១. បារាជិកកណ្ឌំ

១៨៨. យំ តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវនបច្ចយា បារាជិកំ កត្ថ បញ្ញត្តំ, កំ អារព្ភ, កិស្មិំ វត្ថុស្មិំ…បេ… កេនាភតន្តិ?

យំ តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវនបច្ចយា បារាជិកំ កត្ថ បញ្ញត្តន្តិ? វេសាលិយំ បញ្ញត្តំ. កំ អារព្ភាតិ? សុទិន្នំ កលន្ទបុត្តំ អារព្ភ. កិស្មិំ វត្ថុស្មិន្តិ? សុទិន្នោ កលន្ទបុត្តោ បុរាណទុតិយិកាយ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ, តស្មិំ វត្ថុស្មិំ. អត្ថិ តត្ថ បញ្ញត្តិ, អនុបញ្ញត្តិ, អនុប្បន្នបញ្ញត្តីតិ? ឯកា បញ្ញត្តិ, ទ្វេ អនុបញ្ញត្តិយោ. អនុប្បន្នបញ្ញត្តិ តស្មិំ នត្ថិ. សព្ពត្ថ បញ្ញត្តិ, បទេសបញ្ញត្តីតិ? សព្ពត្ថបញ្ញត្តិ. សាធារណបញ្ញត្តិ, អសាធារណបញ្ញត្តីតិ? សាធារណបញ្ញត្តិ. ឯកតោបញ្ញត្តិ, ឧភតោបញ្ញត្តីតិ? ឧភតោបញ្ញត្តិ. បញ្ចន្នំ បាតិមោក្ខុទ្ទេសានំ កត្ថោគធំ កត្ថ បរិយាបន្នន្តិ? និទានោគធំ និទានបរិយាបន្នំ. កតមេន ឧទ្ទេសេន ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតីតិ? ទុតិយេន ឧទ្ទេសេន ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតិ. ចតុន្នំ វិបត្តីនំ កតមា វិបត្តីតិ? សីលវិបត្តិ. សត្តន្នំ អាបត្តិក្ខន្ធានំ កតមោ អាបត្តិក្ខន្ធោតិ? បារាជិកាបត្តិក្ខន្ធោ. ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ កតិហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋាតីតិ? ឯកេន សមុដ្ឋានេន សមុដ្ឋាតិ – កាយតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន វាចតោ…បេ… កេនាភតន្តិ? បរម្បរាភតំ –

ឧបាលិ ទាសកោ ចេវ, សោណកោ សិគ្គវោ តថា;

មោគ្គលិបុត្តេន បញ្ចមា, ឯតេ ជម្ពុសិរិវ្ហយេ. …បេ…;

ឯតេ នាគា មហាបញ្ញា, វិនយញ្ញូ មគ្គកោវិទា;

វិនយំ ទីបេ បកាសេសុំ, បិដកំ តម្ពបណ្ណិយាតិ.

១៨៩. យំ តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន អទិន្នំ អាទិយនបច្ចយា បារាជិកំ កត្ថ បញ្ញត្តន្តិ? រាជគហេ បញ្ញត្តំ. កំ អារព្ភាតិ? ធនិយំ កុម្ភការបុត្តំ អារព្ភ. កិស្មិំ វត្ថុស្មិន្តិ? ធនិយោ កុម្ភការបុត្តោ រញ្ញោ ទារូនិ អទិន្នំ អាទិយិ, តស្មិំ វត្ថុស្មិំ. ឯកា បញ្ញត្តិ, ឯកា អនុបញ្ញត្តិ. ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ តីហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋាតិ – សិយា កាយតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន វាចតោ; សិយា វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន កាយតោ; សិយា កាយតោ ច វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ…បេ….

១៩០. សញ្ចិច្ច មនុស្សវិគ្គហំ ជីវិតា វោរោបនបច្ចយា បារាជិកំ កត្ថ បញ្ញត្តន្តិ? វេសាលិយំ បញ្ញត្តំ. កំ អារព្ភាតិ? សម្ពហុលេ ភិក្ខូ អារព្ភ. កិស្មិំ វត្ថុស្មិន្តិ? សម្ពហុលា ភិក្ខូ អញ្ញមញ្ញំ ជីវិតា វោរោបេសុំ, តស្មិំ វត្ថុស្មិំ. ឯកា បញ្ញត្តិ, ឯកា អនុបញ្ញត្តិ. ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ តីហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋាតិ – សិយា កាយតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន វាចតោ; សិយា វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន កាយតោ; សិយា កាយតោ ច វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ…បេ….

១៩១. អសន្តំ អភូតំ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបនបច្ចយា បារាជិកំ កត្ថ បញ្ញត្តន្តិ? វេសាលិយំ បញ្ញត្តំ. កំ អារព្ភាតិ? វគ្គុមុទាតីរិយេ ភិក្ខូ អារព្ភ. កិស្មិំ វត្ថុស្មិន្តិ? វគ្គុមុទាតីរិយា ភិក្ខូ គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណំ ភាសិំសុ, តស្មិំ វត្ថុស្មិំ. ឯកា បញ្ញត្តិ, ឯកា អនុបញ្ញត្តិ. ឆន្នំ អាបត្តិសមុដ្ឋានានំ តីហិ សមុដ្ឋានេហិ សមុដ្ឋាតិ – សិយា កាយតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន វាចតោ; សិយា វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, ន កាយតោ; សិយា កាយតោ ច វាចតោ ច ចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ…បេ….

ចត្តារោ បារាជិកា និដ្ឋិតា.