១២០. អផាសុកវិហារោ

២០៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា សន្ទិដ្ឋា សម្ភត្តា ភិក្ខូ កោសលេសុ ជនបទេ អញ្ញតរស្មិំ អាវាសេ វស្សំ ឧបគច្ឆិំសុ. អថ ខោ តេសំ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ – ‘‘កេន នុ ខោ មយំ ឧបាយេន សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសេយ្យាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមេយ្យាមា’’តិ. អថ ខោ តេសំ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ – ‘‘សចេ ខោ មយំ អញ្ញមញ្ញំ នេវ អាលបេយ្យាម ន សល្លបេយ្យាម – យោ បឋមំ គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមេយ្យ សោ អាសនំ បញ្ញបេយ្យ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ ឧបនិក្ខិបេយ្យ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា ឧបដ្ឋាបេយ្យ, បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋាបេយ្យ; យោ បច្ឆា គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមេយ្យ, សចស្ស ភុត្តាវសេសោ, សចេ អាកង្ខេយ្យ ភុញ្ជេយ្យ, នោ ចេ អាកង្ខេយ្យ អប្បហរិតេ វា ឆឌ្ឌេយ្យ, អប្បាណកេ វា ឧទកេ ឱបិលាបេយ្យ; សោ អាសនំ ឧទ្ធរេយ្យ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ បដិសាមេយ្យ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា បដិសាមេយ្យ, បានីយំ បរិភោជនីយំ បដិសាមេយ្យ, ភត្តគ្គំ សម្មជ្ជេយ្យ; យោ បស្សេយ្យ បានីយឃដំ វា បរិភោជនីយឃដំ វា វច្ចឃដំ វា រិត្តំ តុច្ឆំ សោ ឧបដ្ឋាបេយ្យ; សចស្ស ហោតិ អវិសយ្ហំ, ហត្ថវិការេន ទុតិយំ អាមន្តេត្វា ហត្ថវិលង្ឃកេន ឧបដ្ឋាបេយ្យ; ន ត្វេវ តប្បច្ចយា វាចំ ភិន្ទេយ្យ – ឯវំ ខោ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសេយ្យាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមេយ្យាមា’’តិ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ អញ្ញមញ្ញំ នេវ អាលបិំសុ, ន សល្លបិំសុ. យោ បឋមំ គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមតិ, សោ អាសនំ បញ្ញបេតិ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ ឧបនិក្ខិបតិ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា ឧបដ្ឋាបេតិ, បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋាបេតិ. យោ បច្ឆា គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមតិ, សចេ ហោតិ ភុត្តាវសេសោ, សចេ អាកង្ខតិ ភុញ្ជតិ, នោ ចេ អាកង្ខតិ អប្បហរិតេ វា ឆឌ្ឌេតិ, អប្បាណកេ វា ឧទកេ ឱបិលាបេតិ; សោ អាសនំ ឧទ្ធរតិ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ បដិសាមេតិ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា បដិសាមេតិ, បានីយំ បរិភោជនីយំ បដិសាមេតិ, ភត្តគ្គំ សម្មជ្ជតិ. យោ បស្សតិ បានីយឃដំ វា បរិភោជនីយឃដំ វា វច្ចឃដំ វា រិត្តំ តុច្ឆំ សោ ឧបដ្ឋាបេតិ. សចស្ស ហោតិ អវិសយ្ហំ, ហត្ថវិការេន ទុតិយំ អាមន្តេត្វា ហត្ថវិលង្ឃកេន ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ត្វេវ តប្បច្ចយា វាចំ ភិន្ទតិ.

អាចិណ្ណំ ខោ បនេតំ វស្សំវុដ្ឋានំ ភិក្ខូនំ ភគវន្តំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិតុំ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ វស្សំវុដ្ឋា តេមាសច្ចយេន សេនាសនំ សំសាមេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន សាវត្ថិ តេន បក្កមិំសុ. អនុបុព្ពេន យេន សាវត្ថិ ជេតវនំ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. អាចិណ្ណំ ខោ បនេតំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ អាគន្តុកេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ បដិសម្មោទិតុំ. អថ ខោ ភគវា តេ ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘កច្ចិ, ភិក្ខវេ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយំ, កច្ចិ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិត្ថ, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិត្ថា’’តិ? ‘‘ខមនីយំ ភគវា, យាបនីយំ ភគវា. សមគ្គា ច មយំ, ភន្តេ, សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិម្ហា, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិម្ហា’’តិ. ជានន្តាបិ តថាគតា បុច្ឆន្តិ, ជានន្តាបិ ន បុច្ឆន្តិ. កាលំ វិទិត្វា បុច្ឆន្តិ, កាលំ វិទិត្វា ន បុច្ឆន្តិ. អត្ថសំហិតំ តថាគតា បុច្ឆន្តិ, នោ អនត្ថសំហិតំ. អនត្ថសំហិតេ សេតុឃាតោ តថាគតានំ. ទ្វីហាការេហិ ពុទ្ធា ភគវន្តោ ភិក្ខូ បដិបុច្ឆន្តិ – ធម្មំ វា ទេសេស្សាម, សាវកានំ វា សិក្ខាបទំ បញ្ញបេស្សាមាតិ. អថ ខោ ភគវា តេ ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘យថាកថំ បន តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិត្ថ, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិត្ថា’’តិ.

