೬. ಕಾಳೀಸುತ್ತಂ

೨೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನೋ ಅವನ್ತೀಸು ವಿಹರತಿ ಕುರರಘರೇ [ಗುಲಘರೇ (ಕ.) ಕುರುರಘರೇ ಮಹಾವ. ೨೫೭] ಪವತ್ತೇ ಪಬ್ಬತೇ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಳೀ ಉಪಾಸಿಕಾ ಕುರರಘರಿಕಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ಕಾಳೀ ಉಪಾಸಿಕಾ ಕುರರಘರಿಕಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವುತ್ತಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಕುಮಾರಿಪಞ್ಹೇಸು –

‘ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪತ್ತಿಂ ಹದಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಂ,

ಜೇತ್ವಾನ ಸೇನಂ ಪಿಯಸಾತರೂಪಂ;

ಏಕೋಹಂ [ಏಕಾಹಂ (ಕ.)] ಝಾಯಂ ಸುಖಮನುಬೋಧಿಂ,

ತಸ್ಮಾ ಜನೇನ ನ ಕರೋಮಿ ಸಕ್ಖಿಂ [ಸಖಿಂ (ಕ.) ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೬೧ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ];

ಸಕ್ಖೀ [ಸಖೀ (ಕ.)] ನ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ ಕೇನಚಿ ಮೇ’ತಿ.

‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಕಥಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ’’ತಿ?

‘‘ಪಥವೀಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ‘ಅತ್ಥೋ’ತಿ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇಸುಂ [ಅತ್ಥಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇಸುಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಯಾವತಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ಪಥವೀಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮತಾ, ತದಭಿಞ್ಞಾಸಿ ಭಗವಾ. ತದಭಿಞ್ಞಾಯ ಭಗವಾ ಅಸ್ಸಾದಮದ್ದಸ [ಆದಿಮದ್ದಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಆದೀನವಮದ್ದಸ ನಿಸ್ಸರಣಮದ್ದಸ ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಞಾಣದಸ್ಸನಮದ್ದಸ. ತಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾದದಸ್ಸನಹೇತು ಆದೀನವದಸ್ಸನಹೇತು ನಿಸ್ಸರಣದಸ್ಸನಹೇತು ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಞಾಣದಸ್ಸನಹೇತು ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಹದಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿ ವಿದಿತಾ ಹೋತಿ.

‘‘ಆಪೋಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ…ಪೇ… ತೇಜೋಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ… ವಾಯೋಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ… ನೀಲಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ… ಪೀತಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ… ಓದಾತಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ… ಆಕಾಸಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ… ವಿಞ್ಞಾಣಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ‘ಅತ್ಥೋ’ತಿ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇಸುಂ. ಯಾವತಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಕಸಿಣಸಮಾಪತ್ತಿಪರಮತಾ, ತದಭಿಞ್ಞಾಸಿ ಭಗವಾ. ತದಭಿಞ್ಞಾಯ ಭಗವಾ ಅಸ್ಸಾದಮದ್ದಸ ಆದೀನವಮದ್ದಸ ನಿಸ್ಸರಣಮದ್ದಸ ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಞಾಣದಸ್ಸನಮದ್ದಸ. ತಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾದದಸ್ಸನಹೇತು ಆದೀನವದಸ್ಸನಹೇತು ನಿಸ್ಸರಣದಸ್ಸನಹೇತು ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಞಾಣದಸ್ಸನಹೇತು ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪತ್ತಿ ಹದಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿ ವಿದಿತಾ ಹೋತಿ. ಇತಿ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಕುಮಾರಿಪಞ್ಹೇಸು –

‘ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪತ್ತಿಂ ಹದಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಂ,

ಜೇತ್ವಾನ ಸೇನಂ ಪಿಯಸಾತರೂಪಂ;

ಏಕೋಹಂ ಝಾಯಂ ಸುಖಮನುಬೋಧಿಂ,

ತಸ್ಮಾ ಜನೇನ ನ ಕರೋಮಿ ಸಕ್ಖಿಂ;

ಸಕ್ಖೀ ನ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ ಕೇನಚಿ ಮೇ’ತಿ.

‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.