១៨៤. វុឌ្ឍបព្ពជិតវត្ថុ
៣០៣. អថ ខោ ភគវា កុសិនារាយំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន អាតុមា តេន ចារិកំ បក្កាមិ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធិំ អឌ្ឍតេលសេហិ ភិក្ខុសតេហិ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ វុឌ្ឍបព្ពជិតោ អាតុមាយំ បដិវសតិ នហាបិតបុព្ពោ. តស្ស ទ្វេ ទារកា ហោន្តិ, មញ្ជុកា បដិភានេយ្យកា, ទក្ខា បរិយោទាតសិប្បា សកេ អាចរិយកេ នហាបិតកម្មេ. អស្សោសិ ខោ សោ វុឌ្ឍបព្ពជិតោ – ‘‘ភគវា កិរ អាតុមំ អាគច្ឆតិ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធិំ អឌ្ឍតេលសេហិ ភិក្ខុសតេហី’’តិ. អថ ខោ សោ វុឌ្ឍបព្ពជិតោ តេ ទារកេ ឯតទវោច – ‘‘ភគវា កិរ, តាតា, អាតុមំ អាគច្ឆតិ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធិំ អឌ្ឍតេលសេហិ ភិក្ខុសតេហិ. គច្ឆថ តុម្ហេ, តាតា, ខុរភណ្ឌំ អាទាយ នាឡិយាវាបកេន អនុឃរកំ អនុឃរកំ អាហិណ្ឌថ, លោណម្បិ, តេលម្បិ, តណ្ឌុលម្បិ, ខាទនីយម្បិ សំហរថ, ភគវតោ អាគតស្ស យាគុបានំ ករិស្សាមា’’តិ. ‘‘ឯវំ, តាតា’’តិ ខោ តេ ទារកា តស្ស វុឌ្ឍបព្ពជិតស្ស បដិស្សុណិត្វា ខុរភណ្ឌំ អាទាយ នាឡិយាវាបកេន អនុឃរកំ អនុឃរកំ អាហិណ្ឌន្តិ, លោណម្បិ, តេលម្បិ, តណ្ឌុលម្បិ, ខាទនីយម្បិ សំហរន្តា. មនុស្សា តេ ទារកេ មញ្ជុកេ បដិភានេយ្យកេ បស្សិត្វា យេបិ ន ការាបេតុកាមា តេបិ ការាបេន្តិ, ការាបេត្វាបិ ពហុំ ទេន្តិ. អថ ខោ តេ ទារកា ពហុំ លោណម្បិ, តេលម្បិ, តណ្ឌុលម្បិ, ខាទនីយម្បិ សំហរិំសុ.
អថ ខោ ភគវា អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន អាតុមា តទវសរិ. តត្រ សុទំ ភគវា អាតុមាយំ វិហរតិ ភុសាគារេ. អថ ខោ សោ វុឌ្ឍបព្ពជិតោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន បហូតំ យាគុំ បដិយាទាបេត្វា ភគវតោ ឧបនាមេសិ – ‘‘បដិគ្គណ្ហាតុ មេ, ភន្តេ, ភគវា យាគុ’’ន្តិ. ជានន្តាបិ តថាគតា បុច្ឆន្តិ…បេ… សាវកានំ វា សិក្ខាបទំ បញ្ញបេស្សាមាតិ. អថ ខោ ភគវា តំ វុឌ្ឍបព្ពជិតំ ឯតទវោច – ‘‘កុតាយំ, ភិក្ខុ យាគូ’’តិ? អថ ខោ សោ វុឌ្ឍបព្ពជិតោ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា, ‘‘អននុច្ឆវិកំ, មោឃបុរិស, អននុលោមិកំ អប្បតិរូបំ អស្សាមណកំ អកប្បិយំ អករណីយំ. កថញ្ហិ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, បព្ពជិតោ អកប្បិយេ សមាទបេស្សសិ [សមាទបេសិ (ក.)]. នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… វិគរហិត្វា ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ ‘ន, ភិក្ខវេ, បព្ពជិតេន អកប្បិយេ សមាទបេតព្ពំ, យោ សមាទបេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ន ច, ភិក្ខវេ, នហាបិតបុព្ពេន ខុរភណ្ឌំ បរិហរិតព្ពំ. យោ បរិហរេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’’តិ.
អថ ខោ ភគវា អាតុមាយំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន សាវត្ថិ តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន សាវត្ថិ តទវសរិ. តត្រ សុទំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ ពហុំ ផលខាទនីយំ ឧប្បន្នំ ហោតិ. អថ ខោ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ – ‘‘កិំ នុ ខោ ភគវតា ផលខាទនីយំ អនុញ្ញាតំ, កិំ អននុញ្ញាត’’ន្តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សព្ពំ ផលខាទនីយ’’ន្តិ.
៣០៤. តេន ខោ បន សមយេន សង្ឃិកានិ ពីជានិ បុគ្គលិកាយ ភូមិយា រោបិយន្តិ, បុគ្គលិកានិ ពីជានិ សង្ឃិកាយ ភូមិយា រោបិយន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. សង្ឃិកានិ, ភិក្ខវេ, ពីជានិ បុគ្គលិកាយ ភូមិយា រោបិតានិ ភាគំ ទត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពានិ. បុគ្គលិកានិ ពីជានិ សង្ឃិកាយ ភូមិយា រោបិតានិ ភាគំ ទត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពានីតិ.
វុឌ្ឍបព្ពជិតវត្ថុ និដ្ឋិតំ.