១៤៧. សោណកោឡិវិសវត្ថុ

២៤២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ. តេន ខោ បន សមយេន រាជា មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ អសីតិយា គាមសហស្សេសុ ឥស្សរិយាធិបច្ចំ រជ្ជំ ការេតិ. តេន ខោ បន សមយេន ចម្បាយំ សោណោ នាម កោឡិវិសោ [កោឡិវីសោ (សី.)] សេដ្ឋិបុត្តោ សុខុមាលោ ហោតិ. តស្ស បាទតលេសុ លោមានិ ជាតានិ ហោន្តិ. អថ ខោ រាជា មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ សន្និបាតាបេត្វា កេនចិទេវ ករណីយេន សោណស្ស កោឡិវិសស្ស សន្តិកេ ទូតំ បាហេសិ – អាគច្ឆតុ សោណោ, ឥច្ឆាមិ សោណស្ស អាគតន្តិ. អថ ខោ សោណស្ស កោឡិវិសស្ស មាតាបិតរោ សោណំ កោឡិវិសំ ឯតទវោចុំ – ‘‘រាជា តេ, តាត សោណ, បាទេ ទក្ខិតុកាមោ. មា ខោ ត្វំ, តាត សោណ, យេន រាជា តេន បាទេ អភិប្បសារេយ្យាសិ. រញ្ញោ បុរតោ បល្លង្កេន និសីទ. និសិន្នស្ស តេ រាជា បាទេ ទក្ខិស្សតី’’តិ. អថ ខោ សោណំ កោឡិវិសំ សិវិកាយ អានេសុំ. អថ ខោ សោណោ កោឡិវិសោ យេន រាជា មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា រាជានំ មាគធំ សេនិយំ ពិម្ពិសារំ អភិវាទេត្វា រញ្ញោ បុរតោ បល្លង្កេន និសីទិ. អទ្ទសា ខោ រាជា មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ សោណស្ស កោឡិវិសស្ស បាទតលេសុ លោមានិ ជាតានិ. អថ ខោ រាជា មាគធោ សេនិយោ ពិម្ពិសារោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ ទិដ្ឋធម្មិកេ អត្ថេ អនុសាសិត្វា ឧយ្យោជេសិ – ‘‘តុម្ហេ ខ្វត្ថ, ភណេ, មយា ទិដ្ឋធម្មិកេ អត្ថេ អនុសាសិតា; គច្ឆថ, តំ ភគវន្តំ បយិរុបាសថ; សោ នោ ភគវា សម្បរាយិកេ អត្ថេ អនុសាសិស្សតី’’តិ.

