១១. ភទ្ទវគ្គិយវត្ថុ

៣៦. អថ ខោ ភគវា ពារាណសិយំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន ឧរុវេលា តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អថ ខោ ភគវា មគ្គា ឱក្កម្ម យេន អញ្ញតរោ វនសណ្ឌោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា តំ វនសណ្ឌំ អជ្ឈោគាហេត្វា អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសីទិ. តេន ខោ បន សមយេន តិំសមត្តា ភទ្ទវគ្គិយា សហាយកា សបជាបតិកា តស្មិំ វនសណ្ឌេ បរិចារេន្តិ. ឯកស្ស បជាបតិ នាហោសិ; តស្ស អត្ថាយ វេសី អានីតា អហោសិ. អថ ខោ សា វេសី តេសុ បមត្តេសុ បរិចារេន្តេសុ ភណ្ឌំ អាទាយ បលាយិត្ថ. អថ ខោ តេ សហាយកា សហាយកស្ស វេយ្យាវច្ចំ ករោន្តា, តំ ឥត្ថិំ គវេសន្តា, តំ វនសណ្ឌំ អាហិណ្ឌន្តា អទ្ទសំសុ ភគវន្តំ អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសិន្នំ. ទិស្វាន យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘អបិ, ភន្តេ, ភគវា ឯកំ ឥត្ថិំ បស្សេយ្យា’’តិ? ‘‘កិំ បន វោ, កុមារា, ឥត្ថិយា’’តិ? ‘‘ឥធ មយំ, ភន្តេ, តិំសមត្តា ភទ្ទវគ្គិយា សហាយកា សបជាបតិកា ឥមស្មិំ វនសណ្ឌេ បរិចារិម្ហា. ឯកស្ស បជាបតិ នាហោសិ; តស្ស អត្ថាយ វេសី អានីតា អហោសិ. អថ ខោ សា, ភន្តេ, វេសី អម្ហេសុ បមត្តេសុ បរិចារេន្តេសុ ភណ្ឌំ អាទាយ បលាយិត្ថ. តេ មយំ, ភន្តេ, សហាយកា សហាយកស្ស វេយ្យាវច្ចំ ករោន្តា, តំ ឥត្ថិំ គវេសន្តា, ឥមំ វនសណ្ឌំ អាហិណ្ឌាមា’’តិ. ‘‘តំ កិំ មញ្ញថ វោ, កុមារា, កតមំ នុ ខោ តុម្ហាកំ វរំ – យំ វា តុម្ហេ ឥត្ថិំ គវេសេយ្យាថ, យំ វា អត្តានំ គវេសេយ្យាថា’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, អម្ហាកំ វរំ យំ មយំ អត្តានំ គវេសេយ្យាមា’’តិ. ‘‘តេន ហិ វោ, កុមារា, និសីទថ, ធម្មំ វោ ទេសេស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភទ្ទវគ្គិយា សហាយកា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. តេសំ ភគវា អនុបុព្ពិំ កថំ កថេសិ, សេយ្យថិទំ – ទានកថំ សីលកថំ សគ្គកថំ កាមានំ អាទីនវំ ឱការំ សំកិលេសំ នេក្ខម្មេ អានិសំសំ បកាសេសិ, យទា តេ ភគវា អញ្ញាសិ កល្លចិត្តេ មុទុចិត្តេ វិនីវរណចិត្តេ ឧទគ្គចិត្តេ បសន្នចិត្តេ, អថ យា ពុទ្ធានំ សាមុក្កំសិកា ធម្មទេសនា, តំ បកាសេសិ ទុក្ខំ សមុទយំ និរោធំ មគ្គំ, សេយ្យថាបិ នាម សុទ្ធំ វត្ថំ អបគតកាឡកំ សម្មទេវ រជនំ បដិគ្គណ្ហេយ្យ, ឯវមេវ តេសំ តស្មិំយេវ អាសនេ វិរជំ វីតមលំ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ ‘‘យំ កិញ្ចិ សមុទយធម្មំ, សព្ពំ តំ និរោធធម្ម’’ន្តិ. តេ ទិដ្ឋធម្មា បត្តធម្មា វិទិតធម្មា បរិយោគាឡ្ហធម្មា តិណ្ណវិចិកិច្ឆា វិគតកថំកថា វេសារជ្ជប្បត្តា អបរប្បច្ចយា សត្ថុសាសនេ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘លភេយ្យាម មយំ, ភន្តេ, ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជ្ជំ, លភេយ្យាម ឧបសម្បទ’’ន្តិ. ‘‘ឯថ ភិក្ខវោ’’តិ ភគវា អវោច – ‘‘ស្វាក្ខាតោ ធម្មោ, ចរថ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’’តិ. សាវ តេសំ អាយស្មន្តានំ ឧបសម្បទា អហោសិ.

ភទ្ទវគ្គិយសហាយកានំ វត្ថុ និដ្ឋិតំ.

ទុតិយភាណវារោ.