៨៤. បក្ខគណនាទិឧគ្គហណានុជាននា
១៥៦. អថ ខោ ភគវា ចោទនាវត្ថុស្មិំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា បុនទេវ រាជគហំ បច្ចាគញ្ឆិ.
តេន ខោ បន សមយេន មនុស្សា ភិក្ខូ បិណ្ឌាយ ចរន្តេ បុច្ឆន្តិ – ‘‘កតិមី, ភន្តេ, បក្ខស្សា’’តិ? ភិក្ខូ ឯវមាហំសុ – ‘‘ន ខោ មយំ, អាវុសោ, ជានាមា’’តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘បក្ខគណនមត្តមម្បិមេ សមណា សក្យបុត្តិយា ន ជានន្តិ, កិំ បនិមេ អញ្ញំ កិញ្ចិ កល្យាណំ ជានិស្សន្តី’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បក្ខគណនំ ឧគ្គហេតុន្តិ. អថ ខោ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ – ‘‘កេន នុ ខោ បក្ខគណនា ឧគ្គហេតព្ពា’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សព្ពេហេវ បក្ខគណនំ ឧគ្គហេតុន្តិ.
១៥៧. តេន ខោ បន សមយេន មនុស្សា ភិក្ខូ បិណ្ឌាយ ចរន្តេ បុច្ឆន្តិ – ‘‘កីវតិកា, ភន្តេ, ភិក្ខូ’’តិ? ភិក្ខូ ឯវមាហំសុ – ‘‘ន ខោ មយំ, អាវុសោ, ជានាមា’’តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘អញ្ញមញ្ញម្បិមេ សមណា សក្យបុត្តិយា ន ជានន្តិ, កិំ បនិមេ អញ្ញំ កិញ្ចិ កល្យាណំ ជានិស្សន្តី’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ គណេតុន្តិ.
អថ ខោ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ – ‘‘កទា នុ ខោ ភិក្ខូ គណេតព្ពា’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តទហុបោសថេ នាមគ្គេន [នាមមត្តេន (ស្យា.), គណមគ្គេន (ក.)] គណេតុំ, សលាកំ វា គាហេតុន្តិ.
១៥៨. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ អជានន្តា អជ្ជុបោសថោតិ ទូរំ គាមំ បិណ្ឌាយ ចរន្តិ. តេ ឧទ្ទិស្សមានេបិ បាតិមោក្ខេ អាគច្ឆន្តិ, ឧទ្ទិដ្ឋមត្តេបិ អាគច្ឆន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អារោចេតុំ ‘អជ្ជុបោសថោ’តិ.
អថ ខោ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ – ‘‘កេន នុ ខោ អារោចេតព្ពោ’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ថេរេន ភិក្ខុនា កាលវតោ អារោចេតុន្តិ.
តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ថេរោ កាលវតោ នស្សរតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ភត្តកាលេបិ អារោចេតុន្តិ.
ភត្តកាលេបិ នស្សរតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, យំ កាលំ សរតិ, តំ កាលំ អារោចេតុន្តិ.