៣. តតិយសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៦៨៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភទ្ទាយ កាបិលានិយា អន្តេវាសិនី ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ សទ្ធិំ ភណ្ឌិត្វា គាមកំ [គាមកេ (ស្យា.)] ញាតិកុលំ អគមាសិ. ភទ្ទា កាបិលានី តំ ភិក្ខុនិំ អបស្សន្តី ភិក្ខុនិយោ បុច្ឆិ – ‘‘កហំ ឥត្ថន្នាមា, ន ទិស្សតី’’តិ! ‘‘ភិក្ខុនីហិ សទ្ធិំ, អយ្យេ, ភណ្ឌិត្វា ន ទិស្សតី’’តិ. ‘‘អម្មា, អមុកស្មិំ គាមកេ ឯតិស្សា ញាតិកុលំ. តត្ថ គន្ត្វា វិចិនថា’’តិ. ភិក្ខុនិយោ តត្ថ គន្ត្វា តំ ភិក្ខុនិំ បស្សិត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, ឯកិកា អាគតា, កច្ចិសិ អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘អប្បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ’’តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៦៨៨. តេន ខោ បន សមយេន ទ្វេ ភិក្ខុនិយោ សាកេតា សាវត្ថិំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នា ហោន្តិ. អន្តរាមគ្គេ នទី តរិតព្ពា ហោតិ. អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ នាវិកេ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘សាធុ នោ, អាវុសោ, តារេថា’’តិ. ‘‘នាយ្យេ, សក្កា ឧភោ សកិំ តារេតុ’’ន្តិ. ឯកោ ឯកំ ឧត្តារេសិ. ឧត្តិណ្ណោ ឧត្តិណ្ណំ ទូសេសិ. អនុត្តិណ្ណោ អនុត្តិណ្ណំ ទូសេសិ. តា បច្ឆា សមាគន្ត្វា បុច្ឆិំសុ – ‘‘កច្ចិសិ, អយ្យេ, អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ! ត្វំ បន, អយ្យេ, អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ’’តិ. អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ សាវត្ថិំ គន្ត្វា ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា នទីបារំ គច្ឆិស្សតី’’តិ! អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា នទីបារំ គច្ឆតី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា នទីបារំ គច្ឆិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៦៨៩. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ កោសលេសុ ជនបទេ សាវត្ថិំ គច្ឆន្តា [គន្ត្វា (ក.)] សាយំ អញ្ញតរំ គាមំ ឧបគច្ឆិំសុ. តត្ថ អញ្ញតរា ភិក្ខុនី អភិរូបា ហោតិ ទស្សនីយា បាសាទិកា. អញ្ញតរោ បុរិសោ តស្សា ភិក្ខុនិយា សហ ទស្សនេន បដិពទ្ធចិត្តោ ហោតិ. អថ ខោ សោ បុរិសោ តាសំ ភិក្ខុនីនំ សេយ្យំ បញ្ញបេន្តោ តស្សា ភិក្ខុនិយា សេយ្យំ ឯកមន្តំ បញ្ញាបេសិ. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី សល្លក្ខេត្វា – ‘‘បរិយុដ្ឋិតោ អយំ បុរិសោ; សចេ រត្តិំ អាគច្ឆិស្សតិ, វិស្សរោ មេ ភវិស្សតី’’តិ, ភិក្ខុនិយោ អនាបុច្ឆា អញ្ញតរំ កុលំ គន្ត្វា សេយ្យំ កប្បេសិ. អថ ខោ សោ បុរិសោ រត្តិំ អាគន្ត្វា តំ ភិក្ខុនិំ គវេសន្តោ ភិក្ខុនិយោ ឃដ្ដេសិ. ភិក្ខុនិយោ តំ ភិក្ខុនិំ អបស្សន្តិយោ ឯវមាហំសុ – ‘‘និស្សំសយំ ខោ សា ភិក្ខុនី បុរិសេន សទ្ធិំ និក្ខន្តា’’តិ.

អថ ខោ សា ភិក្ខុនី តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន យេន តា ភិក្ខុនិយោ តេនុបសង្កមិ. ភិក្ខុនិយោ តំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, បុរិសេន សទ្ធិំ និក្ខន្តា’’តិ? ‘‘នាហំ, អយ្យេ, បុរិសេន សទ្ធិំ និក្ខន្តា’’តិ. ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា រត្តិំ វិប្បវសិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា រត្តិំ វិប្បវសីតិ [វិប្បវសីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា រត្តិំ វិប្បវសិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា រត្តិំ វិប្បវសេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៦៩០. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ កោសលេសុ ជនបទេ សាវត្ថិំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នា ហោន្តិ. តត្ថ អញ្ញតរា ភិក្ខុនី វច្ចេន បីឡិតា ឯកិកា ឱហីយិត្វា [ឱហិយិត្វា (ក.)] បច្ឆា អគមាសិ. មនុស្សា តំ ភិក្ខុនិំ បស្សិត្វា ទូសេសុំ. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី យេន តា ភិក្ខុនិយោ តេនុបសង្កមិ. ភិក្ខុនិយោ តំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, ឯកិកា ឱហីនា, កច្ចិសិ អប្បធំសិតា’’តិ? ‘‘បធំសិតាម្ហិ, អយ្យេ’’តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ឯកា គណម្ហា ឱហីយិស្សតីតិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា គណម្ហា ឱហីយតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ឯកា គណម្ហា ឱហីយិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៦៩១. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យ, ឯកា វា រត្តិំ វិប្បវសេយ្យ, ឯកា វា គណម្ហា ឱហីយេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ.

៦៩២. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ឯកា វា គាមន្តរំ គច្ឆេយ្យាតិ បរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស បរិក្ខេបំ បឋមំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស, ទុតិយំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

អបរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស ឧបចារំ បឋមំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស. ទុតិយំ បាទំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

ឯកា វា នទីបារំ គច្ឆេយ្យាតិ នទី នាម តិមណ្ឌលំ បដិច្ឆាទេត្វា យត្ថ កត្ថចិ ឧត្តរន្តិយា ភិក្ខុនិយា អន្តរវាសកោ តេមិយតិ. បឋមំ បាទំ ឧត្តរន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស. ទុតិយំ បាទំ ឧត្តរន្តិយា អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

ឯកា វា រត្តិំ វិប្បវសេយ្យាតិ សហ អរុណុគ្គមនា ទុតិយិកាយ ភិក្ខុនិយា ហត្ថបាសំ វិជហន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស. វិជហិតេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

ឯកា វា គណម្ហា ឱហីយេយ្យាតិ អគាមកេ អរញ្ញេ ទុតិយិកាយ ភិក្ខុនិយា ទស្សនូបចារំ វា សវនូបចារំ វា វិជហន្តិយា អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស. វិជហិតេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ.

បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ.

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ.

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ.

៦៩៣. អនាបត្តិ ទុតិយិកា ភិក្ខុនី បក្កន្តា វា ហោតិ វិព្ភន្តា វា កាលង្កតា វា បក្ខសង្កន្តា វា, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

តតិយសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.