អថ ខោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ យេន គិជ្ឈកូដោ បព្ពតោ តេនុបសង្កមិំសុ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា សាគតោ ភគវតោ ឧបដ្ឋាកោ ហោតិ. អថ ខោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ យេនាយស្មា សាគតោ តេនុបសង្កមិំសុ, ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ សាគតំ ឯតទវោចុំ – ‘‘ឥមានិ, ភន្តេ, អសីតិ គាមិកសហស្សានិ ឥធូបសង្កន្តានិ ភគវន្តំ ទស្សនាយ; សាធុ មយំ, ភន្តេ, លភេយ្យាម ភគវន្តំ ទស្សនាយា’’តិ. ‘‘តេន ហិ តុម្ហេ អាយស្មន្តោ មុហុត្តំ ឥធេវ តាវ ហោថ, យាវាហំ ភគវន្តំ បដិវេទេមី’’តិ. អថ ខោ អាយស្មា សាគតោ តេសំ អសីតិយា គាមិកសហស្សានំ បុរតោ បេក្ខមានានំ បាដិកាយ និមុជ្ជិត្វា ភគវតោ បុរតោ ឧម្មុជ្ជិត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឥមានិ, ភន្តេ, អសីតិ គាមិកសហស្សានិ ឥធូបសង្កន្តានិ ភគវន្តំ ទស្សនាយ; យស្ស ទានិ, ភន្តេ, ភគវា កាលំ មញ្ញតី’’តិ. ‘‘តេន ហិ ត្វំ, សាគត, វិហារបច្ឆាយាយំ អាសនំ បញ្ញបេហី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ អាយស្មា សាគតោ ភគវតោ បដិស្សុណិត្វា បីឋំ គហេត្វា ភគវតោ បុរតោ និមុជ្ជិត្វា តេសំ អសីតិយា គាមិកសហស្សានំ បុរតោ បេក្ខមានានំ បាដិកាយ ឧម្មុជ្ជិត្វា វិហារបច្ឆាយាយំ អាសនំ បញ្ញបេតិ. អថ ខោ ភគវា វិហារា និក្ខមិត្វា វិហារបច្ឆាយាយំ បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. អថ ខោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. អថ ខោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ អាយស្មន្តំយេវ សាគតំ សមន្នាហរន្តិ, នោ តថា ភគវន្តំ. អថ ខោ ភគវា តេសំ អសីតិយា គាមិកសហស្សានំ ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ អាយស្មន្តំ សាគតំ អាមន្តេសិ – ‘‘តេន ហិ ត្វំ, សាគត, ភិយ្យោសោមត្តាយ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឥទ្ធិបាដិហារិយំ ទស្សេហី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ អាយស្មា សាគតោ ភគវតោ បដិស្សុណិត្វា វេហាសំ អព្ភុគ្គន្ត្វា អាកាសេ អន្តលិក្ខេ ចង្កមតិបិ, តិដ្ឋតិបិ, និសីទតិបិ, សេយ្យម្បិ កប្បេតិ, ធូមាយតិបិ [ធូបាយតិបិ (សី.), បធូបាយតិបិ (ស្យា.)] បជ្ជលតិបិ, អន្តរធាយតិបិ. អថ ខោ អាយស្មា សាគតោ អាកាសេ អន្តលិក្ខេ អនេកវិហិតំ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឥទ្ធិបាដិហារិយំ ទស្សេត្វា ភគវតោ បាទេសុ សិរសា និបតិត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សត្ថា មេ, ភន្តេ, ភគវា; សាវកោហមស្មិ. សត្ថា មេ, ភន្តេ, ភគវា; សាវកោហមស្មី’’តិ. អថ ខោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ ‘‘អច្ឆរិយំ វត ភោ! អព្ភុតំ វត ភោ! សាវកោបិ នាម ឯវំ មហិទ្ធិកោ ភវិស្សតិ, ឯវំ មហានុភាវោ, អហោ នូន សត្ថា’’តិ ភគវន្តំយេវ សមន្នាហរន្តិ, នោ តថា អាយស្មន្តំ សាគតំ.

អថ ខោ ភគវា តេសំ អសីតិយា គាមិកសហស្សានំ ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ អនុបុព្ពិំ កថំ កថេសិ, សេយ្យថិទំ – ទានកថំ សីលកថំ សគ្គកថំ, កាមានំ អាទីនវំ ឱការំ សំកិលេសំ, នេក្ខម្មេ អានិសំសំ បកាសេសិ. យទា តេ ភគវា អញ្ញាសិ កល្លចិត្តេ, មុទុចិត្តេ, វិនីវរណចិត្តេ, ឧទគ្គចិត្តេ, បសន្នចិត្តេ, អថ យា ពុទ្ធានំ សាមុក្កំសិកា ធម្មទេសនា, តំ បកាសេសិ – ទុក្ខំ, សមុទយំ, និរោធំ, មគ្គំ. សេយ្យថាបិ នាម សុទ្ធំ វត្ថំ អបគតកាឡកំ សម្មទេវ រជនំ បដិគ្គណ្ហេយ្យ, ឯវមេវំ តេសំ អសីតិយា គាមិកសហស្សានំ តស្មិំយេវ អាសនេ វិរជំ វីតមលំ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ – ‘‘យំកិញ្ចិ សមុទយធម្មំ, សព្ពំ តំ និរោធធម្ម’’ន្តិ. តេ ទិដ្ឋធម្មា បត្តធម្មា វិទិតធម្មា បរិយោគាឡ្ហធម្មា តិណ្ណវិចិកិច្ឆា វិគតកថំកថា វេសារជ្ជប្បត្តា អបរប្បច្ចយា សត្ថុសាសនេ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘អភិក្កន្តំ, ភន្តេ, អភិក្កន្តំ, ភន្តេ. សេយ្យថាបិ, ភន្តេ, និក្កុជ្ជិតំ វា ឧក្កុជ្ជេយ្យ, បដិច្ឆន្នំ វា វិវរេយ្យ, មូឡ្ហស្ស វា មគ្គំ អាចិក្ខេយ្យ, អន្ធការេ វា តេលបជ្ជោតំ ធារេយ្យ – ‘‘ចក្ខុមន្តោ រូបានិ ទក្ខន្តី’’តិ, ឯវមេវំ ភគវតា អនេកបរិយាយេន ធម្មោ បកាសិតោ. ឯតេ មយំ, ភន្តេ, ភគវន្តំ សរណំ គច្ឆាម. ធម្មញ្ច, ភិក្ខុសង្ឃញ្ច. ឧបាសកេ នោ ភគវា ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតេ សរណំ គតេ’’តិ.

