೩. ತತಿಯವಗ್ಗೋ

೩೦೮. ‘‘ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬಹುಜನಅಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಅಸುಖಾಯ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನತ್ಥಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಕತಮೋ ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ? ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನೋ. ಸೋ ಬಹುಜನಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಅಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬಹುಜನಅಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಅಸುಖಾಯ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನತ್ಥಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನ’’ನ್ತಿ.

೩೦೯. ‘‘ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಕತಮೋ ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ? ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ ಅವಿಪರೀತದಸ್ಸನೋ. ಸೋ ಬಹುಜನಂ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ ಲೋಕೇ ಉಪಪಜ್ಜಮಾನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನ’’ನ್ತಿ.

೩೧೦. ‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಂ ಏಕಧಮ್ಮಮ್ಪಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ ಯಂ ಏವಂ ಮಹಾಸಾವಜ್ಜಂ ಯಥಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಪರಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಾವಜ್ಜಾನೀ’’ತಿ [ವಜ್ಜಾನೀತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)].

೩೧೧. ‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಂ ಏಕಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ ಯೋ ಏವಂ ಬಹುಜನಅಹಿತಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಬಹುಜನಅಸುಖಾಯ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಅನತ್ಥಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಯಥಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಕ್ಖಲಿ ಮೋಘಪುರಿಸೋ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನದೀಮುಖೇ ಖಿಪ್ಪಂ [ಖಿಪಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಉಡ್ಡೇಯ್ಯ [ಓಡ್ಡೇಯ್ಯ (ಸೀ.), ಉಜ್ಝೇಯ್ಯ (ಕ.)] ಬಹೂನಂ ಮಚ್ಛಾನಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಅನಯಾಯ ಬ್ಯಸನಾಯ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಕ್ಖಲಿ ಮೋಘಪುರಿಸೋ ಮನುಸ್ಸಖಿಪ್ಪಂ ಮಞ್ಞೇ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಬಹೂನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಅನಯಾಯ ಬ್ಯಸನಾಯಾ’’ತಿ.

೩೧೨. ‘‘ದುರಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಚ ಸಮಾದಪೇತಿ [ಸಮಾದಾಪೇತಿ (?)] ಯಞ್ಚ ಸಮಾದಪೇತಿ ಯೋ ಚ ಸಮಾದಪಿತೋ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಬಹುಂ ಅಪುಞ್ಞಂ ಪಸವನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದುರಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೧೩. ‘‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಚ ಸಮಾದಪೇತಿ ಯಞ್ಚ ಸಮಾದಪೇತಿ ಯೋ ಚ ಸಮಾದಪಿತೋ ತಥತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸ್ವಾಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೧೪. ‘‘ದುರಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ದಾಯಕೇನ ಮತ್ತಾ ಜಾನಿತಬ್ಬಾ, ನೋ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇನ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದುರಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೧೫. ‘‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇನ ಮತ್ತಾ ಜಾನಿತಬ್ಬಾ, ನೋ ದಾಯಕೇನ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸ್ವಾಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೧೬. ‘‘ದುರಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಸೋ ದುಕ್ಖಂ ವಿಹರತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದುರಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೧೭. ‘‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಕುಸೀತೋ ಸೋ ದುಕ್ಖಂ ವಿಹರತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸ್ವಾಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೧೮. ‘‘ದುರಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಕುಸೀತೋ ಸೋ ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದುರಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೧೯. ‘‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಯೋ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಸೋ ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸ್ವಾಕ್ಖಾತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ.

೩೨೦. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಗೂಥೋ ದುಗ್ಗನ್ಧೋ ಹೋತಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಭವಂ ನ ವಣ್ಣೇಮಿ, ಅನ್ತಮಸೋ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಾತಮತ್ತಮ್ಪಿ’’.

೩೨೧. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಮುತ್ತಂ ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಹೋತಿ… ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಖೇಳೋ ದುಗ್ಗನ್ಧೋ ಹೋತಿ… ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಪುಬ್ಬೋ ದುಗ್ಗನ್ಧೋ ಹೋತಿ… ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಲೋಹಿತಂ ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಹೋತಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಭವಂ ನ ವಣ್ಣೇಮಿ, ಅನ್ತಮಸೋ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಾತಮತ್ತಮ್ಪಿ’’.

ವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.