៧. មុសាវាទវគ្គោ

៤៤៤. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, មុសាវាទា’’តិ? ‘‘បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, មុសាវាទា. កតមេ បញ្ច? អត្ថិ មុសាវាទោ បារាជិកគាមី, អត្ថិ មុសាវាទោ សង្ឃាទិសេសគាមី, អត្ថិ មុសាវាទោ ថុល្លច្ចយគាមី, អត្ថិ មុសាវាទោ បាចិត្តិយគាមី, អត្ថិ មុសាវាទោ ទុក្កដគាមី – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច មុសាវាទា’’តិ.

៤៤៥. ‘‘កតិហិ នុ ខោ, ភន្តេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សង្ឃមជ្ឈេ ឧបោសថំ វា បវារណំ វា ឋបេន្តស្ស – ‘អលំ, ភិក្ខុ, មា ភណ្ឌនំ, មា កលហំ, មា វិគ្គហំ, មា វិវាទ’ន្តិ ឱមទ្ទិត្វា សង្ឃេន ឧបោសថោ វា បវារណា វា កាតព្ពា’’តិ? ‘‘បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សង្ឃមជ្ឈេ ឧបោសថំ វា បវារណំ វា ឋបេន្តស្ស – ‘អលំ, ភិក្ខុ, មា ភណ្ឌនំ, មា កលហំ, មា វិគ្គហំ, មា វិវាទ’ន្តិ ឱមទ្ទិត្វា សង្ឃេន ឧបោសថោ វា បវារណា វា កាតព្ពា. កតមេហិ បញ្ចហិ? អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច, ចាវនាធិប្បាយោ វត្តា ហោតិ, នោ វុដ្ឋានាធិប្បាយោ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សង្ឃមជ្ឈេ ឧបោសថំ វា បវារណំ វា ឋបេន្តស្ស – ‘អលំ, ភិក្ខុ, មា ភណ្ឌនំ, មា កលហំ, មា វិគ្គហំ, មា វិវាទ’ន្តិ ឱមទ្ទិត្វា សង្ឃេន ឧបោសថោ វា បវារណា វា កាតព្ពា.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សង្ឃមជ្ឈេ ឧបោសថំ វា បវារណំ វា ឋបេន្តស្ស – ‘អលំ, ភិក្ខុ, មា ភណ្ឌនំ, មា កលហំ, មា វិគ្គហំ, មា វិវាទ’ន្តិ ឱមទ្ទិត្វា សង្ឃេន ឧបោសថោ វា បវារណា វា កាតព្ពា. កតមេហិ បញ្ចហិ? អបរិសុទ្ធកាយសមាចារោ ហោតិ, អបរិសុទ្ធវចីសមាចារោ ហោតិ, អបរិសុទ្ធាជីវោ ហោតិ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សង្ឃមជ្ឈេ ឧបោសថំ វា បវារណំ វា ឋបេន្តស្ស – ‘អលំ, ភិក្ខុ, មា ភណ្ឌនំ, មា កលហំ, មា វិគ្គហំ, មា វិវាទ’ន្តិ ឱមទ្ទិត្វា សង្ឃេន ឧបោសថោ វា បវារណា វា កាតព្ពា’’តិ.

៤៤៦. ‘‘កតិហិ នុ ខោ, ភន្តេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អនុយោគោ ន ទាតព្ពោ’’តិ? ‘‘បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អនុយោគោ ន ទាតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អាបត្តានាបត្តិំ ន ជានាតិ, លហុកគរុកំ អាបត្តិំ ន ជានាតិ, សាវសេសានវសេសំ អាបត្តិំ ន ជានាតិ, ទុដ្ឋុល្លាទុដ្ឋុល្លំ អាបត្តិំ ន ជានាតិ, សប្បដិកម្មាបដិកម្មំ អាបត្តិំ ន ជានាតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អនុយោគោ ន ទាតព្ពោ.

‘‘បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អនុយោគោ ទាតព្ពោ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អាបត្តានាបត្តិំ ជានាតិ, លហុកគរុកំ អាបត្តិំ ជានាតិ, សាវសេសានវសេសំ អាបត្តិំ ជានាតិ, ទុដ្ឋុល្លាទុដ្ឋុល្លំ អាបត្តិំ ជានាតិ, សប្បដិកម្មាបដិកម្មំ អាបត្តិំ ជានាតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អនុយោគោ ទាតព្ពោ’’តិ.

៤៤៧. ‘‘កតិហិ នុ ខោ, ភន្តេ, អាការេហិ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជតី’’តិ? ‘‘បញ្ចហុបាលិ, អាការេហិ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អលជ្ជិតា, អញ្ញាណតា, កុក្កុច្ចបកតតា, អកប្បិយេ កប្បិយសញ្ញិតា, កប្បិយេ អកប្បិយសញ្ញិតា – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហាការេហិ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហាការេហិ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អទស្សនេន, អស្សវនេន, បសុត្តកតា, តថាសញ្ញី, សតិសម្មោសា – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហាការេហិ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជតី’’តិ.

៤៤៨. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, វេរា’’តិ? ‘‘បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, វេរា. កតមេ បញ្ច? បាណាតិបាតោ, អទិន្នាទានំ, កាមេសុមិច្ឆាចារោ, មុសាវាទោ, សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានំ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច វេរា’’តិ.

‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, វេរមណិយោ’’តិ? ‘‘បញ្ចិមា, ឧបាលិ, វេរមណិយោ. កតមា បញ្ច? បាណាតិបាតា វេរមណី [វេរមណិ (ក.)], អទិន្នាទានា វេរមណី, កាមេសុមិច្ឆាចារា វេរមណី, មុសាវាទា វេរមណី, សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានា វេរមណី – ឥមា ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច វេរមណិយោ’’តិ.

៤៤៩. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, ព្យសនានី’’តិ? ‘‘បញ្ចិមានិ, ឧបាលិ, ព្យសនានិ. [បរិ. ៣២៥; អ. និ. ៥.១៣០] កតមានិ បញ្ច? ញាតិព្យសនំ, ភោគព្យសនំ, រោគព្យសនំ, សីលព្យសនំ, ទិដ្ឋិព្យសនំ – ឥមានិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច ព្យសនានី’’តិ.

‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, សម្បទា’’តិ? ‘‘បញ្ចិមា, ឧបាលិ, សម្បទា. [បរិ. ៣២៥; អ. និ. ៥.១៣០] កតមា បញ្ច? ញាតិសម្បទា, ភោគសម្បទា, អារោគ្យសម្បទា, សីលសម្បទា, ទិដ្ឋិសម្បទា – ឥមា ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច សម្បទា’’តិ.

មុសាវាទវគ្គោ និដ្ឋិតោ សត្តមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

មុសាវាទោ ច ឱមទ្ទិ, អបរេហិ អនុយោគោ;

អាបត្តិញ្ច អបរេហិ, វេរា វេរមណីបិ ច;

ព្យសនំ សម្បទា ចេវ, សត្តមោ វគ្គសង្គហោតិ.