សោណស្ស បព្ពជ្ជា

២៤៣. អថ ខោ សោណស្ស កោឡិវិសស្ស ឯតទហោសិ ‘‘យថា យថា ខោ អហំ ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ, នយិទំ សុករំ អគារំ អជ្ឈាវសតា ឯកន្តបរិបុណ្ណំ ឯកន្តបរិសុទ្ធំ សង្ខលិខិតំ ព្រហ្មចរិយំ ចរិតុំ; យំនូនាហំ កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជេយ្យ’’ន្តិ. អថ ខោ តានិ អសីតិ គាមិកសហស្សានិ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កមិសុំ. អថ ខោ សោណោ កោឡិវិសោ អចិរបក្កន្តេសុ តេសុ អសីតិយា គាមិកសហស្សេសុ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោណោ កោឡិវិសោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘យថា យថាហំ, ភន្តេ, ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាមិ, នយិទំ សុករំ អគារំ អជ្ឈាវសតា ឯកន្តបរិបុណ្ណំ ឯកន្តបរិសុទ្ធំ សង្ខលិខិតំ ព្រហ្មចរិយំ ចរិតុំ. ឥច្ឆាមហំ, ភន្តេ, កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតុំ. បព្ពាជេតុ មំ, ភន្តេ, ភគវា’’តិ. អលត្ថ ខោ សោណោ កោឡិវិសោ ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជ្ជំ, អលត្ថ ឧបសម្បទំ. អចិរុបសម្បន្នោ ច បនាយស្មា សោណោ សីតវនេ វិហរតិ. តស្ស អច្ចារទ្ធវីរិយស្ស ចង្កមតោ បាទា ភិជ្ជិំសុ. ចង្កមោ លោហិតេន ផុដោ ហោតិ, សេយ្យថាបិ គវាឃាតនំ. [ឥតោ បរំ យាវ ឥមស្ស វត្ថុស្ស អវសានំ តាវ បាឋោ អ. និ. ៦.៥៥ អាទយោ] អថ ខោ អាយស្មតោ សោណស្ស រហោគតស្ស បដិសល្លីនស្ស ឯវំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ – ‘‘យេ ខោ កេចិ ភគវតោ សាវកា អារទ្ធវីរិយា វិហរន្តិ, អហំ តេសំ អញ្ញតរោ. អថ ច បន មេ នានុបាទាយ អាសវេហិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ. សំវិជ្ជន្តិ ខោ បន មេ កុលេ ភោគា; សក្កា ភោគេ ច ភុញ្ជិតុំ, បុញ្ញានិ ច កាតុំ. យំនូនាហំ ហីនាយាវត្តិត្វា ភោគេ ច ភុញ្ជេយ្យំ, បុញ្ញានិ ច ករេយ្យ’’ន្តិ. អថ ខោ ភគវា អាយស្មតោ សោណស្ស ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ – សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សមិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ, បសារិតំ វា ពាហំ សមិញ្ជេយ្យ ឯវមេវ – គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ អន្តរហិតោ សីតវនេ បាតុរហោសិ. អថ ខោ ភគវា សម្ពហុលេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ សេនាសនចារិកំ អាហិណ្ឌន្តោ យេនាយស្មតោ សោណស្ស ចង្កមោ តេនុបសង្កមិ. អទ្ទសា ខោ ភគវា អាយស្មតោ សោណស្ស ចង្កមំ លោហិតេន ផុដំ, ទិស្វាន ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘កស្ស ន្វាយំ, ភិក្ខវេ, ចង្កមោ លោហិតេន ផុដោ, សេយ្យថាបិ គវាឃាតន’’ន្តិ? ‘‘អាយស្មតោ, ភន្តេ, សោណស្ស អច្ចារទ្ធវីរិយស្ស ចង្កមតោ បាទា ភិជ្ជិំសុ. តស្សាយំ ចង្កមោ លោហិតេន ផុដោ, សេយ្យថាបិ គវាឃាតន’’ន្តិ.

