៨. អដ្ឋមសិក្ខាបទំ

៨២៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ និព្ពិដ្ឋរាជភដោ ‘‘តញ្ញេវ ភដបថំ យាចិស្សាមី’’តិ សីសំ នហាយិត្វា ភិក្ខុនុបស្សយំ និស្សាយ រាជកុលំ គច្ឆតិ. អញ្ញតរា ភិក្ខុនី កដាហេ វច្ចំ កត្វា តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេន្តី តស្ស ព្រាហ្មណស្ស មត្ថកេ អាសុម្ភិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘អស្សមណិយោ ឥមា មុណ្ឌា ពន្ធកិនិយោ. កថញ្ហិ នាម គូថកដាហំ មត្ថកេ អាសុម្ភិស្សន្តិ! ឥមាសំ ឧបស្សយំ ឈាបេស្សាមី’’តិ! ឧម្មុកំ គហេត្វា ឧបស្សយំ បវិសតិ. អញ្ញតរោ ឧបាសកោ ឧបស្សយា និក្ខមន្តោ អទ្ទស តំ ព្រាហ្មណំ ឧម្មុកំ គហេត្វា ឧបស្សយំ បវិសន្តំ. ទិស្វាន តំ ព្រាហ្មណំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, ភោ, ឧម្មុកំ គហេត្វា ឧបស្សយំ បវិសសី’’តិ? ‘‘ឥមា មំ, ភោ, មុណ្ឌា ពន្ធកិនិយោ គូថកដាហំ មត្ថកេ អាសុម្ភិំសុ. ឥមាសំ ឧបស្សយំ ឈាបេស្សាមី’’តិ. ‘‘គច្ឆ, ភោ ព្រាហ្មណ, មង្គលំ ឯតំ. សហស្សំ លច្ឆសិ តញ្ច ភដបថ’’ន្តិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ សីសំ នហាយិត្វា រាជកុលំ គន្ត្វា សហស្សំ អលត្ថ តញ្ច ភដបថំ. អថ ខោ សោ ឧបាសកោ ឧបស្សយំ បវិសិត្វា ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេត្វា បរិភាសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារំ តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារំ តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារំ តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨២៥. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា សង្ការំ វា វិឃាសំ វា តិរោកុដ្ដេ វា តិរោបាការេ វា ឆឌ្ឌេយ្យ វា ឆឌ្ឌាបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨២៦. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ឧច្ចារោ នាម គូថោ វុច្ចតិ. បស្សាវោ នាម មុត្តំ វុច្ចតិ.

សង្ការំ នាម កចវរំ វុច្ចតិ.

វិឃាសំ នាម ចលកានិ វា អដ្ឋិកានិ វា ឧច្ឆិដ្ឋោទកំ វា.

កុដ្ដោ នាម តយោ កុដ្ដា – ឥដ្ឋកាកុដ្ដោ, សិលាកុដ្ដោ, ទារុកុដ្ដោ.

បាការោ នាម តយោ បាការា – ឥដ្ឋកាបាការោ, សិលាបាការោ, ទារុបាការោ.

តិរោកុដ្ដេតិ កុដ្ដស្ស បរតោ. តិរោបាការេតិ បាការស្ស បរតោ.

ឆឌ្ឌេយ្យាតិ សយំ ឆឌ្ឌេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ឆឌ្ឌាបេយ្យាតិ អញ្ញំ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សកិំ អាណត្តា ពហុកម្បិ ឆឌ្ឌេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨២៧. អនាបត្តិ ឱលោកេត្វា ឆឌ្ឌេតិ, អវឡញ្ជេ ឆឌ្ឌេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.