២. ទុតិយសិក្ខាបទំ

៧៣៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ គាមកាវាសេ វស្សំវុដ្ឋា [វស្សំវុត្ថា (សី. ស្យា.)] សាវត្ថិំ អគមំសុ វត្តសម្បន្នា ឥរិយាបថសម្បន្នា ទុច្ចោឡា លូខចីវរា. ឧបាសកា តា ភិក្ខុនិយោ បស្សិត្វា – ‘‘ឥមា ភិក្ខុនិយោ វត្តសម្បន្នា ឥរិយាបថសម្បន្នា ទុច្ចោឡា លូខចីវរា, ឥមា ភិក្ខុនិយោ អច្ឆិន្នា ភវិស្សន្តី’’តិ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស អកាលចីវរំ អទំសុ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី – ‘‘អម្ហាកំ កថិនំ អត្ថតំ កាលចីវរ’’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេសិ. ឧបាសកា តា ភិក្ខុនិយោ បស្សិត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘អបយ្យាហិ ចីវរំ លទ្ធ’’ន្តិ? ‘‘ន មយំ, អាវុសោ, ចីវរំ លភាម. អយ្យា ថុល្លនន្ទា – ‘អម្ហាកំ កថិនំ អត្ថតំ កាលចីវរ’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេសី’’តិ. ឧបាសកា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា អកាលចីវរំ ‘កាលចីវរ’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេស្សតី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ ឧបាសកានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា អកាលចីវរំ ‘កាលចីវរ’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេស្សតី’’តិ! អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ …បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អកាលចីវរំ ‘‘កាលចីវរ’’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេតីតិ [ភាជាបេសីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អកាលចីវរំ ‘‘កាលចីវរ’’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧៣៩. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អកាលចីវរំ ‘កាលចីវរ’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេយ្យ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៧៤០. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អកាលចីវរំ នាម អនត្ថតេ កថិនេ ឯកាទសមាសេ ឧប្បន្នំ, អត្ថតេ កថិនេ សត្តមាសេ ឧប្បន្នំ, កាលេបិ អាទិស្ស ទិន្នំ, ឯតំ អកាលចីវរំ នាម.

អកាលចីវរំ ‘‘កាលចីវរ’’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេតិ, បយោគេ ទុក្កដំ. បដិលាភេន និស្សគ្គិយំ ហោតិ. និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា ឯកភិក្ខុនិយា វា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ…បេ… ឥទំ មេ, អយ្យេ, អកាលចីវរំ ‘‘កាលចីវរ’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបិតំ និស្សគ្គិយំ, ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមី’’តិ…បេ… ទទេយ្យាតិ…បេ… ទទេយ្យុន្តិ…បេ… អយ្យាយ ទម្មីតិ.

៧៤១. អកាលចីវរេ អកាលចីវរសញ្ញា ‘‘កាលចីវរ’’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អកាលចីវរេ វេមតិកា ‘‘កាលចីវរ’’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អកាលចីវរេ កាលចីវរសញ្ញា ‘‘កាលចីវរ’’ន្តិ អធិដ្ឋហិត្វា ភាជាបេតិ, អនាបត្តិ. កាលចីវរេ អកាលចីវរសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. កាលចីវរេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. កាលចីវរេ កាលចីវរសញ្ញា, អនាបត្តិ.

៧៤២. អនាបត្តិ អកាលចីវរំ កាលចីវរសញ្ញា ភាជាបេតិ, កាលចីវរំ កាលចីវរសញ្ញា ភាជាបេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.