អថ ខោ ភគវា យេនាយស្មតោ សោណស្ស វិហារោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. អាយស្មាបិ ខោ សោណោ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អាយស្មន្តំ សោណំ ភគវា ឯតទវោច – ‘‘ននុ តេ, សោណ, រហោគតស្ស បដិសល្លីនស្ស ឯវំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ – ‘យេ ខោ កេចិ ភគវតោ សាវកា អារទ្ធវីរិយា វិហរន្តិ, អហំ តេសំ អញ្ញតរោ. អថ ច បន មេ នានុបាទាយ អាសវេហិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ. សំវិជ្ជន្តិ ខោ បន មេ កុលេ ភោគា; សក្កា ភោគេ ច ភុញ្ជិតុំ, បុញ្ញានិ ច កាតុំ. យំនូនាហំ ហីនាយាវត្តិត្វា ភោគេ ច ភុញ្ជេយ្យំ, បុញ្ញានិ ច ករេយ្យ’’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សោណ, កុសលោ ត្វំ បុព្ពេ អគារិកភូតោ វីណាយ តន្តិស្សរេ’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សោណ, យទា តេ វីណាយ តន្តិយោ អច្ចាយតា ហោន្តិ, អបិ នុ តេ វីណា តស្មិំ សមយេ សរវតី វា ហោតិ, កម្មញ្ញា វា’’តិ? ‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’តិ. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សោណ, យទា តេ វីណាយ តន្តិយោ អតិសិថិលា ហោន្តិ, អបិ នុ តេ វីណា តស្មិំ សមយេ សរវតី វា ហោតិ, កម្មញ្ញា វា’’តិ? ‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’តិ. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សោណ, យទា តេ វីណាយ តន្តិយោ នេវ អច្ចាយតា ហោន្តិ នាតិសិថិលា, សមេ គុណេ បតិដ្ឋិតា, អបិ នុ តេ វីណា តស្មិំ សមយេ សរវតី វា ហោតិ, កម្មញ្ញា វា’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, សោណ, អច្ចារទ្ធវីរិយំ ឧទ្ធច្ចាយ សំវត្តតិ, អតិលីនវីរិយំ កោសជ្ជាយ សំវត្តតិ. តស្មាតិហ ត្វំ, សោណ, វីរិយសមតំ អធិដ្ឋហ, ឥន្ទ្រិយានញ្ច សមតំ បដិវិជ្ឈ, តត្ថ ច និមិត្តំ គណ្ហាហី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ អាយស្មា សោណោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ. អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ សោណំ ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិត្វា – សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សម្មិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ, បសារិតំ វា ពាហំ សមិញ្ជេយ្យ ឯវមេវ – សីតវនេ អាយស្មតោ សោណស្ស សម្មុខេ អន្តរហិតោ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ បាតុរហោសិ. អថ ខោ អាយស្មា សោណោ អបរេន សមយេន វីរិយសមតំ អធិដ្ឋាសិ, ឥន្ទ្រិយានញ្ច សមតំ បដិវិជ្ឈិ, តត្ថ ច និមិត្តំ អគ្គហេសិ. អថ ខោ អាយស្មា សោណោ, ឯកោ វូបកដ្ឋោ អប្បមត្តោ អាតាបី បហិតត្តោ វិហរន្តោ, ន ចិរស្សេវ – យស្សត្ថាយ កុលបុត្តា សម្មទេវ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជន្តិ – តទនុត្តរំ ព្រហ្មចរិយបរិយោសានំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហាសិ. ‘ខីណា ជាតិ, វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ, កតំ ករណីយំ, នាបរំ ឥត្ថត្តាយា’តិ អភិញ្ញាសិ. អញ្ញតរោ ច បនាយស្មា សោណោ អរហតំ អហោសិ.

