៤១. រាហុលវត្ថុ

១០៥. អថ ខោ ភគវា រាជគហេ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន កបិលវត្ថុ តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន កបិលវត្ថុ តទវសរិ. តត្រ សុទំ ភគវា សក្កេសុ វិហរតិ កបិលវត្ថុស្មិំ និគ្រោធារាមេ. អថ ខោ ភគវា បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន សុទ្ធោទនស្ស សក្កស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. អថ ខោ រាហុលមាតា ទេវី រាហុលំ កុមារំ ឯតទវោច – ‘‘ឯសោ តេ, រាហុល, បិតា. គច្ឆស្សុ [គច្ឆស្ស (ស្យា.)], ទាយជ្ជំ យាចាហី’’តិ. អថ ខោ រាហុលោ កុមារោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវតោ បុរតោ, អដ្ឋាសិ – ‘‘សុខា តេ, សមណ, ឆាយា’’តិ. អថ ខោ ភគវា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ. អថ ខោ រាហុលោ កុមារោ ភគវន្តំ បិដ្ឋិតោ បិដ្ឋិតោ អនុពន្ធិ – ‘‘ទាយជ្ជំ មេ, សមណ, ទេហិ; ទាយជ្ជំ មេ, សមណ, ទេហី’’តិ. អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ សារិបុត្តំ អាមន្តេសិ – ‘‘តេន ហិ ត្វំ, សារិបុត្ត, រាហុលំ កុមារំ បព្ពាជេហី’’តិ. ‘‘កថាហំ, ភន្តេ, រាហុលំ កុមារំ បព្ពាជេមី’’តិ? អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តីហិ សរណគមនេហិ សាមណេរបព្ពជ្ជំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បព្ពាជេតព្ពោ – បឋមំ កេសមស្សុំ ឱហារាបេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទាបេត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ការាបេត្វា ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទាបេត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទាបេត្វា អញ្ជលិំ បគ្គណ្ហាបេត្វា ឯវំ វទេហីតិ វត្តព្ពោ – ពុទ្ធំ សរណំ គច្ឆាមិ, ធម្មំ សរណំ គច្ឆាមិ, សង្ឃំ សរណំ គច្ឆាមិ; ទុតិយម្បិ ពុទ្ធំ សរណំ គច្ឆាមិ, ទុតិយម្បិ ធម្មំ សរណំ គច្ឆាមិ, ទុតិយម្បិ សង្ឃំ សរណំ គច្ឆាមិ; តតិយម្បិ ពុទ្ធំ សរណំ គច្ឆាមិ, តតិយម្បិ ធម្មំ សរណំ គច្ឆាមិ, តតិយម្បិ សង្ឃំ សរណំ គច្ឆាមីតិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឥមេហិ តីហិ សរណគមនេហិ សាមណេរបព្ពជ្ជ’’ន្តិ. អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ រាហុលំ កុមារំ បព្ពាជេសិ.

អថ ខោ សុទ្ធោទនោ សក្កោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សុទ្ធោទនោ សក្កោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឯកាហំ, ភន្តេ, ភគវន្តំ វរំ យាចាមី’’តិ. ‘‘អតិក្កន្តវរា ខោ, គោតម, តថាគតា’’តិ. ‘‘យញ្ច, ភន្តេ, កប្បតិ, យញ្ច អនវជ្ជ’’ន្តិ. ‘‘វទេហិ, គោតមា’’តិ. ‘‘ភគវតិ មេ, ភន្តេ, បព្ពជិតេ អនប្បកំ ទុក្ខំ អហោសិ, តថា នន្ទេ, អធិមត្តំ រាហុលេ. បុត្តបេមំ, ភន្តេ, ឆវិំ ឆិន្ទតិ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទតិ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទតិ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទតិ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋតិ. សាធុ, ភន្តេ, អយ្យា អននុញ្ញាតំ មាតាបិតូហិ បុត្តំ ន បព្ពាជេយ្យុ’’ន្តិ. អថ ខោ ភគវា សុទ្ធោទនំ សក្កំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ. អថ ខោ សុទ្ធោទនោ សក្កោ ភគវតា ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតោ សមាទបិតោ សមុត្តេជិតោ សម្បហំសិតោ ឧដ្ឋាយាសនា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, អននុញ្ញាតោ មាតាបិតូហិ បុត្តោ បព្ពាជេតព្ពោ. យោ បព្ពាជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

អថ ខោ ភគវា កបិលវត្ថុស្មិំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន សាវត្ថិ តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន សាវត្ថិ តទវសរិ. តត្រ សុទំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស ឧបដ្ឋាកកុលំ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស សន្តិកេ ទារកំ បាហេសិ – ‘‘ឥមំ ទារកំ ថេរោ បព្ពាជេតូ’’តិ. អថ ខោ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘ភគវតា បញ្ញត្តំ ‘ន ឯកេន ទ្វេ សាមណេរា ឧបដ្ឋាបេតព្ពា’តិ. អយញ្ច មេ រាហុលោ សាមណេរោ. កថំ នុ ខោ មយា បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន ឯកេន ទ្វេ សាមណេរេ ឧបដ្ឋាបេតុំ, យាវតកេ វា បន ឧស្សហតិ ឱវទិតុំ អនុសាសិតុំ តាវតកេ ឧបដ្ឋាបេតុន្តិ.

រាហុលវត្ថុ និដ្ឋិតំ.