(೬) ೧. ಪುಗ್ಗಲವಗ್ಗೋ

೫೩. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ತಥಾಗತೋ ಚ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ರಾಜಾ ಚ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನ’’ನ್ತಿ.

೫೪. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಅಚ್ಛರಿಯಮನುಸ್ಸಾ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ತಥಾಗತೋ ಚ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ರಾಜಾ ಚ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಅಚ್ಛರಿಯಮನುಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೫೫. ‘‘ದ್ವಿನ್ನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಕಾಲಕಿರಿಯಾ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನುತಪ್ಪಾ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ? ತಥಾಗತಸ್ಸ ಚ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ರಞ್ಞೋ ಚ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಕಾಲಕಿರಿಯಾ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನುತಪ್ಪಾ ಹೋತೀ’’ತಿ.

೫೬. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥೂಪಾರಹಾ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ತಥಾಗತೋ ಚ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ರಾಜಾ ಚ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಥೂಪಾರಹಾ’’ತಿ.

೫೭. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬುದ್ಧಾ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ತಥಾಗತೋ ಚ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಚ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಬುದ್ಧಾ’’ತಿ.

೫೮. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸನಿಯಾ ಫಲನ್ತಿಯಾ ನ ಸನ್ತಸನ್ತಿ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ಭಿಕ್ಖು ಚ ಖೀಣಾಸವೋ, ಹತ್ಥಾಜಾನೀಯೋ ಚ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಅಸನಿಯಾ ಫಲನ್ತಿಯಾ ನ ಸನ್ತಸನ್ತೀ’’ತಿ.

೫೯. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸನಿಯಾ ಫಲನ್ತಿಯಾ ನ ಸನ್ತಸನ್ತಿ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ಭಿಕ್ಖು ಚ ಖೀಣಾಸವೋ, ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯೋ ಚ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಅಸನಿಯಾ ಫಲನ್ತಿಯಾ ನ ಸನ್ತಸನ್ತೀ’’ತಿ.

೬೦. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸನಿಯಾ ಫಲನ್ತಿಯಾ ನ ಸನ್ತಸನ್ತಿ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ಭಿಕ್ಖು ಚ ಖೀಣಾಸವೋ, ಸೀಹೋ ಚ ಮಿಗರಾಜಾ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಅಸನಿಯಾ ಫಲನ್ತಿಯಾ ನ ಸನ್ತಸನ್ತೀ’’ತಿ.

೬೧. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಕಿಂಪುರಿಸಾ ಮಾನುಸಿಂ ವಾಚಂ ನ ಭಾಸನ್ತಿ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ಮಾ ಚ ಮುಸಾ ಭಣಿಮ್ಹಾ, ಮಾ ಚ ಪರಂ ಅಭೂತೇನ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖಿಮ್ಹಾತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಕಿಂಪುರಿಸಾ ಮಾನುಸಿಂ ವಾಚಂ ನ ಭಾಸನ್ತೀ’’ತಿ.

೬೨. ‘‘ದ್ವಿನ್ನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೋ ಮಾತುಗಾಮೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ. ಕತಮೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ? ಮೇಥುನಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚ ವಿಜಾಯನಸ್ಸ ಚ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೋ ಮಾತುಗಾಮೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ.

