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ನೋ ವಾ? ಕಥಂ ವಾ ತೇ ಏತ್ಥ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯೇ, ಭನ್ತೇ, ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಧಮ್ಮೋ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ. ಏವಂ ಮೇ ಏತ್ಥ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಹಪತಿ, ಯೇ ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ತೇ ಲೋಕೇ ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ನೋ ವಾ? ಕಥಂ ವಾ ತೇ ಏತ್ಥ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯೇ, ಭನ್ತೇ, ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ತೇ ಲೋಕೇ ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ. ಏವಂ ಮೇ ಏತ್ಥ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಹಪತಿ, ಯೇಸಂ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ಯೇಸಂ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ಯೇಸಂ ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ತೇ ಲೋಕೇ ಸುಕತಾ ನೋ ವಾ? ಕಥಂ ವಾ ತೇ ಏತ್ಥ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯೇಸಂ, ಭನ್ತೇ, ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ಯೇಸಂ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಯೇಸಂ ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ತೇ ಲೋಕೇ ಸುಕತಾ. ಏವಂ ಮೇ ಏತ್ಥ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ತಯಾವೇತಂ [ತಯಾ ಚೇತಂ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ಬ್ಯಾಕತಂ – ‘ಯೇ, ಭನ್ತೇ, ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಧಮ್ಮೋ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ’ತಿ. ತಯಾವೇತಂ ಬ್ಯಾಕತಂ – ‘ಯೇ, ಭನ್ತೇ, ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ತೇ ಲೋಕೇ ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ’ತಿ. ತಯಾವೇತಂ ಬ್ಯಾಕತಂ – ‘ಯೇಸಂ, ಭನ್ತೇ, ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ಯೇಸಂ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಯೇಸಂ ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ತೇ ಲೋಕೇ ಸುಕತಾ’’’ತಿ.

‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಭನ್ತೇ! ನ ಚೇವ ನಾಮ ಸಧಮ್ಮುಕ್ಕಂಸನಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಚ ಪರಧಮ್ಮಾಪಸಾದನಾ [ನ ಪರಧಮ್ಮಾಪಸಾದನಾ (ಸೀ. ಪೀ.), ನ ಪರಧಮ್ಮವಮ್ಭನಾ (ಮ. ನಿ. ೨.೨೩೬)]. ಆಯತನೇವ [ಆಯತನೇ ಚ (ಮ. ನಿ. ೨.೨೩೬)] ಧಮ್ಮದೇಸನಾ, ಅತ್ಥೋ ಚ ವುತ್ತೋ, ಅತ್ತಾ ಚ ಅನುಪನೀತೋ. ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಥ, ದೋಸಸ್ಸ…ಪೇ… ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹನಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಥ. ತುಮ್ಹಾಕಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಧಮ್ಮೋ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ. ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ದೋಸಸ್ಸ…ಪೇ… ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ. ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇ, ಲೋಕೇ ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ. ತುಮ್ಹಾಕಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ತುಮ್ಹಾಕಂ ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ. ತುಮ್ಹೇ ಲೋಕೇ ಸುಕತಾ.

‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ‘ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀ’ತಿ; ಏವಮೇವಂ ಅಯ್ಯೇನ ಆನನ್ದೇನ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಅಯ್ಯೋ ಆನನ್ದೋ ಧಾರೇತು, ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಂ.