೧. ಸಚಿತ್ತಸುತ್ತಂ

೫೧. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ನೋ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ, ಅಥ ‘ಸಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ [ಭವಿಸ್ಸಾಮಾತಿ (ಸ್ಯಾ.)] – ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಹೋತಿ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತ್ಥೀ ವಾ ಪುರಿಸೋ ವಾ ದಹರೋ ಯುವಾ ಮಣ್ಡನಕಜಾತಿಕೋ ಆದಾಸೇ ವಾ ಪರಿಸುದ್ಧೇ ಪರಿಯೋದಾತೇ ಅಚ್ಛೇ ವಾ ಉದಕಪತ್ತೇ ಸಕಂ ಮುಖನಿಮಿತ್ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಸಚೇ ತತ್ಥ ಪಸ್ಸತಿ ರಜಂ ವಾ ಅಙ್ಗಣಂ ವಾ, ತಸ್ಸೇವ ರಜಸ್ಸ ವಾ ಅಙ್ಗಣಸ್ಸ ವಾ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮತಿ. ನೋ ಚೇ ತತ್ಥ ಪಸ್ಸತಿ ರಜಂ ವಾ ಅಙ್ಗಣಂ ವಾ, ತೇನೇವತ್ತಮನೋ ಹೋತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ‘ಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ಪರಿಸುದ್ಧಂ ವತ ಮೇ’ತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ ಬಹುಕಾರಾ [ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಬಹುಕಾರೋ (ಕ.)] ಹೋತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು – ‘ಅಭಿಜ್ಝಾಲು ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಥಿನಮಿದ್ಧಪರಿಯುಟ್ಠಿತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಉದ್ಧತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅನುದ್ಧತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಕೋಧನೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಕ್ಕೋಧನೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಾರದ್ಧಕಾಯೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಸಾರದ್ಧಕಾಯೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಕುಸೀತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಸಮಾಹಿತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಮಾಹಿತೋ ನು ಖೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮೀ’ತಿ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅಭಿಜ್ಝಾಲು ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಥಿನಮಿದ್ಧಪರಿಯುಟ್ಠಿತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಉದ್ಧತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಕೋಧನೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಾರದ್ಧಕಾಯೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಕುಸೀತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಸಮಾಹಿತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮೀ’ತಿ, ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ತೇಸಂಯೇವ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಅಧಿಮತ್ತೋ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರಣೀಯಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದಿತ್ತಚೇಲೋ ವಾ ಆದಿತ್ತಸೀಸೋ ವಾ. ತಸ್ಸೇವ ಚೇಲಸ್ಸ ವಾ ಸೀಸಸ್ಸ ವಾ ನಿಬ್ಬಾಪನಾಯ ಅಧಿಮತ್ತಂ ಛನ್ದಞ್ಚ ವಾಯಾಮಞ್ಚ ಉಸ್ಸಾಹಞ್ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹಿಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನಿಞ್ಚ ಸತಿಞ್ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರೇಯ್ಯ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ತೇಸಂಯೇವ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಅಧಿಮತ್ತೋ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ ಕರಣೀಯಂ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅನುದ್ಧತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಅಸಾರದ್ಧಕಾಯೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ, ಸಮಾಹಿತೋ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮೀ’ತಿ, ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ತೇಸುಯೇವ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಉತ್ತರಿ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾಯ ಯೋಗೋ ಕರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.