೬೩. ‘‘ಅಸನ್ತಸನ್ನಿವಾಸಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ ಸನ್ತಸನ್ನಿವಾಸಞ್ಚ. ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸನ್ತಸನ್ನಿವಾಸೋ ಹೋತಿ, ಕಥಞ್ಚ ಅಸನ್ತೋ ಸನ್ನಿವಸನ್ತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥೇರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಥೇರೋಪಿ ಮಂ ನ ವದೇಯ್ಯ, ಮಜ್ಝಿಮೋಪಿ ಮಂ ನ ವದೇಯ್ಯ, ನವೋಪಿ ಮಂ ನ ವದೇಯ್ಯ; ಥೇರಮ್ಪಾಹಂ ನ ವದೇಯ್ಯಂ, ಮಜ್ಝಿಮಮ್ಪಾಹಂ ನ ವದೇಯ್ಯಂ, ನವಮ್ಪಾಹಂ ನ ವದೇಯ್ಯಂ. ಥೇರೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ನೋತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ [ವಿಹೇಸೇಯ್ಯಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ನಪ್ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ. ಮಜ್ಝಿಮೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ…ಪೇ… ನವೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ನೋತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ನಪ್ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ’. ಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ನವಸ್ಸಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಥೇರೋಪಿ ಮಂ ನ ವದೇಯ್ಯ, ಮಜ್ಝಿಮೋಪಿ ಮಂ ನ ವದೇಯ್ಯ, ನವೋಪಿ ಮಂ ನ ವದೇಯ್ಯ; ಥೇರಮ್ಪಾಹಂ ನ ವದೇಯ್ಯಂ, ಮಜ್ಝಿಮಮ್ಪಾಹಂ ನ ವದೇಯ್ಯಂ, ನವಮ್ಪಾಹಂ ನ ವದೇಯ್ಯಂ. ಥೇರೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ನೋತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ನಪ್ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ. ಮಜ್ಝಿಮೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ…ಪೇ… ನವೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ನೋತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ನಪ್ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ’. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸನ್ತಸನ್ನಿವಾಸೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಅಸನ್ತೋ ಸನ್ನಿವಸನ್ತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಸನ್ನಿವಾಸೋ ಹೋತಿ, ಕಥಞ್ಚ ಸನ್ತೋ ಸನ್ನಿವಸನ್ತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥೇರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಥೇರೋಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ, ಮಜ್ಝಿಮೋಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ, ನವೋಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ; ಥೇರಮ್ಪಾಹಂ ವದೇಯ್ಯಂ, ಮಜ್ಝಿಮಮ್ಪಾಹಂ ವದೇಯ್ಯಂ, ನವಮ್ಪಾಹಂ ವದೇಯ್ಯಂ. ಥೇರೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ಸಾಧೂತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ನ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ. ಮಜ್ಝಿಮೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ…ಪೇ… ನವೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ಸಾಧೂತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ನ ನಂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ’. ಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ನವಸ್ಸಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಥೇರೋಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ, ಮಜ್ಝಿಮೋಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ, ನವೋಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ; ಥೇರಮ್ಪಾಹಂ ವದೇಯ್ಯಂ, ಮಜ್ಝಿಮಮ್ಪಾಹಂ ವದೇಯ್ಯಂ, ನವಮ್ಪಾಹಂ ವದೇಯ್ಯಂ. ಥೇರೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ಸಾಧೂತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ನ ನಂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ. ಮಜ್ಝಿಮೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ…ಪೇ… ನವೋ ಚೇಪಿ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ಮಂ ವದೇಯ್ಯ ನೋ ಅಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ, ಸಾಧೂತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ ನ ನಂ ವಿಹೇಠೇಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸಮ್ಪಿಸ್ಸ ಪಟಿಕರೇಯ್ಯಂ’. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತಸನ್ನಿವಾಸೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಸನ್ತೋ ಸನ್ನಿವಸನ್ತೀ’’ತಿ.

೬೪. ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಉಭತೋ ವಚೀಸಂಸಾರೋ ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋ ಚೇತಸೋ ಆಘಾತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಅನಭಿರದ್ಧಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ‘ದೀಘತ್ತಾಯ ಖರತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಸಂವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ನ ಫಾಸುಂ [ಫಾಸು (ಕ.)] ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತಿ’. ಯಸ್ಮಿಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಉಭತೋ ವಚೀಸಂಸಾರೋ ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋ ಚೇತಸೋ ಆಘಾತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಅನಭಿರದ್ಧಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸುವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ‘ನ ದೀಘತ್ತಾಯ ಖರತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಸಂವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಫಾಸುಂ ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’’ತಿ.

ಪುಗ್ಗಲವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.