១៤៤. ភណ្ឌនការកវត្ថុ

២៤០. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា សន្ទិដ្ឋា សម្ភត្តា ភិក្ខូ កោសលេសុ ជនបទេ អញ្ញតរស្មិំ អាវាសេ វស្សំ ឧបគច្ឆិំសុ. តេសំ សាមន្តា អញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា វស្សំ ឧបគច្ឆិំសុ – មយំ តេសំ ភិក្ខូនំ វស្សំវុដ្ឋានំ បវារណាយ បវារណំ ឋបេស្សាមាតិ. អស្សោសុំ ខោ តេ ភិក្ខូ – ‘‘អម្ហាកំ កិរ សាមន្តា អញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា វស្សំ ឧបគតា – មយំ តេសំ ភិក្ខូនំ វស្សំវុដ្ឋានំ បវារណាយ បវារណំ ឋបេស្សាមា’’តិ. កថំ នុ ខោ អម្ហេហិ បដិបជ្ជិតព្ពន្តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ.

ឥធ បន, ភិក្ខវេ, សម្ពហុលា សន្ទិដ្ឋា សម្ភត្តា ភិក្ខូ អញ្ញតរស្មិំ អាវាសេ វស្សំ ឧបគច្ឆន្តិ. តេសំ សាមន្តា អញ្ញេ ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា វស្សំ ឧបគច្ឆន្តិ – មយំ តេសំ ភិក្ខូនំ វស្សំវុដ្ឋានំ បវារណាយ បវារណំ ឋបេស្សាមាតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តេហិ ភិក្ខូហិ ទ្វេ តយោ ឧបោសថេ ចាតុទ្ទសិកេ កាតុំ – កថំ មយំ តេហិ ភិក្ខូហិ បឋមតរំ បវារេយ្យាមាតិ. តេ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តំ អាវាសំ អាគច្ឆន្តិ, តេហិ, ភិក្ខវេ, អាវាសិកេហិ ភិក្ខូហិ លហុំ លហុំ សន្និបតិត្វា បវារេតព្ពំ, បវារេត្វា វត្តព្ពា – ‘‘បវារិតា ខោ មយំ, អាវុសោ; យថាយស្មន្តា មញ្ញន្តិ តថា ករោន្តូ’’តិ. តេ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា អសំវិហិតា តំ អាវាសំ អាគច្ឆន្តិ, តេហិ, ភិក្ខវេ, អាវាសិកេហិ ភិក្ខូហិ អាសនំ បញ្ញបេតព្ពំ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ ឧបនិក្ខិបិតព្ពំ, បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេតព្ពំ, បានីយេន បរិបុច្ឆិតព្ពា; តេសំ វិក្ខិត្វា [វិក្ខិបាបេត្វា (បដិវិសោធកានំ មតិ), អាចិក្ខិត្វា (ក.)] និស្សីមំ គន្ត្វា បវារេតព្ពំ, បវារេត្វា វត្តព្ពា – ‘‘បវារិតា ខោ មយំ, អាវុសោ; យថាយស្មន្តា មញ្ញន្តិ តថា ករោន្តូ’’តិ. ឯវញ្ចេតំ លភេថ, ឥច្ចេតំ កុសលំ. នោ ចេ លភេថ, អាវាសិកេន ភិក្ខុនា ព្យត្តេន បដិពលេន អាវាសិកា ភិក្ខូ ញាបេតព្ពា –

‘‘សុណន្តុ មេ, អាយស្មន្តោ [អាយស្មន្តា (ក.)], អាវាសិកា. យទាយស្មន្តានំ បត្តកល្លំ, ឥទានិ ឧបោសថំ ករេយ្យាម, បាតិមោក្ខំ ឧទ្ទិសេយ្យាម, អាគមេ កាឡេ បវារេយ្យាមា’’តិ. តេ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ភិក្ខូ ឯវំ វទេយ្យុំ – ‘‘សាធាវុសោ, ឥទានេវ នោ បវារេថា’’តិ, តេ ឯវមស្សុ វចនីយា – ‘‘អនិស្សរា ខោ តុម្ហេ, អាវុសោ, អម្ហាកំ បវារណាយ; ន តាវ មយំ បវារេយ្យាមា’’តិ. តេ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តំ កាឡំ អនុវសេយ្យុំ, អាវាសិកេន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា ព្យត្តេន បដិពលេន អាវាសិកា ភិក្ខូ ញាបេតព្ពា –