២៤៤. អថ ខោ អាយស្មតោ សោណស្ស អរហត្តប្បត្តស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘យំនូនាហំ ភគវតោ សន្តិកេ អញ្ញំ ព្យាករេយ្យ’’ន្តិ. អថ ខោ អាយស្មា សោណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សោណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – យោ សោ, ភន្តេ, ភិក្ខុ អរហំ ខីណាសវោ វុសិតវា កតករណីយោ ឱហិតភារោ អនុប្បត្តសទត្ថោ បរិក្ខីណភវសញ្ញោជនោ សម្មទញ្ញា វិមុត្តោ, សោ ឆដ្ឋានានិ អធិមុត្តោ ហោតិ – នេក្ខម្មាធិមុត្តោ ហោតិ, បវិវេកាធិមុត្តោ ហោតិ, អព្យាបជ្ជាធិមុត្តោ ហោតិ, ឧបាទានក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ, តណ្ហក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ, អសម្មោហាធិមុត្តោ ហោតិ.

‘‘សិយា ខោ បន, ភន្តេ, ឥធេកច្ចស្ស អាយស្មតោ ឯវមស្ស – ‘កេវលំ សទ្ធាមត្តកំ នូន អយមាយស្មា និស្សាយ នេក្ខម្មាធិមុត្តោ’តិ, ន ខោ បនេតំ, ភន្តេ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. ខីណាសវោ, ភន្តេ, ភិក្ខុ, វុសិតវា, កតករណីយោ, ករណីយមត្តានំ អសមនុបស្សន្តោ កតស្ស វា បដិចយំ ខយា រាគស្ស វីតរាគត្តា នេក្ខម្មាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា ទោសស្ស វីតទោសត្តា នេក្ខម្មាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា មោហស្ស វីតមោហត្តា នេក្ខម្មាធិមុត្តោ ហោតិ.

‘‘សិយា ខោ បន, ភន្តេ, ឥធេកច្ចស្ស អាយស្មតោ ឯវមស្ស – ‘លាភសក្ការសិលោកំ នូន អយមាយស្មា និកាមយមានោ បវិវេកាធិមុត្តោ’តិ. ន ខោ បនេតំ, ភន្តេ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. ខីណាសវោ, ភន្តេ, ភិក្ខុ, វុសិតវា, កតករណីយោ, ករណីយមត្តានំ [ករណីយំ អត្តនោ (អង្គុត្តរបាឡិយំ)] អសមនុបស្សន្តោ កតស្ស វា បដិចយំ, ខយា រាគស្ស វីតរាគត្តា បវិវេកាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា ទោសស្ស វីតទោសត្តា បវិវេកាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា មោហស្ស វីតមោហត្តា បវិវេកាធិមុត្តោ ហោតិ.

‘‘សិយា ខោ បន, ភន្តេ, ឥធេកច្ចស្ស អាយស្មតោ ឯវមស្ស – ‘សីលព្ពតបរាមាសំ នូន អយមាយស្មា សារតោ បច្ចាគច្ឆន្តោ អព្យាបជ្ជាធិមុត្តោ’តិ. ន ខោ បនេតំ, ភន្តេ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. ខីណាសវោ, ភន្តេ, ភិក្ខុ, វុសិតវា, កតករណីយោ, ករណីយមត្តានំ អសមនុបស្សន្តោ កតស្ស វា បដិចយំ, ខយា រាគស្ស វីតរាគត្តា អព្យាបជ្ជាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា ទោសស្ស វីតទោសត្តា អព្យាបជ្ជាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា មោហស្ស វីតមោហត្តា អព្យាបជ្ជាធិមុត្តោ ហោតិ.

‘‘ខយា រាគស្ស វីតរាគត្តា ឧបាទានក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា ទោសស្ស វីតទោសត្តា ឧបាទានក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា មោហស្ស វីតមោហត្តា ឧបាទានក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ.

‘‘ខយា រាគស្ស វីតរាគត្តា តណ្ហក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា ទោសស្ស វីតទោសត្តា តណ្ហក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា មោហស្ស វីតមោហត្តា តណ្ហក្ខយាធិមុត្តោ ហោតិ.

‘‘ខយា រាគស្ស វីតរាគត្តា អសម្មោហាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា ទោសស្ស វីតទោសត្តា អសម្មោហាធិមុត្តោ ហោតិ, ខយា មោហស្ស វីតមោហត្តា អសម្មោហាធិមុត្តោ ហោតិ.

