೪. ಮಹಾಚುನ್ದಸುತ್ತಂ

೨೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಚುನ್ದೋ ಚೇತೀಸು ವಿಹರತಿ ಸಹಜಾತಿಯಂ. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಚುನ್ದೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ. ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಚುನ್ದಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಚುನ್ದೋ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಞಾಣವಾದಂ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ – ‘ಜಾನಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಪಸ್ಸಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ. ತಞ್ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ … ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ನ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’ತಿ.

‘‘ಭಾವನಾವಾದಂ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ – ‘ಭಾವಿತಕಾಯೋಮ್ಹಿ ಭಾವಿತಸೀಲೋ ಭಾವಿತಚಿತ್ತೋ ಭಾವಿತಪಞ್ಞೋ’ತಿ. ತಞ್ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ನ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ … ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’ತಿ.

‘‘ಞಾಣವಾದಞ್ಚ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ ಭಾವನಾವಾದಞ್ಚ – ‘ಜಾನಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಪಸ್ಸಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಭಾವಿತಕಾಯೋಮ್ಹಿ ಭಾವಿತಸೀಲೋ ಭಾವಿತಚಿತ್ತೋ ಭಾವಿತಪಞ್ಞೋ’ತಿ. ತಞ್ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ನ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುರಿಸೋ ದಲಿದ್ದೋವ ಸಮಾನೋ ಅಡ್ಢವಾದಂ ವದೇಯ್ಯ, ಅಧನೋವ ಸಮಾನೋ ಧನವಾವಾದಂ ವದೇಯ್ಯ, ಅಭೋಗೋವ ಸಮಾನೋ ಭೋಗವಾವಾದಂ ವದೇಯ್ಯ. ಸೋ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಧನಕರಣೀಯೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ ನ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯ ಉಪನೀಹಾತುಂ ಧನಂ ವಾ ಧಞ್ಞಂ ವಾ ರಜತಂ ವಾ ಜಾತರೂಪಂ ವಾ. ತಮೇನಂ ಏವಂ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ – ‘ದಲಿದ್ದೋವ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಸಮಾನೋ ಅಡ್ಢವಾದಂ ವದೇತಿ, ಅಧನೋವ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಸಮಾನೋ ಧನವಾವಾದಂ ವದೇತಿ, ಅಭೋಗವಾವ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಸಮಾನೋ ಭೋಗವಾವಾದಂ ವದೇತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾ ಹಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಧನಕರಣೀಯೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಉಪನೀಹಾತುಂ ಧನಂ ವಾ ಧಞ್ಞಂ ವಾ ರಜತಂ ವಾ ಜಾತರೂಪಂ ವಾ’ತಿ.

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಞಾಣವಾದಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ ಭಾವನಾವಾದಞ್ಚ – ‘ಜಾನಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಪಸ್ಸಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಭಾವಿತಕಾಯೋಮ್ಹಿ ಭಾವಿತಸೀಲೋ ಭಾವಿತಚಿತ್ತೋ ಭಾವಿತಪಞ್ಞೋ’ತಿ. ತಂ ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ನ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ … ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’ತಿ.

‘‘ಞಾಣವಾದಂ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ – ‘ಜಾನಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಪಸ್ಸಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ. ತಞ್ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ತಥಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ತಥಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ನ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’ತಿ.

‘‘ಭಾವನಾವಾದಂ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ – ‘ಭಾವಿತಕಾಯೋಮ್ಹಿ ಭಾವಿತಸೀಲೋ ಭಾವಿತಚಿತ್ತೋ ಭಾವಿತಪಞ್ಞೋ’ತಿ. ತಞ್ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ತಥಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ತಥಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ನ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’ತಿ.

‘‘ಞಾಣವಾದಞ್ಚ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ ಭಾವನಾವಾದಞ್ಚ – ‘ಜಾನಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಪಸ್ಸಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಭಾವಿತಕಾಯೋಮ್ಹಿ ಭಾವಿತಸೀಲೋ ಭಾವಿತಚಿತ್ತೋ ಭಾವಿತಪಞ್ಞೋ’ತಿ. ತಞ್ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ತಥಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ತಥಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುರಿಸೋ ಅಡ್ಢೋವ ಸಮಾನೋ ಅಡ್ಢವಾದಂ ವದೇಯ್ಯ, ಧನವಾವ ಸಮಾನೋ ಧನವಾವಾದಂ ವದೇಯ್ಯ, ಭೋಗವಾವ ಸಮಾನೋ ಭೋಗವಾವಾದಂ ವದೇಯ್ಯ. ಸೋ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಧನಕರಣೀಯೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯ ಉಪನೀಹಾತುಂ ಧನಂ ವಾ ಧಞ್ಞಂ ವಾ ರಜತಂ ವಾ ಜಾತರೂಪಂ ವಾ. ತಮೇನಂ ಏವಂ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ – ‘ಅಡ್ಢೋವ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಸಮಾನೋ ಅಡ್ಢವಾದಂ ವದೇತಿ, ಧನವಾವ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಸಮಾನೋ ಧನವಾವಾದಂ ವದೇತಿ, ಭೋಗವಾವ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಸಮಾನೋ ಭೋಗವಾವಾದಂ ವದೇತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾ ಹಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಧನಕರಣೀಯೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ ಸಕ್ಕೋತಿ ಉಪನೀಹಾತುಂ ಧನಂ ವಾ ಧಞ್ಞಂ ವಾ ರಜತಂ ವಾ ಜಾತರೂಪಂ ವಾ’ತಿ.

ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಞಾಣವಾದಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ವದಮಾನೋ ಭಾವನಾವಾದಞ್ಚ – ‘ಜಾನಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಪಸ್ಸಾಮಿಮಂ ಧಮ್ಮಂ, ಭಾವಿತಕಾಯೋಮ್ಹಿ ಭಾವಿತಸೀಲೋ ಭಾವಿತಚಿತ್ತೋ ಭಾವಿತಪಞ್ಞೋ’ತಿ. ತಞ್ಚೇ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ದೋಸೋ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋ ಏವಮಸ್ಸ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ‘ತಥಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ಲೋಭೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲೋಭೋ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ತಥಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಜಾನಾತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನತೋ ದೋಸೋ ನ ಹೋತಿ… ಮೋಹೋ… ಕೋಧೋ… ಉಪನಾಹೋ… ಮಕ್ಖೋ… ಪಳಾಸೋ… ಮಚ್ಛರಿಯಂ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಸ್ಸಾ… ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾಹಿಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪಾಪಿಕಾ ಇಚ್ಛಾ ನಾಭಿಭುಯ್ಯ ತಿಟ್ಠತೀ’’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.