೧. ಕಿಮತ್ಥಿಯಸುತ್ತಂ

೧. [ಅ. ನಿ. ೧೦.೧] ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಮತ್ಥಿಯಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಕುಸಲಾನಿ ಸೀಲಾನಿ ಕಿಮಾನಿಸಂಸಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರತ್ಥಾನಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕುಸಲಾನಿ ಸೀಲಾನಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾನಿಸಂಸಾನೀ’’ತಿ.

‘‘ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯೋ ಕಿಮಾನಿಸಂಸೋ’’? ‘‘ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಪಾಮೋಜ್ಜತ್ಥೋ ಪಾಮೋಜ್ಜಾನಿಸಂಸೋ’’.

‘‘ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯಂ ಕಿಮಾನಿಸಂಸಂ’’? ‘‘ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಪೀತತ್ಥಂ ಪೀತಾನಿಸಂಸಂ’’.

‘‘ಪೀತಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯಾ ಕಿಮಾನಿಸಂಸಾ’’? ‘‘ಪೀತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಪಸ್ಸದ್ಧತ್ಥಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಾನಿಸಂಸಾ’’.

‘‘ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯಾ ಕಿಮಾನಿಸಂಸಾ’’? ‘‘ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸುಖತ್ಥಾ ಸುಖಾನಿಸಂಸಾ’’.

‘‘ಸುಖಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯಂ ಕಿಮಾನಿಸಂಸಂ’’? ‘‘ಸುಖಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಮಾಧತ್ಥಂ ಸಮಾಧಾನಿಸಂಸಂ’’.

‘‘ಸಮಾಧಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯೋ ಕಿಮಾನಿಸಂಸೋ’’? ‘‘ಸಮಾಧಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನತ್ಥೋ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಾನಿಸಂಸೋ’’.

‘‘ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯಂ ಕಿಮಾನಿಸಂಸಂ’’? ‘‘ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ನಿಬ್ಬಿದತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಿದಾನಿಸಂಸಂ’’.

‘‘ನಿಬ್ಬಿದಾ, ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯಾ ಕಿಮಾನಿಸಂಸಾ’’? ‘‘ನಿಬ್ಬಿದಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ವಿರಾಗತ್ಥಾ ವಿರಾಗಾನಿಸಂಸಾ ’’.

‘‘ವಿರಾಗೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಮತ್ಥಿಯೋ ಕಿಮಾನಿಸಂಸೋ’’? ‘‘ವಿರಾಗೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನತ್ಥೋ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಾನಿಸಂಸೋ.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕುಸಲಾನಿ ಸೀಲಾನಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರತ್ಥಾನಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾನಿಸಂಸಾನಿ, ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಪಾಮೋಜ್ಜತ್ಥೋ ಪಾಮೋಜ್ಜಾನಿಸಂಸೋ, ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಪೀತತ್ಥಂ ಪೀತಾನಿಸಂಸಂ, ಪೀತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧತ್ಥಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಾನಿಸಂಸಾ, ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಸುಖತ್ಥಾ ಸುಖಾನಿಸಂಸಾ, ಸುಖಂ ಸಮಾಧತ್ಥಂ ಸಮಾಧಾನಿಸಂಸಂ, ಸಮಾಧಿ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನತ್ಥೋ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಾನಿಸಂಸೋ, ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ ನಿಬ್ಬಿದತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಿದಾನಿಸಂಸಂ, ನಿಬ್ಬಿದಾ ವಿರಾಗತ್ಥಾ ವಿರಾಗಾನಿಸಂಸಾ, ವಿರಾಗೋ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನತ್ಥೋ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಾನಿಸಂಸೋ. ಇತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕುಸಲಾನಿ ಸೀಲಾನಿ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಅಗ್ಗಾಯ ಪರೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.