៩. ឧព្ពាហិកវគ្គោ

៤៥៥. ‘‘កតិហិ នុ ខោ, ភន្តេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ’’តិ? ‘‘បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន អត្ថកុសលោ ហោតិ, ន ធម្មកុសលោ ហោតិ, ន និរុត្តិកុសលោ ហោតិ, ន ព្យញ្ជនកុសលោ ហោតិ, ន បុព្ពាបរកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អត្ថកុសលោ ហោតិ, ធម្មកុសលោ ហោតិ, និរុត្តិកុសលោ ហោតិ, ព្យញ្ជនកុសលោ ហោតិ, បុព្ពាបរកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? កោធនោ ហោតិ កោធាភិភូតោ, មក្ខី ហោតិ មក្ខាភិភូតោ, បឡាសី ហោតិ បឡាសាភិភូតោ, ឥស្សុកី ហោតិ ឥស្សាភិភូតោ, សន្ទិដ្ឋិបរាមាសី ហោតិ អាធានគ្គាហី ទុប្បដិនិស្សគ្គី – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន កោធនោ ហោតិ ន កោធាភិភូតោ, ន មក្ខី ហោតិ ន មក្ខាភិភូតោ, ន បឡាសី ហោតិ ន បឡាសាភិភូតោ, ន ឥស្សុកី ហោតិ ន ឥស្សាភិភូតោ, អសន្ទិដ្ឋិបរាមាសី ហោតិ អនាធានគ្គាហី សុប្បដិនិស្សគ្គី – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? កុប្បតិ, ព្យាបជ្ជតិ, បតិដ្ឋិយតិ, កោបំ ជនេតិ, អខមោ ហោតិ អបទក្ខិណគ្គាហី អនុសាសនិំ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន កុប្បតិ, ន ព្យាបជ្ជតិ, ន បតិដ្ឋិយតិ, ន កោបំ ជនេតិ, ខមោ ហោតិ បទក្ខិណគ្គាហី អនុសាសនិំ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? បសារេតា ហោតិ នោ សារេតា, អនោកាសកម្មំ ការេត្វា បវត្តា ហោតិ, ន យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ចោទេតា ហោតិ, ន យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ការេតា ហោតិ, ន យថាទិដ្ឋិយា ព្យាកតា ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? សារេតា ហោតិ នោ បសារេតា, ឱកាសកម្មំ ការេត្វា បវត្តា ហោតិ, យថាធម្មំ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ចោទេតា ហោតិ, យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ការេតា ហោតិ, យថាទិដ្ឋិយា ព្យាកតា ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឆន្ទាគតិំ គច្ឆតិ, ទោសាគតិំ គច្ឆតិ, មោហាគតិំ គច្ឆតិ, ភយាគតិំ គច្ឆតិ, អលជ្ជី ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន ឆន្ទាគតិំ គច្ឆតិ, ន ទោសាគតិំ គច្ឆតិ, ន មោហាគតិំ គច្ឆតិ, ន ភយាគតិំ គច្ឆតិ, លជ្ជី ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឆន្ទាគតិំ គច្ឆតិ, ទោសាគតិំ គច្ឆតិ, មោហាគតិំ គច្ឆតិ, ភយាគតិំ គច្ឆតិ, អកុសលោ ច ហោតិ វិនយេ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ ន សម្មន្និតព្ពោ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន ឆន្ទាគតិំ គច្ឆតិ, ន ទោសាគតិំ គច្ឆតិ, ន មោហាគតិំ គច្ឆតិ, ន ភយាគតិំ គច្ឆតិ, កុសលោ ច ហោតិ វិនយេ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ឧព្ពាហិកាយ សម្មន្និតព្ពោ’’តិ.

៤៥៦. ‘‘កតិហិ នុ ខោ, ភន្តេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតី’’តិ? ‘‘បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? សុត្តំ ន ជានាតិ, សុត្តានុលោមំ ន ជានាតិ, វិនយំ ន ជានាតិ, វិនយានុលោមំ ន ជានាតិ, ន ច ឋានឋានកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? សុត្តំ ជានាតិ, សុត្តានុលោមំ ជានាតិ, វិនយំ ជានាតិ, វិនយានុលោមំ ជានាតិ, ឋានាឋានកុសលោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ធម្មំ ន ជានាតិ, ធម្មានុលោមំ ជានាតិ, វិនយំ ន ជានាតិ, វិនយានុលោមំ ន ជានាតិ, ន ច បុព្ពាបរកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ធម្មំ ជានាតិ, ធម្មានុលោមំ ជានាតិ, វិនយំ ជានាតិ, វិនយានុលោមំ ជានាតិ, បុព្ពាបរកុសលោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? វត្ថុំ ន ជានាតិ, និទានំ ន ជានាតិ, បញ្ញត្តិំ ន ជានាតិ, បទបច្ចាភដ្ឋំ ន ជានាតិ, អនុសន្ធិវចនបថំ ន ជានាតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? វត្ថុំ ជានាតិ, និទានំ ជានាតិ, បញ្ញត្តិំ ជានាតិ, បទបច្ចាភដ្ឋំ ជានាតិ, អនុសន្ធិវចនបថំ ជានាតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អាបត្តិំ ន ជានាតិ, អាបត្តិសមុដ្ឋានំ ន ជានាតិ, អាបត្តិយា បយោគំ ន ជានាតិ, អាបត្តិយា វូបសមំ ន ជានាតិ, អាបត្តិយា ន វិនិច្ឆយកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អាបត្តិំ ជានាតិ, អាបត្តិសមុដ្ឋានំ ជានាតិ, អាបត្តិយា បយោគំ ជានាតិ, អាបត្តិយា វូបសមំ ជានាតិ, អាបត្តិយា វិនិច្ឆយកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អធិករណំ ន ជានាតិ, អធិករណសមុដ្ឋានំ ន ជានាតិ, អធិករណស្ស បយោគំ ន ជានាតិ, អធិករណស្ស វូបសមំ ន ជានាតិ, អធិករណស្ស ន វិនិច្ឆយកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពាលោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អធិករណំ ជានាតិ, អធិករណសមុដ្ឋានំ ជានាតិ, អធិករណស្ស បយោគំ ជានាតិ, អធិករណស្ស វូបសមំ ជានាតិ, អធិករណស្ស វិនិច្ឆយកុសលោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បណ្ឌិតោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតី’’តិ.

ឧព្ពាហិកវគ្គោ និដ្ឋិតោ នវមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ន អត្ថកុសលោ ចេវ, កោធនោ កុប្បតី ច យោ;

បសារេតា ឆន្ទាគតិំ, អកុសលោ តថេវ ច.

សុត្តំ ធម្មញ្ច វត្ថុញ្ច, អាបត្តិ អធិករណំ;

ទ្វេ ទ្វេ បកាសិតា សព្ពេ, កណ្ហសុក្កំ វិជានថាតិ.