‘‘សុណន្តុ មេ, អាយស្មន្តោ, អាវាសិកា. យទាយស្មន្តានំ បត្តកល្លំ, ឥទានិ ឧបោសថំ ករេយ្យាម, បាតិមោក្ខំ ឧទ្ទិសេយ្យាម, អាគមេ ជុណ្ហេ បវារេយ្យាមា’’តិ. តេ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តេ ភិក្ខូ ឯវំ វទេយ្យុំ – ‘‘សាធាវុសោ, ឥទានេវ នោ បវារេយ្យាថា’’តិ, តេ ឯវមស្សុ វចនីយា – ‘‘អនិស្សរា ខោ តុម្ហេ, អាវុសោ, អម្ហាកំ បវារណាយ, ន តាវ មយំ បវារេយ្យាមា’’តិ. តេ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភណ្ឌនការកា កលហការកា វិវាទការកា ភស្សការកា សង្ឃេ អធិករណការកា តម្បិ ជុណ្ហំ អនុវសេយ្យុំ, តេហិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូហិ សព្ពេហេវ អាគមេ ជុណ្ហេ កោមុទិយា ចាតុមាសិនិយា អកាមា បវារេតព្ពំ.

តេហិ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូហិ បវារិយមានេ គិលានោ អគិលានស្ស បវារណំ ឋបេតិ, សោ ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘អាយស្មា ខោ គិលានោ. គិលានោ ច អននុយោគក្ខមោ វុត្តោ ភគវតា. អាគមេហិ, អាវុសោ, យាវ អរោគោ ហោសិ. អរោគោ អាកង្ខមានោ ចោទេស្សសី’’តិ. ឯវញ្ចេ វុច្ចមានោ ចោទេតិ, អនាទរិយេ បាចិត្តិយំ. តេហិ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូហិ បវារិយមានេ អគិលានោ គិលានស្ស បវារណំ ឋបេតិ, សោ ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘អយំ ខោ, អាវុសោ, ភិក្ខុ គិលានោ. គិលានោ ច អននុយោគក្ខមោ វុត្តោ ភគវតា. អាគមេហិ, អាវុសោ, យាវាយំ ភិក្ខុ អរោគោ ហោតិ. អរោគំ អាកង្ខមានោ ចោទេស្សសី’’តិ. ឯវញ្ចេ វុច្ចមានោ ចោទេតិ, អនាទរិយេ បាចិត្តិយំ. តេហិ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូហិ បវារិយមានេ គិលានោ គិលានស្ស បវារណំ ឋបេតិ, សោ ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘អាយស្មន្តា ខោ គិលានា. គិលានោ ច អននុយោគក្ខមោ វុត្តោ ភគវតា. អាគមេហិ, អាវុសោ, យាវ អរោគា ហោថ. អរោគោ អរោគំ អាកង្ខមានោ ចោទេស្សសី’’តិ [យាវ អរោគោ ហោតិ, អរោគំ អាកង្ខមានោ ចោទេស្សសីតិ (ក.)]. ឯវញ្ចេ វុច្ចមានោ ចោទេតិ, អនាទរិយេ បាចិត្តិយំ. តេហិ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូហិ បវារិយមានេ អគិលានោ អគិលានស្ស បវារណំ ឋបេតិ, ឧភោ សង្ឃេន សមនុយុញ្ជិត្វា សមនុគាហិត្វា [សមនុភាសិត្វា (សី.)] យថាធម្មំ ការាបេត្វា សង្ឃេន បវារេតព្ពន្តិ.

ភណ្ឌនការកវត្ថុ និដ្ឋិតំ.