‘‘ឯវំ សម្មា វិមុត្តចិត្តស្ស, ភន្តេ, ភិក្ខុនោ ភុសា ចេបិ ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ចក្ខុស្ស អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នេវស្ស ចិត្តំ បរិយាទិយន្តិ. អមិស្សីកតមេវស្ស ចិត្តំ ហោតិ, ឋិតំ, អានេញ្ជប្បត្តំ, វយញ្ចស្សានុបស្សតិ. ភុសា ចេបិ សោតវិញ្ញេយ្យា សទ្ទា…បេ… ឃានវិញ្ញេយ្យា គន្ធា… ជិវ្ហាវិញ្ញេយ្យា រសា… កាយវិញ្ញេយ្យា ផោដ្ឋព្ពា… មនោវិញ្ញេយ្យា ធម្មា មនស្ស អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នេវស្ស ចិត្តំ បរិយាទិយន្តិ; អមិស្សីកតមេវស្ស ចិត្តំ ហោតិ, ឋិតំ, អានេញ្ជប្បត្តំ, វយញ្ចស្សានុបស្សតិ. សេយ្យថាបិ, ភន្តេ, សេលោ បព្ពតោ អច្ឆិទ្ទោ អសុសិរោ ឯកគ្ឃនោ, បុរត្ថិមាយ ចេបិ ទិសាយ អាគច្ឆេយ្យ ភុសា វាតវុដ្ឋិ, នេវ នំ សង្កម្បេយ្យ ន សម្បកម្បេយ្យ ន សម្បវេធេយ្យ; បច្ឆិមាយ ចេបិ ទិសាយ អាគច្ឆេយ្យ ភុសា វាតវុដ្ឋិ…បេ… ឧត្តរាយ ចេបិ ទិសាយ…បេ… ទក្ខិណាយ ចេបិ ទិសាយ អាគច្ឆេយ្យ ភុសា វាតវុដ្ឋិ, នេវ នំ សង្កម្បេយ្យ ន សម្បកម្បេយ្យ ន សម្បវេធេយ្យ, ឯវមេវ ខោ, ភន្តេ, ឯវំ សម្មា វិមុត្តចិត្តស្ស ភិក្ខុនោ ភុសា ចេបិ ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ចក្ខុស្ស អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នេវស្ស ចិត្តំ បរិយាទិយន្តិ; អមិស្សីកតមេវស្ស ចិត្តំ ហោតិ, ឋិតំ, អានេញ្ជប្បត្តំ, វយញ្ចស្សានុបស្សតិ. ភុសា ចេបិ សោតវិញ្ញេយ្យា សទ្ទា…បេ… ឃានវិញ្ញេយ្យា គន្ធា… ជិវ្ហាវិញ្ញេយ្យា រសា… កាយវិញ្ញេយ្យា ផោដ្ឋព្ពា… មនោវិញ្ញេយ្យា ធម្មា មនស្ស អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នេវស្ស ចិត្តំ បរិយាទិយន្តិ; អមិស្សីកតមេវស្ស ចិត្តំ ហោតិ, ឋិតំ, អានេញ្ជប្បត្តំ, វយញ្ចស្សានុបស្សតី’’តិ.

នេក្ខម្មំ អធិមុត្តស្ស, បវិវេកញ្ច ចេតសោ;

អព្យាបជ្ជាធិមុត្តស្ស, ឧបាទានក្ខយស្ស ច.

តណ្ហក្ខយាធិមុត្តស្ស, អសម្មោហញ្ច ចេតសោ;

ទិស្វា អាយតនុប្បាទំ, សម្មា ចិត្តំ វិមុច្ចតិ.

តស្ស សម្មាវិមុត្តស្ស, សន្តចិត្តស្ស ភិក្ខុនោ;

កតស្ស បដិចយោ នត្ថិ, ករណីយំ ន វិជ្ជតិ.

សេលោ យថា ឯកគ្ឃនោ, វាតេន ន សមីរតិ;

ឯវំ រូបា រសា សទ្ទា, គន្ធា ផស្សា ច កេវលា.

ឥដ្ឋា ធម្មា អនិដ្ឋា ច, ន បវេធេន្តិ តាទិនោ;

ឋិតំ ចិត្តំ វិប្បមុត្តំ, វយញ្ចស្សានុបស្សតីតិ.

សោណកោឡិវិសវត្ថុ និដ្ឋិតំ.