೪. ನಿದಾನಸುತ್ತಂ
೩೪. ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಲೋಭೋ ನಿದಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ, ದೋಸೋ ನಿದಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ, ಮೋಹೋ ನಿದಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ.
‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಭಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಲೋಭಜಂ ಲೋಭನಿದಾನಂ ಲೋಭಸಮುದಯಂ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ತತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ. ಯತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ ತತ್ಥ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ದಿಟ್ಠೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜ ವಾ [ಉಪಪಜ್ಜೇ ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ಉಪಪಜ್ಜಿತ್ವಾತಿ ಮ. ನಿ. ೩.೩೦೩ ಪಾಳಿಯಾ ಸಂವಣ್ಣನಾ] ಅಪರೇ ವಾ [ಅಪರಾಪರೇ ವಾ (ಕ.)] ಪರಿಯಾಯೇ.
‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೋಸಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ದೋಸಜಂ ದೋಸನಿದಾನಂ ದೋಸಸಮುದಯಂ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ತತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ. ಯತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ ತತ್ಥ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ದಿಟ್ಠೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜ ವಾ ಅಪರೇ ವಾ ಪರಿಯಾಯೇ.
‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಹಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಮೋಹಜಂ ಮೋಹನಿದಾನಂ ಮೋಹಸಮುದಯಂ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ತತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ. ಯತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ ತತ್ಥ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ದಿಟ್ಠೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜ ವಾ ಅಪರೇ ವಾ ಪರಿಯಾಯೇ.
‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬೀಜಾನಿ ಅಖಣ್ಡಾನಿ ಅಪೂತೀನಿ ಅವಾತಾತಪಹತಾನಿ ಸಾರಾದಾನಿ ಸುಖಸಯಿತಾನಿ ಸುಖೇತ್ತೇ ಸುಪರಿಕಮ್ಮಕತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಾನಿ. ದೇವೋ ಚ ಸಮ್ಮಾಧಾರಂ ಅನುಪ್ಪವೇಚ್ಛೇಯ್ಯ. ಏವಸ್ಸು ತಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬೀಜಾನಿ ವುದ್ಧಿಂ ವಿರುಳ್ಹಿಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಲೋಭಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಲೋಭಜಂ ಲೋಭನಿದಾನಂ ಲೋಭಸಮುದಯಂ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ತತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ. ಯತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ ತತ್ಥ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ದಿಟ್ಠೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜ ವಾ ಅಪರೇ ವಾ ಪರಿಯಾಯೇ.
‘‘ಯಂ ದೋಸಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಯಂ ಮೋಹಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಮೋಹಜಂ ಮೋಹನಿದಾನಂ ಮೋಹಸಮುದಯಂ, ಯತ್ಥಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ತತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ. ಯತ್ಥ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಚ್ಚತಿ ತತ್ಥ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ದಿಟ್ಠೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜ ವಾ ಅಪರೇ ವಾ ಪರಿಯಾಯೇ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ.
‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಅಲೋಭೋ ನಿದಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ, ಅದೋಸೋ ನಿದಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ, ಅಮೋಹೋ ನಿದಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯ.
‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಲೋಭಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಲೋಭಜಂ ಅಲೋಭನಿದಾನಂ ಅಲೋಭಸಮುದಯಂ, ಲೋಭೇ ವಿಗತೇ ಏವಂ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಹೀನಂ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ.
‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದೋಸಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅದೋಸಜಂ ಅದೋಸನಿದಾನಂ ಅದೋಸಸಮುದಯಂ, ದೋಸೇ ವಿಗತೇ ಏವಂ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಹೀನಂ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ.
‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಮೋಹಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಮೋಹಜಂ ಅಮೋಹನಿದಾನಂ ಅಮೋಹಸಮುದಯಂ, ಮೋಹೇ ವಿಗತೇ ಏವಂ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಹೀನಂ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ.
‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬೀಜಾನಿ ಅಖಣ್ಡಾನಿ ಅಪೂತೀನಿ ಅವಾತಾತಪಹತಾನಿ ಸಾರಾದಾನಿ ಸುಖಸಯಿತಾನಿ. ತಾನಿ ಪುರಿಸೋ ಅಗ್ಗಿನಾ ಡಹೇಯ್ಯ. ಅಗ್ಗಿನಾ ಡಹಿತ್ವಾ ಮಸಿಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಮಸಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಮಹಾವಾತೇ ವಾ ಓಫುಣೇಯ್ಯ [ಓಪುನೇಯ್ಯ (ಸೀ. ಪೀ.)] ನದಿಯಾ ವಾ ಸೀಘಸೋತಾಯ ಪವಾಹೇಯ್ಯ. ಏವಸ್ಸು ತಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬೀಜಾನಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾನಿ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾನಿ ಅನಭಾವಙ್ಕತಾನಿ [ಅನಭಾವಕತಾನಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾನಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಅಲೋಭಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಲೋಭಜಂ ಅಲೋಭನಿದಾನಂ ಅಲೋಭಸಮುದಯಂ, ಲೋಭೇ ವಿಗತೇ ಏವಂ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಹೀನಂ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಂ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಂ ಅನಭಾವಙ್ಕತಂ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ.
‘‘ಯಂ ಅದೋಸಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಯಂ ಅಮೋಹಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಮೋಹಜಂ ಅಮೋಹನಿದಾನಂ ಅಮೋಹಸಮುದಯಂ, ಮೋಹೇ ವಿಗತೇ ಏವಂ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಹೀನಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಂ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ನಿದಾನಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸಮುದಯಾಯಾ’’ತಿ.
‘‘ಲೋಭಜಂ ದೋಸಜಞ್ಚೇವ [ದೋಸಜಂ ಕಮ್ಮಂ (ಕ.)], ಮೋಹಜಞ್ಚಾಪವಿದ್ದಸು;
ಯಂ ತೇನ ಪಕತಂ ಕಮ್ಮಂ, ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಬಹುಂ;
ಇಧೇವ ತಂ ವೇದನಿಯಂ, ವತ್ಥು ಅಞ್ಞಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.
‘‘ತಸ್ಮಾ ಲೋಭಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ, ಮೋಹಜಞ್ಚಾಪಿ ವಿದ್ದಸು;
ವಿಜ್ಜಂ ಉಪ್ಪಾದಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಸಬ್ಬಾ ದುಗ್ಗತಿಯೋ ಜಹೇ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ;