೫. ಪರಿಹಾನಸುತ್ತಂ
೫೫. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ [ಭಿಕ್ಖವೋತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ –
‘‘‘ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ವುಚ್ಚತಿ. ‘ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಪನ ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ದೂರತೋಪಿ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಆಗಚ್ಛಾಮ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಏತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾತುಂ. ಸಾಧು ವತಾಯಸ್ಮನ್ತಂಯೇವ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಪಟಿಭಾತು ಏತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.
‘‘ತೇನಹಾವುಸೋ, ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ? ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಅಸ್ಸುತಞ್ಚೇವ ಧಮ್ಮಂ ನ ಸುಣಾತಿ, ಸುತಾ ಚಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮೋಸಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಯೇ ಚಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಪುಬ್ಬೇ ಚೇತಸೋ ಅಸಮ್ಫುಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ ತೇ ಚಸ್ಸ ನ ಸಮುದಾಚರನ್ತಿ, ಅವಿಞ್ಞಾತಞ್ಚೇವ ನ ವಿಜಾನಾತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ.
‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಪನಾವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ? ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಅಸ್ಸುತಞ್ಚೇವ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಾತಿ, ಸುತಾ ಚಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ನ ಸಮ್ಮೋಸಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಯೇ ಚಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಪುಬ್ಬೇ ಚೇತಸೋ ಅಸಮ್ಫುಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ ತೇ ಚಸ್ಸ ಸಮುದಾಚರನ್ತಿ, ಅವಿಞ್ಞಾತಞ್ಚೇವ ವಿಜಾನಾತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ.
‘‘ನೋ ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ, ಅಥ ‘ಸಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ – ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಆವುಸೋ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ.
‘‘ಕಥಞ್ಚಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಸಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಇತ್ಥೀ ವಾ ಪುರಿಸೋ ವಾ ದಹರೋ ಯುವಾ ಮಣ್ಡನಕಜಾತಿಕೋ ಆದಾಸೇ ವಾ ಪರಿಸುದ್ಧೇ ಪರಿಯೋದಾತೇ ಅಚ್ಛೇ ವಾ ಉದಪತ್ತೇ ಸಕಂ ಮುಖನಿಮಿತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಸಚೇ ತತ್ಥ ಪಸ್ಸತಿ ರಜಂ ವಾ ಅಙ್ಗಣಂ ವಾ, ತಸ್ಸೇವ ರಜಸ್ಸ ವಾ ಅಙ್ಗಣಸ್ಸ ವಾ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮತಿ. ನೋ ಚೇ ತತ್ಥ ಪಸ್ಸತಿ ರಜಂ ವಾ ಅಙ್ಗಣಂ ವಾ, ತೇನೇವತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ‘ಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ಪರಿಸುದ್ಧಂ ವತ ಮೇ’ತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ ಬಹುಕಾರಾ ಹೋತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು – ‘ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ಅನುದ್ಧತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ಅಕ್ಕೋಧನೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ಲಾಭೀ ನು ಖೋಮ್ಹಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮಪಾಮೋಜ್ಜಸ್ಸ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ಲಾಭೀ ನು ಖೋಮ್ಹಿ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಥಸ್ಸ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ, ಲಾಭೀ ನು ಖೋಮ್ಹಿ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸನಾಯ, ಸಂವಿಜ್ಜತಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಏಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ.
‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಸಬ್ಬೇಪಿಮೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ತೇನಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಬ್ಬೇಸಂಯೇವ ಇಮೇಸಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಾಯ ಅಧಿಮತ್ತೋ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರಣೀಯಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಆದಿತ್ತಚೇಲೋ ವಾ ಆದಿತ್ತಸೀಸೋ ವಾ. ತಸ್ಸೇವ ಚೇಲಸ್ಸ ವಾ ಸೀಸಸ್ಸ ವಾ ನಿಬ್ಬಾಪನಾಯ ಅಧಿಮತ್ತಂ ಛನ್ದಞ್ಚ ವಾಯಾಮಞ್ಚ ಉಸ್ಸಾಹಞ್ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನಿಞ್ಚ ಸತಿಞ್ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರೇಯ್ಯ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಬ್ಬೇಸಂಯೇವ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಾಯ ಅಧಿಮತ್ತೋ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರಣೀಯಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪನಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏಕಚ್ಚೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಏಕಚ್ಚೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ತೇನಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ತೇಸು ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ, ಯೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ತೇಸಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಾಯ ಅಧಿಮತ್ತೋ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರಣೀಯಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಆದಿತ್ತಚೇಲೋ ವಾ ಆದಿತ್ತಸೀಸೋ ವಾ. ತಸ್ಸೇವ ಚೇಲಸ್ಸ ವಾ ಸೀಸಸ್ಸ ವಾ ನಿಬ್ಬಾಪನಾಯ ಅಧಿಮತ್ತಂ ಛನ್ದಞ್ಚ ವಾಯಾಮಞ್ಚ ಉಸ್ಸಾಹಞ್ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನಿಞ್ಚ ಸತಿಞ್ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರೇಯ್ಯ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ತೇಸು ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ, ಯೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ತೇಸಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಾಯ ಅಧಿಮತ್ತೋ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರಣೀಯಂ.
‘‘ಸಚೇ ಪನಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಸಬ್ಬೇಪಿಮೇ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ಅತ್ತನಿ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ತೇನಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಬ್ಬೇಸ್ವೇವ ಇಮೇಸು ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಉತ್ತರಿ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾಯ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.