ឥធ មយំ, ភន្តេ, សម្ពហុលា សន្ទិដ្ឋា សម្ភត្តា ភិក្ខូ កោសលេសុ ជនបទេ អញ្ញតរស្មិំ អាវាសេ វស្សំ ឧបគច្ឆិម្ហា. តេសំ នោ, ភន្តេ, អម្ហាកំ ឯតទហោសិ – ‘‘កេន នុ ខោ មយំ ឧបាយេន សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសេយ្យាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមេយ្យាមា’’តិ. តេសំ នោ, ភន្តេ, អម្ហាកំ ឯតទហោសិ – ‘‘សចេ ខោ មយំ អញ្ញមញ្ញំ នេវ អាលបេយ្យាម ន សល្លបេយ្យាម – យោ បឋមំ គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមេយ្យ សោ អាសនំ បញ្ញបេយ្យ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ ឧបនិក្ខិបេយ្យ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា ឧបដ្ឋាបេយ្យ, បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋាបេយ្យ; យោ បច្ឆា គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមេយ្យ, សចស្ស ភុត្តាវសេសោ, សចេ អាកង្ខេយ្យ ភុញ្ជេយ្យ, នោ ចេ អាកង្ខេយ្យ អប្បហរិតេ វា ឆឌ្ឌេយ្យ, អប្បាណកេ វា ឧទកេ ឱបិលាបេយ្យ; សោ អាសនំ ឧទ្ធរេយ្យ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ បដិសាមេយ្យ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា បដិសាមេយ្យ, បានីយំ បរិភោជនីយំ បដិសាមេយ្យ, ភត្តគ្គំ សម្មជ្ជេយ្យ; យោ បស្សេយ្យ បានីយឃដំ វា បរិភោជនីយឃដំ វា វច្ចឃដំ វា រិត្តំ តុច្ឆំ សោ ឧបដ្ឋាបេយ្យ; សចស្ស ហោតិ អវិសយ្ហំ, ហត្ថវិការេន ទុតិយំ អាមន្តេត្វា ហត្ថវិលង្ឃកេន ឧបដ្ឋាបេយ្យ; ន ត្វេវ តប្បច្ចយា វាចំ ភិន្ទេយ្យ – ឯវំ ខោ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសេយ្យាម, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមេយ្យាមា’’តិ. អថ ខោ មយំ, ភន្តេ, អញ្ញមញ្ញំ នេវ អាលបិម្ហា ន សល្លវិម្ហា. យោ បឋមំ គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមតិ សោ អាសនំ បញ្ញបេតិ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ ឧបនិក្ខិបតិ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា ឧបដ្ឋាបេតិ, បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋាបេតិ. យោ បច្ឆា គាមតោ បិណ្ឌាយ បដិក្កមតិ, សចេ ហោតិ ភុត្តាវសេសោ, សចេ អាកង្ខតិ ភុញ្ជតិ, នោ ចេ អាកង្ខតិ អប្បហរិតេ វា ឆឌ្ឌេតិ, អប្បាណកេ វា ឧទកេ ឱបិលាបេតិ, សោ អាសនំ ឧទ្ធរតិ, បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកថលិកំ បដិសាមេតិ, អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា បដិសាមេតិ, បានីយំ បរិភោជនីយំ បដិសាមេតិ, ភត្តគ្គំ សម្មជ្ជតិ. យោ បស្សតិ បានីយឃដំ វា បរិភោជនីយឃដំ វា វច្ចឃដំ វា រិត្តំ តុច្ឆំ សោ ឧបដ្ឋាបេតិ. សចស្ស ហោតិ អវិសយ្ហំ, ហត្ថវិការេន ទុតិយំ អាមន្តេត្វា ហត្ថវិលង្ឃកេន ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ត្វេវ តប្បច្ចយា វាចំ ភិន្ទតិ. ឯវំ ខោ មយំ, ភន្តេ, សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិម្ហា, ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិម្ហាតិ.

