៤. ចតុត្ថសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ
៦៩៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ភណ្ឌនការិកា ហោតិ កលហការិកា វិវាទការិកា ភស្សការិកា សង្ឃេ អធិករណការិកា. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី តស្សា កម្មេ ករីយមានេ បដិក្កោសតិ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកំ អគមាសិ កេនចិទេវ ករណីយេន. អថ ខោ ភិក្ខុនិសង្ឃោ – ‘‘ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី បក្កន្តា’’តិ, ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ អាបត្តិយា អទស្សនេ [អទស្សនេន (ក.)] ឧក្ខិបិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកេ តំ ករណីយំ តីរេត្វា បុនទេវ សាវត្ថិំ បច្ចាគច្ឆិ. ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, មយិ អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆី’’តិ? ‘‘ឯវញ្ហេតំ, អយ្យេ, ហោតិ យថា តំ អនាថាយា’’តិ. ‘‘កិស្ស បន ត្វំ, អយ្យេ, អនាថា’’តិ? ‘‘ឥមា មំ, អយ្យេ, ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយំ អនាថា អប្បញ្ញាតា, នត្ថិ ឥមិស្សា កាចិ បដិវត្តា’’តិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ [អទស្សនេន (ក.)] ឧក្ខិបិំសូ’’តិ.
ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី – ‘‘ពាលា ឯតា អព្យត្តា ឯតា, នេវ ជានន្តិ កម្មំ វា កម្មទោសំ វា កម្មវិបត្តិំ វា កម្មសម្បត្តិំ វា. មយំ ខោ ជានាម កម្មម្បិ កម្មទោសម្បិ កម្មវិបត្តិម្បិ កម្មសម្បត្តិម្បិ. មយំ ខោ អកតំ វា កម្មំ ការេយ្យាម កតំ វា កម្មំ កោបេយ្យាមា’’តិ, លហុំ លហុំ ភិក្ខុនិសង្ឃំ សន្និបាតេត្វា ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ ឱសារេសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេតីតិ [ឱសារេសីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –
៦៩៥. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តំ ភិក្ខុនិំ ធម្មេន វិនយេន សត្ថុសាសនេន អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃំ អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទំ ឱសារេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី បឋមាបត្តិកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ.
៦៩៦. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.
សមគ្គោ នាម សង្ឃោ សមានសំវាសកោ សមានសីមាយំ ឋិតោ.
ឧក្ខិត្តា នាម អាបត្តិយា អទស្សនេ វា អប្បដិកម្មេ វា អប្បដិនិស្សគ្គេ វា [អទស្សនេន វា អប្បដិកម្មេន វា អប្បដិនិស្សគ្គេន វា (ក.), អទស្សនេ វា អប្បដិកម្មេ វា បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ វា (?)] ឧក្ខិត្តា.
ធម្មេន វិនយេនាតិ យេន ធម្មេន យេន វិនយេន.
សត្ថុសាសនេនាតិ ជិនសាសនេន ពុទ្ធសាសនេន.
អនបលោកេត្វា ការកសង្ឃន្តិ កម្មការកសង្ឃំ អនាបុច្ឆា.
អនញ្ញាយ គណស្ស ឆន្ទន្តិ គណស្ស ឆន្ទំ អជានិត្វា.
‘‘ឱសារេស្សាមី’’តិ គណំ វា បរិយេសតិ, សីមំ វា សម្មន្នតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ញត្តិយា ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា, កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.
អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ.
បឋមាបត្តិកន្តិ សហ វត្ថុជ្ឈាចារា អាបជ្ជតិ អសមនុភាសនាយ.
និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ.
សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ.
៦៩៧. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា ឱសារេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស. ធម្មកម្មេ វេមតិកា ឱសារេតិ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស. ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា ឱសារេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.
អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.
៦៩៨. អនាបត្តិ កម្មការកសង្ឃំ អបលោកេត្វា ឱសារេតិ, គណស្ស ឆន្ទំ ជានិត្វា ឱសារេតិ, វត្តេ វត្តន្តិំ ឱសារេតិ, អសន្តេ កម្មការកសង្ឃេ ឱសារេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.
ចតុត្ថសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.