អថ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អផាសុញ្ញេវ [អផាសុកញ្ញេវ (សី.)] កិរមេ [កិរិមេ (ក.)], ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា វុដ្ឋា [វុត្ថា (ក.)] សមានា ផាសុម្ហា [ផាសុកម្ហា (សី.)] វុដ្ឋាតិ បដិជានន្តិ. បសុសំវាសញ្ញេវ កិរមេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា វុដ្ឋា សមានា ផាសុម្ហា វុដ្ឋាតិ បដិជានន្តិ. ឯឡកសំវាសញ្ញេវ កិរមេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា វុដ្ឋា សមានា ផាសុម្ហា វុដ្ឋាតិ បដិជានន្តិ. សបត្តសំវាសញ្ញេវ កិរមេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា វុដ្ឋា សមានា ផាសុម្ហា វុដ្ឋាតិ បដិជានន្តិ. កថញ្ហិ នាមិមេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា មូគព្ពតំ តិត្ថិយសមាទានំ សមាទិយិស្ស’’ន្តិ. នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… វិគរហិត្វា ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ន, ភិក្ខវេ, មូគព្ពតំ តិត្ថិយសមាទានំ សមាទិយិតព្ពំ. យោ សមាទិយេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, វស្សំវុដ្ឋានំ ភិក្ខូនំ តីហិ ឋានេហិ បវារេតុំ – ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា. សា វោ ភវិស្សតិ អញ្ញមញ្ញានុលោមតា អាបត្តិវុដ្ឋានតា វិនយបុរេក្ខារតា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បវារេតព្ពំ. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

២១០. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អជ្ជ បវារណា. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ បវារេយ្យា’’តិ.

ថេរេន ភិក្ខុនា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘សង្ឃំ, អាវុសោ, បវារេមិ ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា. វទន្តុ មំ អាយស្មន្តោ អនុកម្បំ ឧបាទាយ. បស្សន្តោ បដិករិស្សាមិ. ទុតិយម្បិ, អាវុសោ, សង្ឃំ បវារេមិ ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា. វទន្តុ មំ អាយស្មន្តោ អនុកម្បំ ឧបាទាយ. បស្សន្តោ បដិករិស្សាមិ. តតិយម្បិ, អាវុសោ, សង្ឃំ បវារេមិ ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា. វទន្តុ មំ អាយស្មន្តោ អនុកម្បំ ឧបាទាយ. បស្សន្តោ បដិករិស្សាមី’’តិ.

នវកេន ភិក្ខុនា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘សង្ឃំ, ភន្តេ, បវារេមិ ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា. វទន្តុ មំ អាយស្មន្តោ អនុកម្បំ ឧបាទាយ. បស្សន្តោ បដិករិស្សាមិ. ទុតិយម្បិ, ភន្តេ, សង្ឃំ…បេ… តតិយម្បិ, ភន្តេ, សង្ឃំ បវារេមិ ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា. វទន្តុ មំ អាយស្មន្តោ អនុកម្បំ ឧបាទាយ. បស្សន្តោ បដិករិស្សាមី’’តិ.

២១១. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ថេរេសុ ភិក្ខូសុ ឧក្កុដិកំ និសិន្នេសុ បវារយមានេសុ អាសនេសុ អច្ឆន្តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ថេរេសុ ភិក្ខូសុ ឧក្កុដិកំ និសិន្នេសុ បវារយមានេសុ អាសនេសុ អច្ឆិស្សន្តី’’តិ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ថេរេសុ ភិក្ខូសុ ឧក្កុដិកំ និសិន្នេសុ បវារយមានេសុ អាសនេសុ អច្ឆន្តី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… ‘‘កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា ថេរេសុ ភិក្ខូសុ ឧក្កុដិកំ និសិន្នេសុ បវារយមានេសុ អាសនេសុ អច្ឆិស្ស’’ន្តិ. នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ, បសន្នានំ វា ភិយ្យោភាវាយ…បេ… វិគរហិត្វា ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ថេរេសុ ភិក្ខូសុ ឧក្កុដិកំ និសិន្នេសុ បវារយមានេសុ អាសនេសុ អច្ឆិតព្ពំ. យោ អច្ឆេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សព្ពេហេវ ឧក្កុដិកំ និសិន្នេហិ បវារេតុ’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ថេរោ ជរាទុព្ពលោ យាវ សព្ពេ បវារេន្តីតិ [យាវ សព្ពេ បវារេន្តិ (ស្យា.)] ឧក្កុដិកំ និសិន្នោ អាគមយមានោ មុច្ឆិតោ បបតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តទមន្តរា ឧក្កុដិកំ និសីទិតុំ យាវ បវារេតិ, បវារេត្វា អាសនេ និសីទិតុន្តិ.

អផាសុកវិហារោ និដ្ឋិតោ.